Theo thông tin từ Cục Hải quan, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp Tết 2026 diễn biến phức tạp, có xu hướng gia tăng trên tuyến biển và biên giới đường bộ, đồng thời lan sang không gian mạng. Các đối tượng lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội và dịch vụ chuyển phát nhanh để tiêu thụ hàng vi phạm.
Hàng hóa vi phạm tập trung vào nhóm có nhu cầu cao như: ma túy, pháo nổ, rượu ngoại, thuốc lá, thực phẩm, hàng giả nhãn hiệu, hàng không rõ nguồn gốc. Đáng chú ý, phương thức cất giấu tinh vi trong hành lý, hàng hóa hoặc lợi dụng chính sách thông thoáng trong xuất nhập khẩu tiếp tục gia tăng.
Theo quy định của Bộ luật Hình sự, các hành vi này có thể bị xử lý về các tội: buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, sản xuất - buôn bán hàng giả hoặc tội phạm về ma túy, tùy tính chất, mức độ và giá trị tang vật.
Trong khi đó, nhóm vi phạm hành chính sẽ bị xử phạt theo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, với các chế tài từ phạt tiền đến tịch thu tang vật, phương tiện.
Về địa bàn, tuyến biển chiếm tỷ lệ cao nhất với 4.956 vụ (55,8%), tiếp đến là tuyến đường bộ 2.569 vụ (28,9%). Tuyến hàng không và chuyển phát nhanh cũng ghi nhận số vụ đáng kể, lần lượt 423 vụ và 703 vụ. Trong đó, cơ quan Hải quan đã khởi tố 10 vụ, kiến nghị khởi tố 55 vụ và đang xác minh 18 vụ có dấu hiệu hình sự
Riêng lĩnh vực ma túy, lực lượng chức năng phát hiện 85 vụ, thu giữ hơn 605,6 kg ma túy các loại.
Thống kê của cơ quan Hải quan cho thấy, mặc dù chỉ có 0,93% vụ việc có dấu hiệu hình sự phản ánh phần lớn vi phạm vẫn ở mức độ hành chính, nhưng xu hướng gia tăng các vụ việc nghiêm trọng, đặc biệt liên quan ma túy, tiền tệ và hàng cấm đặt ra yêu cầu siết chặt kiểm soát.
Thời gian tới, Cục Hải quan xác định tiếp tục áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường kiểm tra các loại hình rủi ro cao như tạm nhập tái xuất, chuyển cửa khẩu, kho ngoại quan; đồng thời đẩy mạnh phối hợp liên ngành và ứng dụng công nghệ trong giám sát.
Đặc biệt, việc lợi dụng thương mại điện tử để buôn lậu, kinh doanh hàng giả đang trở thành điểm nóng, đòi hỏi hoàn thiện cơ chế pháp lý và tăng cường trách nhiệm của các nền tảng trung gian.
* 8.879 vụ vi phạm bị phát hiện trong 5 tháng cao điểm;
* 83 vụ có dấu hiệu hình sự (0,93%);
* 10 vụ đã khởi tố, 55 vụ kiến nghị khởi tố;
* 605,6 kg ma túy bị thu giữ;
* Tuyến biển chiếm 55,8% tổng số vụ vi phạm.
