Phía sau tay lái không chỉ là an toàn của cá nhân

Mời các bạn bấm nút nghe nội dung:

Việc dạy thực hành, ôn luyện thi lái xe theo quy định mới cũng cũng đã chặt chẽ hơn. Người học buộc phải học thật, rèn luyện kĩ năng thật và thi thật nhằm đảm bảo an toàn khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông cho bản thân và cộng đồng.

Chuyện từ những người học lái xe theo Luật mới

Tháng 4 năm 2025, chị Trần Thu Hoài, một giảng viên đại học ở Hà Nội đăng kí học lái xe. Trước đó, một vài người bạn đã khuyên chị nên đăng kí sớm hơn để được học và thi theo quy định cũ được cho là dễ học dễ đỗ hơn. Nhưng vì xác định thời điểm học lái khi tuổi đã 50 cần học tập rèn luyện nghiêm túc để có thể thực sự cầm vô lăng lái xe ra đường nên chị vẫn quyết định học và thi theo nội dung mới khó hơn, mất nhiều thời gian hơn. Và quả thực, dù phải thi lại đến lần thứ 3 mới đủ điều kiện nhận bằng nhưng chị Thu Hoài cảm giác vững vàng hơn khi điều khiển xe an toàn.

“Không biết mọi người thế nào nhưng cá nhân mình phải thi lại phần sa hình tức là lái thực tế trên sân đến lần thứ 3 mới đỗ nhưng mình có cơ hội luyện tập kĩ càng hơn. Thực sự quy trình học cực kì vất vả và nhiều quy trình nhưng rất chặt chẽ và bài bản. Tôi nghĩ rằng nếu cứ duy trì và tuân thủ đầy đủ từ lí thuyết, thực hành, thi cử như tôi từng học sẽ đảm bảo an toàn cho mỗi người…”

Để học và thi bằng lái xe theo chuẩn mới, ngoài những yêu cầu cần đạt ban đầu về điều kiện sức khỏe, mỗi cá nhân buộc phải tham gia rất nhiều quy trình học tập và rèn luyện nghiêm ngặt. Trong tháng đầu tiên, học viên cần hoàn thành toàn bộ khóa học lí thuyết theo hình thức trực tiếp hoặc trên hệ thống online. Sau bài thi đánh giá hoàn thành và đủ điều kiện về lí thuyết, học viên sẽ bắt đầu học lái trực tiếp cùng thầy giáo và phải đạt số km trên các địa hình gồm cả lái ngày và đêm.

Chị Thu Hoài cho biết, với người có tuổi như chị, thời gian học lí thuyết, rèn kĩ năng đến khi trải qua 3,4 đợt gồm kiểm tra, thi và thi lại kéo dài đến 6 tháng. Nhưng kể cả với người trẻ, tốc độ học có thể nhanh hơn thì cũng phải sau 3 tháng chăm chỉ mới có thể thi đỗ và đủ điều kiện điều khiển ô tô tham gia giao thông.

Trong điều kiện hiện tại, ô tô trở thành phương tiện cá nhân khá phổ biến. Bởi lẽ đó, nhiều bạn trẻ đã được gia đình đầu tư học lái xe như một kĩ năng cần thiết. Nguyễn Hoàng Lâm, sinh viên năm thứ 2 Học viện Ngân hàng vừa hoàn thành nội dung học lý thuyết và đang bắt đầu học thực hành.

“Thầy rất khắt khe nhưng hướng dẫn bọn em cần thận từng bước một để đảm bảo đã có những nắm bắt khá vững về biển báo cũng như các kĩ thuật điều khiển xe khi cầm lái ra đường tập luyện. Thực sự lúc học lí thuyết em thấy mệt nhưng vì có có nền tảng trước nên khi ra đường em không bị bỡ ngỡ”, Lâm chia sẻ.

Hoàng Lâm sẽ còn phải trải qua các bài luyện thực tế, luyện sa hình, thi tốt nghiệp, thi bằng lái với sự giám sát chặt chẽ từ lực lượng chức năng và cả hệ thống chấm thi tự động. Dù được biết lượng thí sinh thi trượt và phải thi lại khá đông nhưng theo Lâm, việc được học luyện bài bản sẽ giúp bạn điều khiển xe an toàn.

Với tốc độ gia tăng các phương tiện giao thông, việc hiểu luật, tuân thủ luật càng cần được nâng cao để đảm bảo an toàn cho mỗi cá nhân và cộng đồng. Chính bởi lẽ đó, ngay từ khâu đào tạo, tổ chức thi và cấp bằng lái cần làm chặt chẽ.

Siết chặt đào tạo và sát hạch kết hợp nâng cao ý thức tuân thủ luật của lái xe

So với trước đây, quy trình học tập và rèn luyện lái xe chặt chẽ hơn nhiều. Cụ thể, học viên phải đảm bảo thực hành từ 1.000 kilomet đối với học viên học lái xe hạng B chuyển số tự động và 1.100 kilomet đối với học viên học lái xe hạng B chuyển số cơ khí và thực hiện chạy thực tế trên nhiều loại đường, học vào ban ngày lẫn đêm tối. Ngoài ra học viên cần tham gia những bài luyện thực hành trên sân để nhận diện các loại biển báo…

Việc siết chặt quy trình, chương trình và công tác quản lý đào tạo lái xe theo thầy Trần Hữu Trí, Giám đốc Trung tâm Đào tạo và sát hạch lái xe cơ giới đường bộ, Trường Cao đẳng Công nghệ - Năng lượng Khánh Hòa trở thành xu hướng tất yếu, phù hợp với yêu cầu thực tiễn góp phần nâng cao kỹ năng lái xe và ý thức tham gia giao thông trong giai đoạn hiện nay.

Trước hết, quy trình chặt chẽ góp phần đảm bảo đầu ra thực chất. Học viên được trang bị đầy đủ kiến thức pháp luật, kỹ năng điều khiển phương tiện và ý thức tham gia giao thông an toàn, thay vì học mang tính đối phó.

Thứ hai, việc tăng cường quản lý góp phần minh bạch hóa hoạt động đào tạo, hạn chế tiêu cực, đảm bảo công bằng giữa các học viên và nâng cao uy tín của cơ sở đào tạo.

Về lâu dài, việc siết chặt công tác đào tạo, sát hạch mang lại giá trị xã hội rất lớn, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông, xây dựng văn hóa giao thông an toàn và bền vững.

Tuy nhiên, việc triển khai cũng đòi hỏi các cơ sở đào tạo phải chủ động thích ứng, đầu tư bài bản về con người, cụ thể là giáo viên dạy lý thuyết và thực hành cùng phương tiện tổ chức đào tạo và công nghệ quản lý để đáp ứng yêu cầu mới.

“Việc gia tăng độ khắt khe không chỉ là yêu cầu quản lý, mà còn là giải pháp căn cơ để nâng cao chất lượng đào tạo và đảm bảo an toàn giao thông khi lái xe trong thực tiễn”, thầy Trần Hữu Trí nhấn mạnh.

Dù được đào tạo bài bản và sát hạch chặt chẽ, nghiêm túc nhưng mỗi lái xe mới nhận bằng đều cần rèn luyện tay lái và thông thạo kĩ năng xử lí những tình huống phát sinh trên đường khi ra thực tế, môi trường giao thông luôn biến động và có rất nhiều tình huống phát sinh mà suốt quá trình đào tạo khó có thể bao quát hết. Vì vậy, đối với các lái xe mới sau khi được cấp giấy phép, thầy Trí cho rằng có một vài lưu ý để lái xe tham gia giao thông an toàn:

Trước tiên, lái mới cần giữ tâm lý bình tĩnh, phải có tính cẩn trọng, không chủ quan. Khi mới lái xe một mình, áp lực là có thật, nên phải đi chậm, quan sát kỹ và tuân thủ đúng quy định của luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ.

Mỗi cá nhân nên xem việc học lái xe chưa dừng lại ở sát hạch, cần phải tiếp tục tích lũy kinh nghiệm mỗi ngày. Nên bắt đầu từ những cung đường quen thuộc, mật độ giao thông vừa phải, rồi mới nâng dần mức độ.

Khi ở vị trí lái, tài xế luôn đặt an toàn lên trên hết, không vội vàng, không chạy theo thói quen của người khác nếu thấy không đúng. Lái xe an toàn theo thầy Trí nhiều khi là việc biết “nhường” đúng lúc. Điều này liên quan đến ý thức và văn hóa giao thông

“Tôi nghĩ điều này rất quan trọng. Một người lái xe an toàn không chỉ giỏi kỹ năng, mà còn phải có trách nhiệm với bản thân, với gia đình và với xã hội. Việc học lái xe để thi và được cấp giấy phép lái xe chỉ là điều kiện cần, còn để lái xe an toàn thì cần thêm thời gian, trải nghiệm và đặc biệt là thái độ, ý thức chấp hành Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ khi tham gia giao thông”, thầy Hữu Trí phân tích thêm.

Ngoài ra, hiện nay, cùng việc nâng cấp chất lượng xe ô tô từ các nhà sản xuất xe trong và ngoài nước thì ngày càng xuất hiện nhiều thiết bị công nghệ hỗ trợ lái xe thực sự hiệu quảvà thực sự giúp nâng cao mức độ an toàn nếu sử dụng đúng cách. Ở đây có thể kể đến như:

Camera hành trình hiện được xem như thiết bị rất cần thiết, vừa giúp ghi lại quá trình di chuyển để bảo vệ quyền lợi khi có va chạm, vừa góp phần nâng cao ý thức lái xe.

Camera lùi và cảm biến hỗ trợ đỗ xe đặc biệt hữu ích với lái xe mới, giúp quan sát tốt hơn các điểm mù phía sau và hạn chế va chạm khi lùi, đỗ xe.

Hệ thống cảnh báo điểm mù, cảnh báo lệch làn hoặc va chạm (nếu xe có sẵn) hỗ trợ rất tốt trong việc phòng ngừa rủi ro, nhất là khi di chuyển trên đường đông hoặc đường dài.

Ngoài ra, thầy Hữu Trí cho rằng các lái xe, đặc biệt lái mới có thể sử dụng ứng dụng chỉ đường thông minh để cập nhật tình trạng giao thông, lựa chọn lộ trình phù hợp, tránh ùn tắc.

“Tuy nhiên, tôi cũng muốn nhấn mạnh là các thiết bị công nghệ chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn kỹ năng và sự tập trung của người lái. Yếu tố quyết định vẫn là ý thức, sự quan sát và khả năng xử lý tình huống của người điều khiển phương tiện”, thầy Trí phân tích.

Có thể thấy, nếu biết tận dụng đúng cách, công nghệ sẽ là “trợ lý” rất hiệu quả giúp lái xe an toàn hơn.

Thực tế gần đây xảy ra nhiều vụ va chạm do lái xe không làm chủ được tốc độ, mất tập trung hoặc đạp nhầm chân ga với chân phanh. Bởi lẽ đó, thầy Trí cho rằng có những nguyên tắc “cốt lõi” các lái xe dù mới hay đã lái xe lâu năm cần hình thành cho bản thân để đảm bảo an toàn cho mỗi hành trình

Đầu tiên và quan trọng nhất vẫn làtuân thủ pháp luật và kỷ luật khi lái xe gồm: tuân thủ tốc độ, làn đường đến tín hiệu giao thông, tuyệt đối không chủ quan hay “linh hoạt” theo thói quen.

Tài xế vần giữ cho bản thân sự tập trung cao độ. Khi đã cầm lái thì hạn chế tối đa việc sử dụng điện thoại hay làm việc riêng, vì chỉ một vài giây mất tập trung cũng có thể dẫn đến rủi ro mất an toàn. Cùng với đó, mỗi người khi cầm lái cần giữ tâm lý ổn định, không nóng vội. Lái xe là một quá trình liên tục, nếu nóng giận hoặc vội vàng rất dễ dẫn đến quyết định sai.

Việc làm chủ tốc độ và giữ khoảng cách an toàn cũng cần trở thành nguyên tắc cho mọi tình huống tham gia giao thông trên đường. Ở đó, lái xe cần đi đúng tốc độ, phù hợp với điều kiện đường sá, thời tiết và luôn chủ động xử lý tình huống từ xa, từ sớm.

“Lái xe an toàn không nằm ở việc bạn đã cầm vô lăng bao lâu, mà nằm ở việc bạn giữ được kỷ luật, sự tập trung và trách nhiệm trong từng giây phía sau tay lái. Mỗi hành trình an toàn không chỉ bảo vệ chính mình, mà còn là sự tôn trọng tính mạng của những người cùng tham gia giao thông. Hãy lái xe bằng kỹ năng, xử lý tình huống bằng lý trí, nhưng trên hết là bằng ý thức và văn hóa khi tham gia giao thông”, thầy Hữu Trí phân tích.

Ý thức nhường nhịn và văn hóa giao thông cần được hình thành và rèn luyện từ thời điểm đào tạo và rèn luyện thi sát hạch. Nhiều khi lái xe an toàn không chỉ đến từ kỹ năng mà còn từ cách ứng xử, biết nhường đường, biết dự đoán hành vi của người khác để phòng ngừa.