Phát biểu khai mạc lễ phát động cuộc thi, bà Nguyễn Thị Thu Hương - phụ trách Phòng Nghiệp vụ, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) cho biết: Giới trẻ, trong đó có học sinh, sinh viên là một trong những đối tượng ưu tiên nhất trong các đối tượng về phòng chống tác hại thuốc lá. Nhiều chính sách để phòng, chống tác hại thuốc lá với giới trẻ được thực hiện như tăng thuế thuốc lá, cảnh báo sức khỏe trên bao bì, cấm quảng cáo, hạn chế trưng bày… nhằm ngăn ngừa học sinh tiếp cận thuốc lá. Các cơ sở giáo dục cũng thực hiện rất tốt các quy định của Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá.
"Thực tế điều tra cho thấy, tỷ lệ hút thuốc lá điếu thông thường trong học sinh giảm rõ rệt (từ 2,5% năm 2014 xuống còn 1,9% năm 2022), không hút thuốc gần như trở thành chuẩn mực chung, đặc biệt trong việc xây dựng môi trường không khói thuốc". - Bà Hương nhấn mạnh.
Tuy nhiên, cùng với thành công trong việc phòng chống thuốc lá điếu thông thường, việc phòng chống tác hại thuốc lá cũng gặp những khó khăn rất lớn với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng xuất hiện, nhắm vào đối tượng giới trẻ. Do đó, cần tiếp tục tăng cường chính sách và truyền thông để ứng phó.
Sự kiện phát động Cuộc thi thiết kế bài giảng về môi trường không khói thuốc 2026 diễn ra sáng 15/4, tại Hà Nội là hoạt động thiết thực nhằm hưởng ứng các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá, đồng thời cụ thể hóa nhiệm vụ xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, không khói thuốc.
Ban tổ chức cho biết, các bài giảng dự thi cần cung cấp thông tin khoa học, chính xác về tác hại của thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng; đồng thời phổ biến quy định pháp luật, trang bị kĩ năng nhận biết, phòng tránh và ứng phó với các hành vi dụ dỗ sử dụng thuốc lá.
Đáng chú ý, cuộc thi khuyến khích các bài giảng không chỉ dừng ở việc truyền đạt kiến thức, mà còn hướng tới việc hình thành thái độ kiên quyết nói "không" với thuốc lá trong học sinh, thông qua các phương pháp tiếp cận phù hợp với tâm lý lứa tuổi.
Đại diện Ban Giám khảo, ông Phạm Quỳnh, Phó tổng viên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phân tích: Giới trẻ không thụ động, lắng nghe một chiều mà các em chọn lọc, phản biện, thậm chí bỏ qua những thông điệp mà các em cho rằng xa vời, lặp lại hoặc thiếu sự thuyết phục. Chính vì vậy, nếu truyền thông theo cách cũ (cung cấp số liệu, tăng cường cảnh báo, nhấn mạnh hậu quả) thì hiệu quả đôi khi sẽ càng giảm. Điều này đặt ra yêu cầu truyền đạt thông tin như thế nào?
"Giáo dục không thể dừng ở việc cung cấp kiến thức mà phải chạm vào cảm xúc, kích thích tư duy, dẫn dắt hành vi. Đặc biệt là trong môi trường học đường, mỗi bài giảng không chỉ là một giờ học mà có thể trở thành một bức ngoặt trong nhận thức của mỗi học sinh. Đây chính là lý do cuộc thi này đặt trung tâm vào thiết kế bài giảng chứ không phải là một cuộc thi về kiến thức đơn thuần. Chúng tôi không tìm kiếm những bài giảng theo nghĩa hàn lâm mà có khả năng chạm đến cảm xúc của học sinh" - Ông Quỳnh chia sẻ.
Cuộc thi thiết kế bài giảng về môi trường không khói thuốc 2026 dành cho giáo viên và cán bộ quản lý tại các trường THCS và THPT trên toàn quốc, do Báo Giáo dục và Thời đại phối hợp với Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) và các đơn vị liên quan phát động.
Cuộc thi không giới hạn hình thức thể hiện. Tác phẩm dự thi có thể là bài giảng điện tử, video, infographic, trò chơi tương tác hoặc các hình thức kết hợp.
Thời gian nhận bài dự thi đến hết ngày 31/05/2026. Mỗi cá nhân hoặc nhóm tác giả có thể gửi tối đa 5 tác phẩm dự thi./.
