Chiến dịch làm sạch mã số thuế của cơ quan Thuế đang diễn ra không chỉ nhằm xử lý những doanh nghiệp bỏ địa chỉ, ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể.

Theo ông Nguyễn Đức Huy, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ, Cục Thuế - Bộ Tài chính, hiện có khoảng 600.000 doanh nghiệp thuộc diện phải rà soát.

Đây là khối dữ liệu lớn, tồn đọng qua nhiều năm.

Cục Thuế họp báo thông tin về chiến dịch làm sạch mã số thuế.

Cơ quan thuế cho biết đã phân công công chức liên hệ với người nộp thuế qua nhiều kênh. Đồng thời phối hợp với cơ quan công an, chính quyền địa phương để tìm kiếm chủ doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật, người hưởng lợi thực tế.

Mục tiêu là đưa dữ liệu về đúng trạng thái thực tế.

Dữ liệu phải “đúng - đủ - sạch - sống"

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế - Bộ Tài chính cho biết, một trong những lý do ngành Thuế triển khai chiến dịch là yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, trong đó dữ liệu thuế là một hạ tầng quan trọng.

Dữ liệu phải bảo đảm “Đúng - Đủ - Sạch - Sống".

Những doanh nghiệp đang ở trạng thái tạm ngừng hoạt động hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký được rà soát để chuẩn hóa lại thông tin.

Địa chỉ. Số điện thoại. Người đại diện pháp luật. Chủ sở hữu. Cổ đông.

Cơ quan thuế cũng cho biết đã nâng cấp eTax Mobile để người đại diện theo pháp luật có thể biết mình đang đứng tên doanh nghiệp, hộ kinh doanh nào; doanh nghiệp có nợ thuế hay thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh hay không.

Với những doanh nghiệp thực sự muốn quay lại thị trường, mục tiêu là hỗ trợ họ xử lý tồn đọng để có một địa vị pháp lý “trong sạch, hợp pháp”.

Nhưng chính yêu cầu “dữ liệu phải đúng” lại đặt ra một vấn đề từ phía người dân.

Nếu dữ liệu sai thì ai sửa?

Đây là câu hỏi xuất hiện từ trường hợp người bị mạo danh thành lập doanh nghiệp mà VOV2 đã đề cập.

Cơ quan thuế cho biết đang phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh và công an để rà soát, xác minh. Những vướng mắc vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền.

Như vậy, ít nhất về mặt chủ trương, người dân không phải tự mình giải quyết một mình.

Nhưng quy trình cụ thể để một người chứng minh “tôi không phải chủ doanh nghiệp này”, cơ quan nào là đầu mối tiếp nhận, thời gian xác minh bao lâu và dữ liệu thuế được xử lý thế nào trong thời gian đó vẫn là những câu hỏi cần được làm rõ.

Bởi đây không còn là câu chuyện của một doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh.

Đó có thể là câu chuyện của một người hoàn toàn không biết mình đang xuất hiện trong một hồ sơ doanh nghiệp.

Không chỉ có doanh nghiệp “chết"

Một con số khác cho thấy quy mô dữ liệu cần xử lý.

Theo Cục Thuế, đến tháng 8/2026, cơ quan thuế đã cấp mã số thuế cho 167.637 doanh nghiệp và tổ chức, trong đó riêng khối doanh nghiệp là 156.478 đơn vị, tăng 8% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong khi đó, có 23.017 doanh nghiệp và tổ chức đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế trong 8 tháng.

Nếu chỉ lấy hai con số này so sánh, số cấp mới cao gấp 16,8 lần số đề nghị chấm dứt.

Tuy nhiên, Cục Thuế lưu ý nếu loại phần chấm dứt do các nguyên nhân mang tính cơ cấu, tỷ lệ cấp mới so với số doanh nghiệp rời bỏ thị trường tự nhiên là khoảng 6,8 lần.

Cục Thuế cũng cho biết trong 8 tháng đã giải quyết hồ sơ đề nghị chấm dứt của 94.991 doanh nghiệp, tổ chức, bằng 209% cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, con số này gồm cả 23.017 hồ sơ phát sinh trong năm 2026 và khoảng 72.000 hồ sơ tồn từ năm 2025 trở về trước.

Nói cách khác, đây không phải là 94.991 doanh nghiệp vừa rời khỏi thị trường.

Đó là lượng hồ sơ đã được xử lý.

Chi tiết này quan trọng khi nhìn vào sức khỏe thực tế của khu vực doanh nghiệp.

Làm sạch để không ai phải “gánh” dữ liệu sai

Ngành Thuế cho rằng việc làm sạch dữ liệu sẽ giúp phản ánh đúng thực chất nền kinh tế, giải phóng nguồn lực và giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế.

Đây là mục tiêu hợp lý.

Nhưng câu chuyện của Cty TNHH Thương mại - Dịch vụ Nguyễn Gia Hà Nội cho thấy một mặt khác: dữ liệu tồn đọng nhiều năm có thể biến thành một khối lượng thủ tục rất lớn khi được xử lý.

Còn trường hợp bị mạo danh thành lập doanh nghiệp lại đặt ra vấn đề khác: trách nhiệm sửa một dữ liệu sai không thể mặc nhiên chuyển sang người đang bị dữ liệu đó “gọi tên”.

Làm sạch mã số thuế là cần thiết.

Nhưng dữ liệu chỉ thực sự “sạch” khi không chỉ loại bỏ những doanh nghiệp không còn tồn tại, mà còn trả lại đúng danh tính cho những người chưa từng thuộc về doanh nghiệp đó.

Đó mới là phần khó của bài toán./.