Radio
Podcast
Multimedia
Mời nghe chương trình tại đây:
Tiêm chủng không chỉ giúp phòng bệnh mà còn làm giảm nguy cơ bệnh diễn biến nặng và tử vong. Theo PGS.TS.BS Vũ Quốc Đạt, Phó trưởng khoa Bệnh nhiệt đới và Chăm sóc giảm nhẹ, Trường Đại học Y Hà Nội, thành viên nhóm cố vấn chiến lược và kỹ thuật cho các bệnh nhiệt đới bị lãng quên của Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ em là nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh truyền nhiễm do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Vì vậy, việc không được tiêm chủng đầy đủ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo vệ trẻ.
Theo chuyên gia, vaccine mang lại 3 lợi ích y khoa quan trọng. Thứ nhất là giảm nguy cơ mắc bệnh. Khi đã được tiêm vaccine, khả năng cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh sẽ tốt hơn. Thứ hai, trong trường hợp vẫn mắc bệnh, người đã được tiêm chủng thường có nguy cơ diễn biến nặng thấp hơn. Thứ ba là giảm nguy cơ tử vong, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ hoặc bệnh nền.
Những nguy cơ này không phải là lý thuyết. Chị Nguyễn Thu Trang ở Hà Nội từng trì hoãn tiêm vaccine cho con vì lo trẻ sinh non, sức khỏe yếu. Đến 5 tuổi, con chị mắc sởi và phải điều trị 21 ngày, có thời điểm sốt 40–41 độ C, phải hỗ trợ thở oxy. Chị Nguyễn Thu Trang chia sẻ: “Bé nhà em là sinh non, em chưa dám tiêm mũi nào cho cháu vì em không yên tâm. Đề kháng cháu cũng kém, thi thoảng hay ốm nên em sợ cháu không tiêm được vaccine.”
Không phải trường hợp nào mắc bệnh cũng do phụ huynh chủ động trì hoãn. Con gái chị Nguyễn Thu Phương mới 7 tháng tuổi, chưa đến thời điểm tiêm vaccine sởi theo lịch. Trẻ vẫn mắc sởi, ban đầu có biểu hiện sốt, ho, mắt đỏ, sau đó bệnh diễn biến và phải nhập viện điều trị.
Chị Nguyễn Thu Phương cho biết: “Cháu mới được có 7 tháng nên chưa tiêm được vaccine, vào đây bác sĩ bảo 9 tháng mới được tiêm.”
Theo PGS.TS.BS Vũ Quốc Đạt, sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan rất cao. Khi tỷ lệ trẻ được tiêm phòng sởi giảm, “lá chắn” miễn dịch cộng đồng bị suy yếu, nguy cơ bùng phát dịch tăng lên. Không chỉ trẻ em, những người lớn mắc bệnh nền, suy giảm miễn dịch, đang điều trị ung thư… cũng có thể bị ảnh hưởng khi dịch sởi lan rộng.
Đáng lưu ý, trẻ bỏ lỡ một mũi vaccine không đồng nghĩa phải bắt đầu lại toàn bộ lịch tiêm. Nhờ trí nhớ miễn dịch, với phần lớn vaccine, trẻ có thể tiếp tục tiêm những mũi còn thiếu theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Việc càng trì hoãn lâu thì khoảng thời gian trẻ không được bảo vệ càng kéo dài và nguy cơ mắc bệnh càng tăng.
Để hạn chế tình trạng bỏ sót vaccine, phụ huynh nên chủ động kiểm tra lịch sử tiêm chủng của trẻ. Nếu không còn nhớ các mũi đã tiêm, có thể liên hệ cơ sở tiêm chủng hoặc tra cứu trên hệ thống quản lý tiêm chủng. Trẻ còn thiếu mũi nào cần được đưa đến cơ sở y tế để bác sĩ đánh giá và xây dựng lịch tiêm bù phù hợp.
Ở cấp độ cộng đồng, ngành y tế cũng đang tăng cường khả năng tiếp cận vaccine thông qua các đơn vị tiêm chủng tại bệnh viện, trường học và các khu vực vùng sâu, vùng xa. Bởi lấp đầy từng khoảng trống miễn dịch của mỗi trẻ cũng chính là góp phần củng cố “lá chắn” bảo vệ cả cộng đồng.
