Trong đêm 20/10, một đoạn clip ghi lại cảnh cô giáo đang giảng bài, một nam sinh bất ngờ lao lên bục giảng và đánh vào đầu cô. Dù được các bạn trong lớp can ngăn, nam sinh vẫn tiếp tục lao tới tấn công lần thứ hai. Sự việc sau đó được xác định đã xảy ra trong giờ Toán tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, xã Nội Bài, TP Hà Nội. Sáng nay, cơ quan công an Hà Nội đã bắt khẩn cấp nam sinh có hành vi hành hung cô giáo khiến dư luận bức xúc, còn nhiều thầy cô cảm thấy lo lắng bất an.
Theo đại diện nhà trường, sức khỏe và tinh thần của cô giáo hiện đã ổn định, cô đang nghỉ ngơi tại nhà. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng đã nắm thông tin và sẽ có chỉ đạo xử lý. Các tình tiết liên quan vụ việc vẫn đang được xác minh, làm rõ.
Trước thông tin này, TS Nguyễn Thúy Quỳnh, giảng viên ngành tâm lý, giáo dục, trường Đại học Sư Phạm Hà Nội cho rằng bạo lực, đặc biệt trong môi trường học đường là điều không thể chấp nhận được.
“Đối với tôi, bạo lực đối với giáo viên và bạo lực xảy ra trong nhà trường là một hành vi không thể chấp nhận được. Nhà trường phải là một môi trường rất an toàn, phải đảm bảo cho sức khỏe và danh dự của giáo viên và của mọi học sinh. Vì thế, chúng ta không thể đánh đồng việc giáo viên có lòng yêu nghề với việc thầy cô phải im lặng chịu được sự bạo lực”, TS Nguyễn Thúy Quỳnh nhấn mạnh.
Nguyên tắc và ưu tiên hàng đầu khi xẩy ra các vụ việc trong các nhà trường là đảm bảo an toàn cho bản thân giáo viên, học sinh và an toàn lớp học. Giáo viên cần giữ bình tĩnh, tránh phản ứng bằng bạo lực hoặc đối đầu, chủ động giữ khoảng cách an toàn và tìm hỗ trợ từ nhân sự nhà trường.
Thế nhưng về lâu dài, phòng ngừa mang tính hệ thống cần được triển khai trong môi trường học đường, tránh sự mất kiểm soát về hành vi bột phát từ cả học sinh lẫn giáo viên. Thầy cô trong điều kiện thực tế cần nhận diện dấu hiệu học sinh mất kiểm soát cảm xúc, tránh tranh luận hoặc kích động thêm, giữ lối thoát an toàn và kịp thời huy động lực lượng hỗ trợ khi có nguy cơ bạo lực.
Trong khi chờ kết quả từ cơ quan công an, dư luận xã hội dấy lên nhiều luồng ý kiến. Trong đó phải kể đến việc có rất nhiều người cho rằng cần phải xem xét lại thông tư 19/2025/TT-BGD-ĐT về khen thưởng và kỷ luật học sinh. Cụ thể các hình thức kỷ luật với học sinh áp dụng từ 31/10/2025 chỉ còn 3 mức gồm: Nhắc nhở; Phê bình; Yêu cầu viết bản tự kiểm điểm. Thông tư 19 đã thay đổi hoàn toàn so với thông tư 08/1988 gồm: Khiển trách trước lớp; Khiển trách trước hội đồng kỷ luật nhà trường; Cảnh cáo trước toàn trường; Đuổi học một tuần lễ; Đuổi học 1 năm.
PGS.TS Trần Thành Nam, Hiệu trưởng trường đại học Khoa học Giáo dục, đại học Quốc Gia Hà Nội, chuyên gia tâm lý giáo dục khẳng định tất cả những hành vi bạo lực đều đáng lên án và cần phải được xử lý nghiêm.
“Thế nhưng chúng ta cũng cần phải phân biệt được vấn đề nào chúng ta có thể là kỷ luật ở trong nhà trường thông qua sử dụng những hình thức giáo dục thay thế hoặc cam kết không còn tái diễn hành vi. Nhưng trách nhiệm pháp lý của những người thực hiện hành vi thì chúng ta lại phải xử lý theo một hệ thống khác”.
Điều này có nghĩa rằng phương án xử lý theo thông tư 19 hoàn toàn hợp lý trong khuôn viên nhà trường. Những hành vi vi phạm pháp luật lại cần được các cơ quan phụ trách pháp luật vào cuộc như cách xử lý rất kịp thời từ công an Hà Nội với trường hợp học sinh đánh cô giáo tại trường THPT Mạc Đĩnh Chi, Hà Nội vừa xảy ra.
Các nhà trường cần làm gì để ngăn chặn bạo lực học đường?
Theo PGS.TS Trần Thành Nam, riêng ngành giáo dục cần có những biện pháp giáo dục đi kèm và những hình thức giám sát để ngăn chặn cái sự tái diễn những cái hành vi này ở học sinh khác ngay trong môi trường học đường.
Nhà trường cần tìm hiểu nguyên nhân sâu xa của hành vi, đánh giá các yếu tố tâm lý, gia đình, môi trường học đường và những khó khăn học sinh đang gặp phải. Từ đó, xây dựng kế hoạch hỗ trợ tâm lý, giáo dục nhận thức – hành vi; rèn luyện kỹ năng điều tiết cảm xúc, phối hợp với gia đình và thiết lập biện pháp giám sát, phòng ngừa tái diễn.
Việc phòng ngừa toàn trường cần đa diện nguồn lực. Cụ thể như với ban giám hiệu cần thiết lập và thực thi nhất quán chính sách, quy trình phòng ngừa, ứng phó và xử lý các tình huống bạo lực học đường. Đảm bảo cơ chế báo cáo an toàn, đánh giá nguy cơ, phối hợp liên phòng ban và hỗ trợ kịp thời cho cả giáo viên lẫn học sinh, tránh chỉ tập trung vào các biện pháp kỷ luật.
Giáo viên và cán bộ nhân viên nhà trường cần được đào tạo về kỹ năng phòng vệ, sơ cấp cứu tâm lý, kỹ năng nhận diện sớm học sinh có dấu hiệu khó khăn tâm lý và hỗ trợ ban đầu. Đặc biệt, cần trang bị kỹ năng giảm leo thang xung đột, ứng phó an toàn với hành vi kích động, bạo lực và quy trình báo cáo, chuyển tuyến hỗ trợ.
Học sinh khi được giáo dục về nhận diện và điều tiết cảm xúc, giải quyết xung đột không bạo lực, kỹ năng tìm kiếm sự trợ giúp và tôn trọng ranh giới cá nhân. Đồng thời, xây dựng môi trường an toàn về tâm lý, nơi học sinh có thể chia sẻ khó khăn, phản ánh các nguy cơ và được lắng nghe trước khi vấn đề leo thang.
Phụ huynh học sinh, lực lượng giữ vai trò quan trọng trong giáo dục con em và phối hợp cùng nhà trường lại cần được nâng cao nhận thức về sức khỏe tâm lý tuổi học đường, dấu hiệu cảnh báo khó khăn cảm xúc, hành vi và cách đồng hành với con khi xảy ra xung đột. Tăng cường phối hợp với nhà trường, thống nhất cách giáo dục và can thiệp, tránh đổ lỗi, bao che hoặc sử dụng bạo lực để giải quyết vấn đề.
Chuyên viên tâm lý học đường đóng vai trò chuyên môn trong phòng ngừa, nhận diện sớm, đánh giá nguy cơ và hỗ trợ tâm lý cho học sinh có dấu hiệu khó khăn về cảm xúc, hành vi. Đồng thời, tư vấn cho giáo viên, phối hợp với gia đình và BGH xây dựng kế hoạch can thiệp cá nhân, theo dõi sau sự cố và kết nối chuyên gia bên ngoài khi cần thiết.
Phòng ngừa bạo lực học đường không chỉ là ngăn chặn một hành vi, mà là xây dựng một hệ thống an toàn, có khả năng nhận diện sớm, hỗ trợ kịp thời và can thiệp hiệu quả. Trong đó, bảo vệ an toàn trở thành trách nhiệm chung của toàn trường, còn phòng tâm lý học đường đóng vai trò hỗ trợ chuyên môn, không thay thế trách nhiệm quản lý và bảo đảm an toàn của nhà trường./.
