Ngày mai 5 tháng 9, hơn 24 triệu học sinh cả nước bắt đầu vào năm học mới trong niềm vui hân hoan và sự kỳ vọng của bản thân các em, của thầy cô, của gia đình và của xã hội.
Mỗi mùa khai trường không chỉ là ngày hội của cờ hoa, áo trắng, mà còn là thời điểm cả xã hội cùng nhìn nhận, kỳ vọng và gửi gắm niềm tin vào tương lai của thế hệ trẻ. Tiếng trống khai trường năm nay vang lên trong một bối cảnh đặc biệt, khi sự quan tâm và nguồn lực đầu tư của Đảng, Nhà nước dành cho giáo dục lớn hơn bao giờ hết thông qua các quyết sách đột phá. Sự đầu tư ấy không chỉ thể hiện trách nhiệm, mà chính là một lời “đặt hàng” mang tầm chiến lược: Giáo dục phải thay đổi thực chất để nâng cao chất lượng, đáp ứng yêu cầu của thời đại mới.
Trong những năm qua, giáo dục luôn được khẳng định là “quốc sách hàng đầu”. Minh chứng rõ ràng nhất chính là việc phân bổ dòng vốn. Dự kiến năm 2026, tổng chi ngân sách nhà nước cho giáo dục và đào tạo tối thiểu khoảng 630 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 134 nghìn tỷ so với năm 2025. Nguồn lực khổng lồ này chính là bệ đỡ vững chắc, giúp hiện thực hóa cam kết kiên cố hóa trường lớp, hiện đại hóa trang thiết bị dạy học trên khắp cả nước.
Đặc biệt, luồng gió đầu tư lớn còn thổi đến những dải đất biên cương xa xôi nhất của Tổ quốc. Theo chủ trương lớn của Bộ Chính trị, đề án xây dựng 229 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền đang được triển khai quyết liệt. Hàng loạt ngôi trường mới khang trang vừa được gấp rút hoàn thiện và bàn giao ngay trước thềm năm học mới. Mùa khai trường năm nay ở vùng biên giới, các thầy cô và hàng trăm nghìn em học sinh sẽ được hưởng niềm vui học tập, vui chơi trong những ngôi trường mới. Giáo dục vùng biên không chỉ đơn thuần là xóa mù chữ, nâng cao dân trí mà đã nâng tầm thành giải pháp căn cơ, lâu dài để phát triển nguồn nhân lực tại chỗ và giữ vững chủ quyền quốc gia từ gốc rễ.
Bên cạnh hạ tầng, con người - yếu tố cốt lõi của giáo dục - cũng nhận được sự đãi ngộ tương xứng. Chính sách tiền lương mới áp dụng đã nâng mức lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng, kéo theo bảng lương giáo viên các cấp tăng đáng kể, đạt mức cao nhất lên tới hơn 17,15 triệu đồng/tháng (chưa bao gồm phụ cấp). Đáng chú ý, theo định hướng đột phá, phụ cấp ưu đãi nghề đối với giáo viên mầm non và phổ thông được nâng lên tối thiểu 70%, và lên tới 100% đối với nhà giáo ở vùng đặc biệt khó khăn. Những con số này là câu trả lời thiết thực cho nỗ lực đảm bảo đời sống, giúp thầy cô an tâm bám bản, bám trường, cống hiến trọn vẹn cho sự nghiệp trồng người.
Tuy nhiên, sự đầu tư lớn luôn đi đôi với kỳ vọng cao. Đảng, Nhà nước và nhân dân không chỉ cần những con số báo cáo đẹp về cơ sở vật chất, mà cần một nguồn nhân lực chất lượng cao, có đủ đức, đủ tài để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Sự kỳ vọng lớn nhất lúc này chính là sự chuyển biến “thực chất”- trích lời của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong buổi làm việc với lãnh đạo Bộ GD-ĐT mới đây.
Chuyển biến thực chất phải bắt đầu từ việc tư duy lại cách dạy và cách học. Giáo dục không thể mãi dừng lại ở việc truyền thụ kiến thức một chiều, học vẹt, thi tủ, mà phải chuyển mạnh sang phát triển phẩm chất, năng lực toàn diện của học sinh. Học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn. Đổi mới giáo dục phải đi vào chiều sâu, cắt bỏ những rườm rà mang tính hình thức, bệnh thành tích để trả lại giá trị thật cho trường học. Điểm số phải phản ánh đúng năng lực; bằng cấp phải tương xứng với trình độ thực tế.
Nâng cao chất lượng giáo dục trong bối cảnh hiện nay cũng nghĩa là phải đáp ứng được các yêu cầu mới của thời đại số và hội nhập quốc tế. Học sinh Việt Nam không chỉ cần giỏi văn hóa, mà phải được trang bị kỹ năng số, ngoại ngữ, tư duy phản biện và khả năng thích ứng cao.
Khi điều kiện trường lớp lẫn chế độ cho giáo viên đã được nâng cao, toàn ngành giáo dục cần nhìn nhận đó là động lực và cũng là áp lực để tự làm mới mình. Thay đổi thực chất không thể diễn ra trong ngày một ngày hai, nhưng phải được bắt đầu ngay từ những hành động quyết liệt, từ sự trung thực trong từng tiết học, từng kỳ thi.
Ngành giáo dục đã, đang và còn tiếp tục nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, của phụ huynh và toàn xã hội, đi cùng sự quan tâm bởi các cơ chế chính sách đãi ngộ thiết thực, sự đầu tư cơ sở vật chất, niềm tin và việc kỳ vọng về sự chuyển biến thực chất của ngành, của mỗi cán bộ quản lý, của mỗi thầy cô giáo, của từng học sinh...là điều đương nhiên.
Trong bối cảnh đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới, khoa học công nghệ được coi là lĩnh vực mũi nhọn, chất lượng nguồn nhân lực sẽ đóng vai trò quyết định thành công của công cuộc đổi mới thì giáo dục càng phải đổi mới, chuyển biến thực chất mới có thể nâng cao chất lượng đáp ứng được những yêu cầu mới ngày một cao hơn.
Giáo dục được đầu tư xứng tầm "quốc sách hàng đầu", "quyết định tương lai dân tộc". Mùa khai trường, mùa kỳ vọng: Đầu tư lớn phải đi đôi với chuyển biến thực chất. Tiếng trống trường đã điểm, mở ra một hành trình mới. Hy vọng rằng, với sự đầu tư mạnh mẽ của hệ thống chính trị và sự nỗ lực tự thân của toàn ngành, giáo dục Việt Nam sẽ có những bước chuyển mình mạnh mẽ, xứng đáng với sự kỳ vọng của Đảng, Nhà nước, Nhân dân!
