Làm thêm không đúng ngành: Trải nghiệm hay lãng phí thời gian?

Làm thêm trái ngành: chuyện quen thuộc với sinh viên

Đi làm thêm từ sớm là lựa chọn quen thuộc của nhiều sinh viên để có thêm thu nhập và va chạm nhiều hơn với đời sống thực tế. Tuy vậy, không ít bạn trẻ cũng băn khoăn: nếu dành quá nhiều thời gian cho một công việc không liên quan đến ngành học, liệu mình có đang lãng phí thời gian và đi chệch hướng?

Anh Đào, sinh viên Trường Đại học Công đoàn cho biết, công việc bán hàng tuy trái ngành nhưng giúp em mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp. Trong khi đó, Minh Thu, sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho rằng nếu công việc không đem lại lợi ích rõ ràng, khiến bản thân mệt mỏi và không có hy vọng lâu dài, sinh viên nên cân nhắc dừng lại để dành thời gian cho việc học.

Với Bích Vân, sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân, công việc kế toán bán thời gian lại giúp em hiểu rõ hơn kiến thức trên lớp và tự tin hơn với định hướng nghề nghiệp.

Làm thêm trái ngành với sinh viên không chỉ là câu chuyện kiếm thêm thu nhập, mà còn là sự đánh đổi giữa trải nghiệm trước mắt và định hướng lâu dài. Giữa được - mất ấy, không phải lúc nào người trẻ cũng dễ trả lời ngay đâu là lựa chọn phù hợp với mình.

Công việc làm thêm trái ngành vẫn mang lại giá trị

Theo chuyên gia tâm lý Nguyễn Hà Thành, Đại học FPT, trải nghiệm là một trong những giá trị quý giá của tuổi trẻ. Khi người trẻ còn muốn thử sức, còn có động lực khám phá, đó không phải là sự lãng phí thời gian. Những công việc ban đầu, dù đòi hỏi ít kỹ năng chuyên môn, vẫn có thể đem lại những giá trị quan trọng.

Chị Hà Thành đưa ra ví dụ, một sinh viên ngành ngân hàng khó có thể tìm ngay công việc thực tập được trả lương đúng chuyên môn. Nhưng nếu làm phục vụ tại quán cà phê, bạn vẫn có thể quan sát nhiều kiểu khách hàng, rèn luyện kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống và hiểu hơn về cách con người tương tác trong đời sống.

Theo chị Hà Thành, những va chạm ban đầu ấy có giá trị không hề nhỏ. Một bạn trẻ nếu đã từng làm hài lòng được một khách hàng khó tính, giải quyết ổn thỏa một nhầm lẫn trong đơn hàng…sẽ dần tích lũy được kỹ năng ứng xử. Sau này, dù bước vào môi trường chuyên nghiệp hơn, các bạn vẫn cần phối hợp với đồng nghiệp, thuyết phục khách hàng và xử lý những tình huống bất ngờ.

Vì vậy, làm thêm trái ngành chỉ thực sự lãng phí khi người trẻ làm một cách thụ động, không học được gì và để công việc cuốn trôi thời gian của mình. Ngược lại, nếu biết quan sát và tự hỏi mình học được gì sau mỗi ngày làm việc, công việc trái ngành vẫn có thể trở thành một phần của hành trang trưởng thành.

Làm thêm trái ngành vẫn có thể là điểm cộng đối với nhà tuyển dụng

Từ góc độ tuyển dụng, theo chị Nguyễn Hà Thành, nhà tuyển dụng không chỉ tìm người có kiến thức chuyên môn, mà còn tìm người phù hợp với công việc, đội nhóm và có kỹ năng giải quyết những vấn đề có thể phát sinh trong tương lai.

Nhà tuyển dụng cũng quan tâm đến cách một ứng viên từng vượt qua khó khăn, duy trì công việc, xử lý mâu thuẫn, thích nghi với môi trường mới và phối hợp với người khác. Một sinh viên từng làm phục vụ, bán hàng hay hỗ trợ vận hành trong thời gian đủ dài thường đã trải qua cả thuận lợi lẫn áp lực của công việc. Chính những trải nghiệm đó giúp nhà tuyển dụng nhận diện rõ hơn sự kiên nhẫn, tinh thần trách nhiệm và khả năng thích nghi của ứng viên.

Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý, không phải cứ tham gia thật nhiều công việc làm thêm là tốt. Nếu một sinh viên từng làm qua rất nhiều nơi nhưng mỗi nơi chỉ vài ba tuần, trải nghiệm đó chưa đủ để chuyển hóa thành năng lực bền vững. Ngược lại, gắn bó với một công việc trong 6 tháng hoặc 1 năm thường giúp người trẻ học cách chịu trách nhiệm và trưởng thành rõ hơn.

Điều quan trọng là sinh viên cần tự trả lời: công việc này giúp mình rèn kỹ năng gì, hiểu thêm điều gì về bản thân, có hỗ trợ gì cho định hướng tương lai không và mình có đang đánh đổi quá nhiều thời gian học tập cho nó không. Làm thêm không đúng ngành chưa chắc là lãng phí, nhưng chỉ có giá trị khi người trẻ biết chọn lọc điều đáng học và không quên mục tiêu dài hạn./.