Sáng 5/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức họp báo thông tin phương án xử lý đối với 328 thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, căn cứ kết quả điều tra ban đầu của cơ quan chức năng thuộc Bộ Công an, Quy chế thi tốt nghiệp THPT hiện hành và ý kiến của các cơ quan liên quan, Bộ quyết định tổ chức thi lại tất cả các môn đối với các thí sinh tại điểm thi này.

Kết quả điều tra ban đầu cho thấy sai phạm xảy ra trên phạm vi toàn bộ điểm thi, ảnh hưởng đến yêu cầu an toàn, nghiêm túc, trung thực, khách quan và công bằng của kỳ thi. Việc tổ chức thi lại nhằm xác lập kết quả hợp lệ cho thí sinh, không phải là biện pháp xử lý kỷ luật. Trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân, trong đó có thí sinh vi phạm nếu có, sẽ tiếp tục được xem xét theo kết quả điều tra và tính chất, mức độ của hành vi.

Kỳ thi lại dự kiến diễn ra trong hai ngày 14 và 15/8; kết quả được công bố vào ngày 19/8. Kết quả các bài thi ngày 11 và 12/6 của 328 thí sinh sẽ không được sử dụng để xét tuyển đại học, cao đẳng. Trong thời gian chờ kết quả thi lại, các thí sinh cũng chưa tham gia xét tuyển bằng những phương thức khác. Sau khi có kết quả hợp lệ, dữ liệu sẽ được cập nhật lên hệ thống để xét tuyển theo các nguyện vọng thí sinh đã đăng ký.

Trao đổi về phương án này, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng cho rằng, khi xử lý sai phạm thi cử, yêu cầu trước hết là phải phân hóa được người vi phạm và người không vi phạm. Người có hành vi vi phạm phải bị xử lý, nhưng không thể đánh đồng tất cả thí sinh trong cùng một điểm thi, thậm chí cùng một phòng thi.

Tuy nhiên, trong bối cảnh không thể xác minh chính xác ngay mức độ liên quan của từng thí sinh, việc tổ chức thi lại là phương án phù hợp nhất để vừa bảo đảm tính nghiêm minh, vừa bảo vệ quyền lợi học tập của các em.

“Đây là một sự việc đáng tiếc. Khi đã xảy ra, chúng ta phải tìm phương án giải quyết tốt nhất, bởi không có phương án nào hoàn hảo. Trong thời điểm và bối cảnh hiện nay, thi lại là phương án tốt nhất”, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhận định.

Theo đại biểu, kỳ thi lại cần được tổ chức sớm để các thí sinh không bỏ lỡ đợt xét tuyển đại học, cao đẳng. Điểm thi tốt nghiệp THPT là căn cứ quan trọng đối với nhiều phương thức xét tuyển; đồng thời, việc được công nhận tốt nghiệp cũng là điều kiện cần để thí sinh nhập học.

Nếu quá trình xử lý kéo dài, các em có thể phải chờ thêm một năm. Thiệt thòi khi đó không chỉ được tính bằng thời gian mà còn liên quan đến cơ hội học tập, định kiến xã hội và những tác động tâm lý đối với học sinh ở độ tuổi 17, 18.

“Việc tổ chức cho các em thi lại vừa bảo đảm công bằng giữa những thí sinh tại điểm thi này với thí sinh ở các địa phương khác, vừa thể hiện tính nhân văn vì không tước đi cơ hội của các em”, đại biểu nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, trong số 328 thí sinh phải thi lại có thể có những em không nhận bất kỳ sự trợ giúp không chính đáng nào. Việc các em vẫn phải thi lại tất cả các môn khó tránh khỏi những ảnh hưởng về tâm lý và quyền lợi.

Tuy nhiên, nếu thí sinh có năng lực thực chất, việc thi lại sẽ không ảnh hưởng đáng kể đến kết quả. Vấn đề quan trọng là phải giúp các em giữ được tâm lý ổn định, tránh để áp lực từ dư luận tác động đến quá trình ôn tập và làm bài.

Đại biểu đề nghị dư luận xã hội có cách nhìn và ứng xử thận trọng, nhân văn, không đánh đồng toàn bộ thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang là những người gian lận.

“Cần tránh tình trạng a dua, đánh đồng hoặc vùi dập tập thể học sinh trên mạng xã hội. Chúng ta yêu cầu xử lý đúng, xử lý nghiêm, nhưng đối với các em vẫn phải có một cách nhìn và sự ứng xử thực sự nhân văn”, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nói.

Gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng cũng cần phối hợp động viên, hỗ trợ thí sinh. Kỳ thi lại phải được tổ chức nghiêm túc, an toàn, khách quan nhưng không tạo ra không khí nặng nề như một hình thức trừng phạt, để các em có điều kiện thể hiện đúng năng lực.

Đối với trách nhiệm của những tổ chức, cá nhân liên quan, đại biểu cho rằng vụ án đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, vì vậy cần chờ kết luận chính thức. Hệ thống pháp luật hiện hành đã có các chế tài để xử lý nghiêm minh những hành vi vi phạm.

Bên cạnh việc xử lý trách nhiệm, vụ việc cũng đặt ra yêu cầu rà soát toàn bộ quy trình tổ chức thi, nhận diện những khâu còn yếu hoặc có thể bị lợi dụng. Theo đại biểu, bản thân Quy chế thi hiện nay tương đối chặt chẽ; sai phạm phát sinh khi người thực thi cố tình làm trái. Do đó, điều cần làm rõ là quy trình còn kẽ hở nào khiến vi phạm có thể xảy ra hoặc chưa được phát hiện kịp thời.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đồng tình với định hướng nghiên cứu, chuẩn bị thí điểm thi trên máy tính nhằm tăng tính minh bạch, khách quan. Tuy nhiên, phương án này cần được chuẩn bị kỹ về hạ tầng, nhân lực và quy trình triển khai.

“Sai phạm trong lĩnh vực thi cử, giáo dục đặc biệt đáng tiếc bởi đây không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà còn bồi đắp nhân cách cho học sinh. Dù vậy, không nên vì một vụ việc mà phủ nhận những nỗ lực của toàn ngành. Điều cần thiết là xử lý nghiêm sai phạm, kịp thời khắc phục, chấn chỉnh và củng cố niềm tin của xã hội”, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh.