Radio
Podcast
Multimedia
Diễn đàn “Điều em muốn nói 2026” với chủ đề “Vắc-xin số cho em” diễn ra sáng 17 tháng 8 tại Trường THCS - THPT Nguyễn Siêu, Hà Nội, với mục tiêu tạo không gian để học sinh, phụ huynh, nhà trường và các chuyên gia cùng trao đổi về sức khỏe tâm thần học đường và những nguy cơ trẻ em có thể gặp phải trên không gian mạng.
Chương trình do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội chỉ đạo; Báo Tiền Phong, Viện Tâm lý Giáo dục và Đào tạo (IPET) và Trường THCS - THPT Nguyễn Siêu phối hợp tổ chức.
Diễn đàn có sự tham dự của đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn, Hội đồng Đội Trung ương, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội; các chuyên gia trong lĩnh vực tâm lý, giáo dục, an ninh mạng; gần 100 cán bộ quản lý, giáo viên, chuyên viên tham vấn học đường tại các trường THCS, THPT trên địa bàn Hà Nội, cùng đông đảo phụ huynh và hơn 1.500 học sinh Trường THCS - THPT Nguyễn Siêu.
Tại phiên thảo luận đầu tiên, các chuyên gia, nhà trường và phụ huynh cùng nhận diện những áp lực mà học sinh đang phải đối mặt, từ học tập, các mối quan hệ bạn bè, kỳ vọng của gia đình đến những tác động từ môi trường mạng. Đặc biệt, diễn đàn tập trung vào việc nhận biết sớm những dấu hiệu cho thấy học sinh có thể đang gặp vấn đề về tâm lý và cần được hỗ trợ.
Diễn đàn hướng tới việc thay đổi cách nhìn về sức khỏe tâm thần học đường, trong đó việc tìm kiếm sự hỗ trợ không phải là dấu hiệu của yếu đuối, mà là một kỹ năng cần thiết để trẻ em có thể vượt qua khó khăn và phát triển lành mạnh.
Không gian mạng và những “khoảng trống” trong kỹ năng tự bảo vệ
Ở phiên thứ hai với chủ đề “Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng”, các chuyên gia phân tích những nguy cơ trẻ em có thể gặp phải khi học tập, giao tiếp và giải trí trên môi trường số, trong đó có lừa đảo, bắt nạt trực tuyến, dụ dỗ, xâm phạm quyền riêng tư và các hình thức giả mạo, thao túng bằng công nghệ.
Thay vì tiếp cận không gian mạng bằng tâm lý sợ hãi hoặc cấm đoán, diễn đàn đặt trọng tâm vào việc trang bị cho học sinh kiến thức và kỹ năng để nhận diện nguy cơ, đưa ra lựa chọn phù hợp và biết tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết.
Làm gì để trẻ tự bảo vệ?
Nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, Trưởng Ban Tổ chức, nhấn mạnh: “Học sinh ngày nay trưởng thành trong thời kỳ rất đặc biệt: Chuyển đổi số, internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách chúng ta học tập, làm việc, giao tiếp và nhìn nhận thế giới. Các em cần được tin tưởng. Cần được trang bị kiến thức và kỹ năng; cần được trao cơ hội để thử, để lựa chọn và để trưởng thành. Và khi các em gặp một điều vượt quá khả năng tự giải quyết, các em biết phía sau mình luôn có người lớn sẵn sàng đồng hành. Với chủ đề “Vắc-xin số cho em”, điều chúng tôi muốn gửi gắm không phải là nỗi sợ trước công nghệ. Trái lại, chúng tôi tin vào khả năng của thế hệ trẻ trong việc làm chủ những thành tựu mới. Điều cần thiết là gia đình, nhà trường, tổ chức Đoàn - Hội - Đội, cơ quan chức năng, các chuyên gia, báo chí và toàn xã hội cùng góp sức tạo nên một môi trường an toàn để các em được học hỏi, trải nghiệm, sáng tạo và trưởng thành. Một môi trường mà khi mắc sai lầm, các em biết mình có thể tìm đến ai. Khi gặp nguy hiểm, các em biết mình có thể kêu gọi sự giúp đỡ. Và, khi có điều khó nói, các em biết rằng, sẽ có người chịu nghe mình nói hết câu”.
Ra mắt hệ sinh thái hỗ trợ, tư vấn tâm lý trường học
Trong khuôn khổ chương trình, Viện Tâm lý Giáo dục và Đào tạo (IPET) chính thức ra mắt Hệ sinh thái hỗ trợ, tư vấn tâm lý trường học.
Theo Ban Tổ chức, hệ sinh thái hướng tới kết nối các hoạt động tư vấn và hỗ trợ tâm lý học đường, đồng thời góp phần bồi dưỡng, tập huấn kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ cán bộ, giáo viên tham gia công tác tư vấn, hỗ trợ tâm lý tại các nhà trường.
Ông Lê Xuân Trung, Chủ tịch Hội đồng quản trị Viện Tâm lý Giáo dục và Đào tạo, cho rằng từ sau đại dịch COVID-19, Internet không còn đơn thuần là một công cụ mà ngày càng trở thành một phần quan trọng trong đời sống của thanh thiếu niên.
Theo số liệu khảo sát của Cục Trẻ em - Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, gần 90% trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam sử dụng Internet hằng ngày, với thời gian trung bình khoảng 5-7 giờ mỗi ngày. Ở nhóm học sinh trung học, thời lượng sử dụng Internet có thể còn cao hơn.
Theo ước tính của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong năm học 2025-2026, khoảng 21,7% trẻ em và thanh thiếu niên hiện nay gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần. Những thay đổi nhanh chóng của môi trường xã hội và không gian mạng, trong khi kỹ năng tự bảo vệ, kiểm soát cảm xúc và ứng xử số của một bộ phận học sinh còn hạn chế, đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tăng cường hỗ trợ tâm lý trong trường học.
Không gian số mở ra cơ hội tiếp cận tri thức, sáng tạo và kết nối toàn cầu, nhưng đồng thời cũng đặt trẻ em trước nhiều rủi ro. Vì vậy, theo ông Lê Xuân Trung, điều cần thiết không phải là dựng lên một “bức tường” ngăn cách trẻ em với Internet, mà là giúp các em hình thành một “hệ miễn dịch số” đủ mạnh để chủ động bảo vệ mình.
“Hệ miễn dịch số” được hướng tới là khả năng giúp học sinh ứng phó với áp lực so sánh và những kỳ vọng phi thực tế trên mạng xã hội; nhận diện thông tin sai lệch, độc hại; không bị dẫn dắt bởi nội dung tiêu cực; biết cách ứng phó với bắt nạt trực tuyến, lên tiếng và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần.
Đó cũng là khả năng quản lý cảm xúc, duy trì sự cân bằng giữa đời sống thực và đời sống số, đồng thời xây dựng bản lĩnh để mỗi học sinh có thể làm chủ công nghệ thay vì bị công nghệ chi phối.
Thông qua Diễn đàn "Điều em muốn nói 2026: Vắc-xin số cho em", Ban Tổ chức kỳ vọng tạo thêm một không gian đối thoại cởi mở, nơi tiếng nói của học sinh được lắng nghe, những vấn đề các em đang đối mặt được nhìn nhận một cách nghiêm túc, từ đó tăng cường sự đồng hành giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc bảo vệ, hỗ trợ và tạo điều kiện để thế hệ trẻ phát triển an toàn, tự tin trong kỷ nguyên số./.
