Luật sư Nguyễn Đức Hùng - Giám đốc công ty Luật Thiện Duyên trả lời về trách nhiệm của những tổ chức nhận tiền gửi.

Chị Lan ở tỉnh Khánh Hòa đã nêu băn khoăn tới chương trình như sau:

“Kính gửi chương trình VOV Kết nối. Tôi làm công việc văn phòng, thường gửi tiết kiệm ở một ngân hàng gần cơ quan. Hôm trước đi gửi tiền, tôi để ý ở quầy giao dịch có dán một tờ thông báo về bảo hiểm tiền gửi (BHTG). Tôi hỏi cô nhân viên thì cô bảo ngân hàng nào cũng phải tham gia, nên tôi cũng gật đầu, chứ thật ra chưa hiểu rõ lắm.

Về nhà tôi cứ tự hỏi, BHTG này là do ngân hàng bán hay sao? Một người bạn lại bảo tiền đóng bảo hiểm đó thực chất là trừ vào tiền gửi của khách. Không biết có đúng vậy không? Mong chương trình giải thích giúp để tôi và mọi người hiểu cho đúng ạ.”

Để giải đáp những băn khoăn của chị Lan, chương trình hôm nay có cuộc trao đổi với luật sư Nguyễn Đức Hùng - Giám đốc Công ty Luật Thiện Duyên:

Phóng viên: Xin chào luật sư! Chị Lan kể rằng khi đến giao dịch, chị nhìn thấy thông tin về BHTG tại quầy và băn khoăn không biết đây có phải là sản phẩm do ngân hàng bán hay không. Thực tế, đây cũng là điều mà không ít người gửi tiền quan tâm. Vậy luật sư có thể giải thích rõ hơn về vấn đề này được không?

Luật sư Nguyễn Đức Hùng: Trước hết, BHTG không phải là sản phẩm do ngân hàng bán, mà là chính sách của Nhà nước nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền, do Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (BHTGVN) thực hiện. Theo quy định, các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được nhận tiền gửi của cá nhân thuộc diện phải tham gia BHTG, trong đó có ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô.

Thông tin chị Lan nhìn thấy có thể là Biểu tượng tham gia BHTG, một dấu hiệu do BHTGVN phát hành, giúp người gửi tiền nhận biết nơi nào đã tham gia BHTG. Theo quy định, các tổ chức tham gia BHTG có nghĩa vụ công khai Biểu tượng đó.

Không chỉ công khai ở các điểm giao dịch, nếu tổ chức này có trang thông tin điện tử thì Biểu tượng phải hiển thị ngay tại trang chủ, kèm đường dẫn liên kết đến trang thông tin điện tử của BHTGVN. Với ứng dụng Mobile Banking và máy giao dịch tự động, nếu có, Biểu tượng cũng phải hiển thị trên màn hình đăng nhập.

Với người gửi tiền, thấy Biểu tượng tại nơi giao dịch là một dấu hiệu cho biết nơi mình gửi đã tham gia BHTG. Nếu đến giao dịch mà chưa thấy Biểu tượng hoặc còn điều gì chưa rõ, quý vị có thể hỏi trực tiếp nhân viên tại quầy. Việc giải đáp, cung cấp thông tin cho người gửi tiền cũng gắn với một trách nhiệm của tổ chức tham gia BHTG theo luật định, đó là phối hợp với BHTGVN tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về BHTG.

Phóng viên: Chị Lan còn băn khoăn về lời một người bạn nói rằng, phí BHTG được trừ vào tiền gửi của khách hàng. Điều này có đúng không, thưa luật sư?

Luật sư Nguyễn Đức Hùng: Không phải như vậy. Người gửi tiền không phải đóng bất kỳ khoản phí bảo hiểm riêng nào cho khoản tiền gửi của mình. Đây là khoản phí do chính các tổ chức tham gia BHTG nộp cho BHTGVN theo quy định.

Khoản phí này là một trong những nguồn hình thành Quỹ dự phòng nghiệp vụ của BHTGVN, được sử dụng để chi trả tiền bảo hiểm khi phát sinh nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Vì vậy, việc các tổ chức tham gia BHTG thực hiện đầy đủ, đúng hạn nghĩa vụ nộp phí không chỉ bảo đảm việc tuân thủ quy định mà còn góp phần duy trì nguồn lực để bảo vệ quyền lợi người gửi tiền.

Phóng viên: Vậy ngoài việc công khai tham gia BHTG, phối hợp tuyên truyền chính sách và nộp phí, tổ chức tham gia BHTG còn phải thực hiện nghĩa vụ nào khác không, thưa luật sư?

Luật sư Nguyễn Đức Hùng: Còn một nghĩa vụ quan trọng nữa là cung cấp thông tin. Tổ chức tham gia BHTG phải cung cấp cho BHTGVN thông tin về tiền gửi được bảo hiểm và các thông tin liên quan đến việc trả tiền bảo hiểm, theo định kỳ hoặc theo yêu cầu. Đồng thời, họ cũng phải cung cấp thông tin phục vụ hoạt động kiểm tra của BHTGVN theo kế hoạch và nội dung do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam giao.

Đây không đơn thuần là yêu cầu về báo cáo hay thủ tục hành chính, mà còn gắn trực tiếp với lợi ích của người gửi tiền. Bởi theo quy định, khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, BHTGVN phải thực hiện chi trả trong thời hạn tối đa 45 ngày.

Để việc chi trả được thực hiện đúng người, đúng số tiền và đúng thời hạn, thông tin, dữ liệu do tổ chức tham gia BHTG cung cấp phải đầy đủ và chính xác. Dữ liệu càng rõ ràng, việc xác định các khoản tiền gửi được bảo hiểm và thực hiện chi trả càng thuận lợi, góp phần bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền.

Phóng viên: Vậy ở chiều ngược lại, ngoài những nghĩa vụ vừa nêu, tổ chức tham gia BHTG có những quyền gì, thưa luật sư?

Luật sư Nguyễn Đức Hùng: Theo Luật BHTG năm 2025, tổ chức tham gia BHTG có ba nhóm quyền cơ bản.

Thứ nhất, được cấp Chứng nhận tham gia BHTG. Đây là văn bản xác nhận việc tham gia BHTG.

Thứ hai, khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, tổ chức có quyền yêu cầu BHTGVN thực hiện trả tiền bảo hiểm cho người gửi tiền.

Thứ ba, khi quyền và lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng, tổ chức có quyền khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động BHTG, theo quy định của pháp luật.

Như vậy, quyền và nghĩa vụ của tổ chức tham gia BHTG đi liền với nhau. Mỗi nghĩa vụ mà các tổ chức này thực hiện, từ công khai, nộp phí đến cung cấp thông tin, đều gắn với việc bảo vệ người gửi tiền.

Phóng viên: Xin cảm ơn luật sư về những chia sẻ rất rõ ràng và thiết thực!

Luật sư Nguyễn Đức Hùng: Từ băn khoăn của chị Lan, chúng ta hiểu rõ hơn rằng BHTG không phải là sản phẩm hay dịch vụ do ngân hàng bán cho khách hàng, mà là chính sách của Nhà nước nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền.

Để chính sách này được triển khai hiệu quả, mỗi tổ chức tham gia BHTG phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình: công khai Biểu tượng tham gia BHTG, nộp phí đầy đủ, đúng hạn, cung cấp thông tin chính xác và phối hợp tuyên truyền chính sách đến người gửi tiền.

Khi đến ngân hàng hoặc quỹ tín dụng nhân dân giao dịch, quý vị hãy dành chút thời gian quan sát Biểu tượng tham gia BHTG tại quầy. Hiểu đúng chính sách và chủ động tìm hiểu thông tin sẽ giúp mỗi người thêm yên tâm khi gửi tiền.

Quý vị cũng có thể truy cập website div.gov.vn hoặc theo dõi các kênh truyền thông chính thức của BHTGVN để tìm hiểu thêm./.