Những ngày qua, ảnh hưởng của bão số 4 gây mưa lớn trên diện rộng tại Lạng Sơn, khiến nhiều xã, phường dọc sông Kỳ Cùng, sông Bắc Khê và sông Trung bị ngập sâu. Một số thời điểm, lũ trên sông Kỳ Cùng và sông Trung vượt mức báo động 3; hàng nghìn ngôi nhà bị ngập, nhiều tuyến giao thông chia cắt.
Trong đó, xã Thất Khê - khu vực thường được ví như “vùng lòng chảo” - là một trong những địa bàn chịu ảnh hưởng nặng. Nước lũ dâng nhanh từ đêm 22/8, có nơi cao từ 3-4m, nhiều nhà cấp 4 ngập tới nóc, một số nhà tầng nước dâng lên tầng 2. Theo thống kê ban đầu, toàn xã thiệt hại hơn 17 tỷ đồng.
Đến sáng 25/8, khi nước bắt đầu rút, chính quyền và người dân khẩn trương trở về dọn dẹp nhà cửa, vệ sinh môi trường.
Ông Nông Ngọc Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Thất Khê cho biết, địa phương hiện có 9 trường học từ bậc mầm non đến THCS. Nhiều trường bị nước tràn vào sân và lớp học, trong đó Trường Mầm non Hoa Hồng chịu ảnh hưởng nặng nhất do nằm ở khu vực trũng thấp, toàn bộ tầng 1 bị ngập. Tuy nhiên, nhờ nắm bắt thông tin và chủ động phòng tránh, trước khi nước dâng, các nhà trường đã di chuyển bàn ghế, hồ sơ, thiết bị và những tài sản quan trọng lên tầng cao. Vì vậy, thiệt hại về cơ sở vật chất không lớn, công việc chủ yếu sau khi nước rút là thu dọn bùn đất, vệ sinh lớp học và sắp xếp lại đồ dùng.
“Hiện nay, xã tập trung chỉ đạo dọn dẹp, vệ sinh môi trường, kê xếp lại bàn ghế và cơ sở vật chất. Chính quyền địa phương quyết tâm bảo đảm các điều kiện để khai giảng năm học mới đúng kế hoạch”, ông Nông Ngọc Tiến cho biết.
Tại xã Hữu Lũng, mưa lũ cũng làm nước tràn vào Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Hữu Lũng – cơ sở giáo dục nằm gần sông và thường chịu ảnh hưởng khi nước dâng. Thời điểm xảy ra ngập lụt nhà trường chưa đón học sinh tựu trường nên không có học sinh bị ảnh hưởng.
Ông Cao Văn Hòa, Chủ tịch UBND xã Hữu Lũng cho biết, ngay khi nhận được thông tin cảnh báo lũ, nhà trường đã chủ động sơ tán thiết bị, đồ dùng và tài sản đến vị trí an toàn. Sau khi nước rút, xã huy động lực lượng tại chỗ, phối hợp với cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 12 hỗ trợ thu dọn bùn đất, rửa sân trường và phòng học.
Nước rút đến đâu, việc vệ sinh được triển khai đến đó. Khi nước rút hoàn toàn, toàn bộ khuôn viên trường sẽ được tổng vệ sinh, khử khuẩn; hệ thống điện, nước, tường rào, phòng học và khu nội trú được kiểm tra trước khi đưa vào sử dụng.
“Nhà trường sẽ tiếp tục dọn dẹp, phun khử khuẩn và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để học sinh khai giảng bình thường”, ông Cao Văn Hòa khẳng định.
Cùng với khắc phục hậu quả mưa lũ, các trường học trên địa bàn Hữu Lũng đã xây dựng kế hoạch giảng dạy và tổ chức khai giảng năm học 2026-2027. Việc bố trí đội ngũ sau sắp xếp trường học cơ bản hoàn tất. Theo ông Cao Văn Hòa, địa phương thực hiện sáp nhập 5 cặp trường; phương án tổ chức bộ máy và nhân sự đã được phê duyệt, công bố. Các trường đang từng bước ổn định hoạt động, chưa phát sinh vướng mắc lớn.
Đối với cán bộ quản lý dôi dư ở một số trường mầm non, sau khi được tuyên truyền, trao đổi, một số người đã tự nguyện chuyển xuống làm giáo viên. Điều này vừa tạo thuận lợi cho việc sắp xếp bộ máy, vừa bổ sung nhân lực trực tiếp giảng dạy tại cơ sở.
Mưa lũ xảy ra sát thời điểm bước vào năm học mới khiến công việc chuẩn bị của nhiều trường tại Lạng Sơn thêm bộn bề. Tuy nhiên, việc chủ động di chuyển tài sản trước khi nước dâng và huy động lực lượng khắc phục ngay khi nước rút đã giúp hạn chế thiệt hại, rút ngắn thời gian gián đoạn.
Từ Thất Khê đến Hữu Lũng, những lớp học đang từng bước được làm sạch, bàn ghế được kê lại, thiết bị được kiểm tra. Mục tiêu của các địa phương không chỉ là bảo đảm khai giảng đúng kế hoạch, mà quan trọng hơn là tạo ra môi trường thực sự an toàn để học sinh yên tâm trở lại trường.
Trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, ngày 22/8, Sở Giáo dục và Đào tạo Lạng Sơn đã yêu cầu tất cả cơ sở giáo dục trên địa bàn chủ động ứng phó theo phương châm “bốn tại chỗ”; chủ động di dời máy móc, thiết bị dạy học, sách vở, tài liệu và hồ sơ lên tầng cao hoặc chuyển đến nơi không có nguy cơ ngập lụt để tránh hư hại.
Các nhà trường được yêu cầu phân công trực 24/24 giờ, sẵn sàng ứng phó với các tình huống, sự cố xảy ra; kiểm tra, rà soát phòng học, phòng ở, nhà ăn (khu nội trú), phòng thực hành, phòng thiết bị, các phòng, khu phụ trợ, hệ thống thoát nước, hệ thống điện, lan can, tường rào và cổng trường. Cây xanh trong khuôn viên phải được cắt tỉa, chằng chống để phòng nguy cơ gãy đổ.
Nhà trường cũng phải thiết lập đường dây nóng, kênh thông tin và thông tin đầy đủ, kịp thời về tình hình thời tiết, thiên tai đến phụ huynh, giáo viên, học sinh, nhân viên trong trường; tuyên truyền, hướng dẫn cho học sinh các biện pháp, kỹ năng phòng, chống thiên tai, nhất là ngập lụt, sạt lở đất, lũ quét để học sinh biết và chủ động phòng, tránh, ứng phó...
Chủ động phối hợp với các lực lượng trong và ngoài nhà trường dọn vệ sinh môi trường trong khu vực trường, lớp sau khi bão, lũ xảy ra. Chủ động huy động nhân lực, vật lực trong đơn vị khắc phục các hậu quả do thiên tai gây ra. Chuẩn bị tốt các điều kiện về cơ sở vật chất trước khi khai giảng năm học 2026-2027.
