Thính giả Nguyễn Văn Tuyền, ở tỉnh Phú Thọ nêu băn khoăn:

"Vợ chồng tôi làm lụng dành dụm nhiều năm mới có được một khoản tiền, hiện gửi tiết kiệm tại quỹ tín dụng nhân dân gần nhà. Chúng tôi chọn gửi ở đây vì thuận tiện đi lại, quen biết địa bàn và nghĩ rằng có thể tích lũy thêm chút lãi để lo cho gia đình. Gần đây, nghe mọi người nhắc đến việc một số tổ chức tín dụng bị kiểm soát đặc biệt, tôi cũng thấy lo. Liệu điều này có nghĩa là quỹ tín dụng sắp phá sản không? Nếu quỹ tín dụng nơi tôi gửi tiền rơi vào tình trạng này, khoản tiền tiết kiệm của vợ chồng tôi sẽ ra sao? Chúng tôi có được rút tiền hoặc nhận lại tiền gửi không?"

Nỗi lo của bác Tuyền cũng là tâm lý chung của nhiều người gửi tiền: khoản tiền chắt chiu, tích góp qua bao năm tháng liệu có được bảo đảm an toàn? Khi nghe thông tin về kiểm soát đặc biệt, người gửi tiền cần hiểu điều gì, và cơ chế nào được thiết lập để bảo vệ quyền lợi của mình? Để giải đáp những câu hỏi trên, chương trình có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Đức Hùng, Giám đốc Công ty luật Thiện Duyên.

Phóng viên: Thưa Luật sư, xin bắt đầu từ điều mà người gửi tiền lo nhất. Nếu một ngày, người dân nghe tin ngân hàng hoặc quỹ tín dụng nhân dân nơi mình gửi tiền bị đặt vào diện kiểm soát đặc biệt, họ có nên hiểu rằng tổ chức đó sắp phá sản và tiền tiết kiệm của mình đang gặp nguy hiểm không?

Trước hết, tôi hiểu vì sao người gửi tiền lo lắng. Với mỗi gia đình, đó có thể là khoản tiền tích lũy nhiều năm, nên chỉ một tin tức chưa rõ ràng cũng đủ khiến mọi người bất an. Tuy nhiên, được đặt vào diện kiểm soát đặc biệt không đồng nghĩa với việc tổ chức tín dụng chắc chắn sẽ phá sản.

Kiểm soát đặc biệt là biện pháp Ngân hàng Nhà nước áp dụng đối với tổ chức tín dụng thuộc trường hợp luật định để kiểm soát tình hình, đánh giá thực trạng và triển khai biện pháp xử lý phù hợp.

Tùy tình hình cụ thể, tổ chức tín dụng có thể được xem xét áp dụng phương án phục hồi, sáp nhập, hợp nhất, chuyển nhượng toàn bộ cổ phần hoặc phần vốn góp, chuyển giao bắt buộc hoặc phá sản theo quy định pháp luật. Vì vậy, chỉ nghe cụm từ “kiểm soát đặc biệt” thì chưa thể kết luận điều gì sẽ xảy ra với tổ chức đó.

Trong trường hợp này, người gửi tiền nên giữ bình tĩnh, theo dõi các thông báo chính thức từ Ngân hàng Nhà nước và tổ chức tín dụng nơi mình gửi tiền, không vội tin hoặc lan truyền những thông tin chưa được kiểm chứng. Đồng thời, cần hiểu rõ quyền lợi của mình và các cơ chế bảo vệ được pháp luật quy định.

Phóng viên: Vâng, như vậy, việc một tổ chức tín dụng bị đặt vào diện kiểm soát đặc biệt không có nghĩa là tổ chức đó chắc chắn sẽ phá sản. Đây là biện pháp để cơ quan có thẩm quyền kiểm soát tình hình và xem xét, triển khai phương án xử lý phù hợp. Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, điều người gửi tiền quan tâm nhất vẫn là khoản tiền tích lũy của mình sẽ được bảo vệ như thế nào. Vậy Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam tham gia vào quá trình xử lý tổ chức tín dụng ra sao? Sự tham gia này có ý nghĩa như thế nào đối với quyền lợi của người dân đang gửi tiền, thưa Luật sư?

Hãy hình dung một gia đình phát hiện mái nhà có dấu hiệu xuống cấp. Nếu chỉ chờ đến khi mái dột mới xử lý thì thiệt hại có thể lớn hơn; nếu kiểm tra, gia cố và lựa chọn cách sửa chữa phù hợp từ sớm thì sẽ có thêm cơ hội hạn chế rủi ro. Với hệ thống bảo vệ người gửi tiền, việc tham gia xử lý tổ chức tín dụng gặp khó khăn từ sớm cũng có ý nghĩa tương tự, không phải chờ đến khi xảy ra tình huống xấu nhất mới hành động.

Theo Luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2025, bên cạnh nhiệm vụ chi trả tiền bảo hiểm, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam còn tham gia một số khâu trong quá trình xử lý tổ chức tín dụng gặp khó khăn. Đây là điểm người gửi tiền nên biết, bởi cơ chế bảo vệ không chỉ nằm ở việc nhận tiền bảo hiểm khi phát sinh nghĩa vụ chi trả, mà còn có sự tham gia vào quá trình xử lý từ sớm để phòng ngừa rủi ro theo quy định pháp luật.

Cụ thể, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam được tham gia đánh giá tính khả thi của các phương án phục hồi, sáp nhập, hợp nhất, chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp; tham gia xây dựng phương án phá sản đối với tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt theo quy định của pháp luật.

Đối với quỹ tín dụng nhân dân được kiểm soát đặc biệt, theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam được cử người đủ tiêu chuẩn, điều kiện đảm nhiệm một số chức danh quản lý, điều hành và thành viên Ban Kiểm soát.

Bên cạnh đó, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam được cho vay đặc biệt đối với tổ chức tham gia Bảo hiểm tiền gửi theo quy định của Luật và pháp luật có liên quan; được mua trái phiếu dài hạn của tổ chức tín dụng nhận chuyển giao bắt buộc theo quyết định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Nói một cách gần gũi, khi nơi người dân gửi tiền gặp khó khăn, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam có thêm công cụ để tham gia cùng các cơ quan liên quan tìm phương án xử lý phù hợp. Sự tham gia này góp phần hỗ trợ quá trình xử lý, hạn chế rủi ro và giảm thiểu tác động bất lợi đối với người gửi tiền.

Phóng viên: Người gửi tiền có thể còn băn khoăn, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam sử dụng Quỹ dự phòng nghiệp vụ để cho vay đặc biệt trong những trường hợp luật định, trong khi đây cũng là nguồn quỹ phục vụ chi trả tiền bảo hiểm. Vậy nếu tổ chức tín dụng gặp khó khăn và người dân cần được chi trả tiền bảo hiểm, nguồn lực chi trả có được bảo đảm không, thưa Luật sư?

Đây là băn khoăn rất dễ hiểu của người gửi tiền. Về vấn đề này, pháp luật đã quy định các cơ chế nhằm bảo đảm nguồn lực thực hiện chi trả tiền bảo hiểm. Cụ thể, khoản cho vay đặc biệt của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam được ưu tiên hoàn trả theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng. Trường hợp phương án phá sản của tổ chức tín dụng được phê duyệt, số tiền Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam đã cho vay đặc biệt sẽ được chuyển thành khoản tiền chi trả tiền gửi được bảo hiểm cho người gửi tiền theo quy định.

Ngoài ra, nếu Quỹ dự phòng nghiệp vụ không đủ để thực hiện nghĩa vụ chi trả tiền bảo hiểm, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam được Ngân hàng Nhà nước cho vay đặc biệt với lãi suất 0%, không có tài sản bảo đảm để thực hiện chi trả.

Vì vậy, quý vị có thể yên tâm rằng hoạt động cho vay đặc biệt của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam không ảnh hưởng đến quyền được nhận tiền bảo hiểm của người gửi tiền. Việc chi trả vẫn được thực hiện theo các điều kiện và hạn mức do pháp luật quy định.

Phóng viên: Xin cảm ơn Luật sư đã giải đáp bằng những thông tin rất thiết thực, từ chính mối quan tâm của người gửi tiền.

Trước những thông tin có thể khiến lo lắng về tổ chức tín dụng nơi mình gửi tiền, hãy bình tĩnh tìm hiểu, kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thống và thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền. Hiểu đúng chính sách và cập nhật thông tin đáng tin cậy sẽ giúp quý vị chủ động hơn khi có tình huống phát sinh.