Radio
Podcast
Multimedia
Nhân kỷ niệm 70 năm truyền thống khoa Sinh học, Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội (nay là Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐHQG Hà Nội, tại khuôn viên 19 Lê Thánh Tông (Hà Nội), Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐHQGHN phối hợp cùng Bảo tàng Đại học Kyoto (Nhật Bản) trang trọng tổ chức Hội nghị khoa học quốc tế Kỷ niệm 100 năm thành lập Bảo tàng Sinh học với chủ đề “Xây dựng Mạng lưới Bảo tàng Đại học Châu Á - Thái Bình Dương” (APUMN).
Tham dự Hội nghị có gần 150 đại biểu từ các Trường Đại học, Viện nghiên cứu, Vườn Quốc gia trong nước như Viện Sinh học, Trung tâm Nhiệt Đới Việt - Nga, Đại học Sư phạm Hà Nội, VQG Cát Bà, VQG Cúc Phương, Bảo tàng rừng Việt Nam, Viện Khảo cổ học,… và nước ngoài như Đại học Kyoto (Nhật Bản), Đại học Quốc gia (Singapore), Bảo tàng Quốc gia Philippines, Đại học Philippines và Đại học Quốc gia Lào.
Trong diễn văn khai mạc chào mừng các nhà khoa học, chuyên gia bảo tàng trong và ngoài nước, GS.TS. Lê Thanh Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (HUS) đã nhấn mạnh về tầm quan trọng của sự hợp tác quốc tế, mối duyên khoa học bền chặt kéo dài suốt nửa thế kỷ giữa Bảo tàng Sinh học và các đối tác Nhật Bản.
Năm 1976, Thái tử Akihito (nay là Thượng hoàng Nhật Bản) đã trao tặng mẫu paratype (mẫu chuẩn phụ) loài cá bống Glossogobius sparsipapillus. Mối quan hệ này tiếp tục được thắt chặt qua các chuyến thăm của Nhà vua Naruhito (2009), Hoàng tử Akishino (2012, 2023), Thượng hoàng Akihito và Hoàng hậu Michiko (2017), khoản tài trợ cải tạo bảo tàng năm 2010, cùng Biên bản ghi nhớ hợp tác chính thức với Bảo tàng Đại học Kyoto vào tháng 10/2024.
"Ở các trường đại học lớn trên thế giới, từ Harvard, Oxford, Cambridge đến Kyoto, Tokyo hay Đại học Quốc gia Singapore, bảo tàng là bộ phận gắn liền với đào tạo và nghiên cứu. Tuy nhiên, giá trị của một bộ sưu tập chỉ được phát huy đầy đủ khi nó được kết nối... Trường Đại học Khoa học Tự nhiên sẽ tiếp tục đầu tư cho Bảo tàng Sinh học, và sẵn sàng cùng các đối tác xây dựng và vận hành Mạng lưới." — GS.TS. Lê Thanh Sơn, Hiệu trưởng Trường HUS, ĐHQGHN khẳng định.
Ông cũng cho biết mục tiêu cốt lõi của hội nghị năm nay là thống nhất các bước đi cụ thể nhằm thành lập Mạng lưới Bảo tàng Đại học Châu Á - Thái Bình Dương (APUMN) để chia sẻ dữ liệu bộ sưu tập, trao đổi chuyên gia - sinh viên và thúc đẩy nghiên cứu, đào tạo chung.
Trong khuôn khổ hội nghị, các đại biểu đã nghe các báo cáo: "Bảo tàng Sinh học: 100 năm hình thành, phát triển và định hướng vươn mình" do PGS.TS. Nguyễn Thành Nam (Phó Trưởng Khoa Sinh học, Giám đốc Bảo tàng Sinh học, VNU-HUS) trình bày; "Mô hình mạng lưới và hợp tác quốc tế giữa các bảo tàng trong trường đại học" do GS.TS. Masaharu Motokawa (Bảo tàng Đại học Kyoto, Nhật Bản) chia sẻ. PGS.TS. Vũ Văn Liên (Phó Tổng Giám đốc Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam) trình bày báo cáo "Thách thức trong xây dựng và vận hành Bảo tàng thiên nhiên tại Việt Nam".
Hội nghị cũng có các phiên chuyên đề: "Từ thiên nhiên đến Bảo tàng sinh học" và "Bảo tàng học" đi sâu vào quản lý bộ sưu tập, ứng dụng công nghệ số, quét 3D dữ liệu và tăng cường giáo dục, gắn kết công chúng.
Tại hội nghị, các đại biểu đã cùng điểm lại chặng đường lịch sử 100 năm đầy tự hào của Bảo tàng Sinh học. Được thành lập vào năm 1926 với tên gọi ban đầu là Bảo tàng Động vật thuộc Đại học Đông Dương do nhà bò sát học và địa chất học người Pháp – Giáo sư René Léon Bourret sáng lập, đây là bảo tàng sinh học đầu tiên tại Việt Nam và Đông Dương.
Trong những thập niên 1960, 1970 và 1980 đầy gian khó, các thế hệ nhà khoa học Việt Nam tiêu biểu như cố GS. Đào Văn Tiến, GS. Võ Quý, GS. Mai Đình Yên, GS. Đặng Ngọc Thanh, GS. Nguyễn Nghĩa Thìn, GS. Phan Kế Lộc cùng nhiều cán bộ đã lặn lội khắp mọi miền đất nước để sưu tầm, định loại và lưu giữ từng mẫu vật.
Đến nay, Bảo tàng Sinh học đang lưu giữ khoảng 110.000 mẫu vật thuộc 3 đơn vị chuyên môn (Thực vật học, Động vật không xương sống và Động vật có xương sống), trong đó chứa đựng nhiều mẫu chuẩn, mẫu đồng chuẩn và mẫu có giá trị khoa học quốc tế đặc biệt. Bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ hồ sơ đa dạng sinh học của Việt Nam trong suốt một thế kỷ mà còn đóng vai trò là "phòng thí nghiệm tự nhiên" phục vụ hơn 1.000 sinh viên học tập mỗi năm và đón hàng chục nghìn lượt khách tham quan công chúng.
Hội nghị khép lại bằng phiên thảo luận bàn tròn đồng thuận về kế hoạch hành động hướng tới việc chính thức thành lập Mạng lưới APUMN. Sự kiện không chỉ mở ra chương mới cho sự phát triển của Bảo tàng Sinh học Trường ĐHKHTN mà còn khẳng định vai trò tiên phong của Nhà trường trong việc bảo tồn đa dạng sinh học và kết nối tri thức tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
