Nghe âm thanh tại đây:
Theo bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Văn Đức, Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), đau dây thần kinh chẩm là một dạng rối loạn đau đầu do tổn thương các dây thần kinh vùng chẩm. Dây thần kinh chẩm xuất phát từ đốt sống cổ C2 và C3 đi theo vùng chẩm gáy và chi phối da đầu vùng sau gáy.
Nguyên nhân gây đau dây thần kinh chẩm có thể do những bệnh lý cơ xương khớp ở vùng cổ, do chấn thương vùng đầu cổ hay đôi khi do căng cơ cổ mạn tính.
Cơn đau thường xuất hiện đột ngột, lan từ gáy lên sau tai hoặc đỉnh đầu, gây nhiều khó chịu cho người bệnh. Bên cạnh các biện pháp điều trị thông thường như xoa bóp, dùng thuốc giảm đau, kỹ thuật phong bế dây thần kinh chẩm đang được xem là giải pháp hiệu quả, giúp kiểm soát cơn đau nhanh chóng. Tại Bệnh viện 19-8 (Bộ công an), phương pháp này đã được triển khai và mang lại kết quả tích cực cho nhiều bệnh nhân.
Chị Nguyễn Thị Thu Hằng, 51 tuổi ở TP Hà nội là một trong số đó. Đầu năm 2026 chị đi khám và được chẩn đoán có thể do tăng huyết áp gây nên. Chị được kê thuốc điều trị huyết áp, song cơn đau đầu vẫn thường xuyên tái phát làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và cuộc sống hàng ngày.
“Lúc đầu thì ít nhưng sau đó đau nhiều lên, đặc biệt vào buổi tối khiến tôi không nằm nghiêng bên trái được vì chèn vào cổ, vào dây thần kinh, đến mức tôi còn sợ ngủ vì cứ nằm xuống thì bị chèn vào dây thần kinh lại đau”, chị Hằng cho biết.
Cách đây 1 tháng chị đến Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), sau khi thăm khám, được bác sĩ chẩn đoán bị viêm dây thần kinh chẩm trái và được chỉ định thực hiện kỹ thuật phong bế thần kinh chẩm. Sau gần 1 tuần điều trị chị cảm thấy mức độ đau đã giảm rõ rệt, giấc ngủ được cải thiện: “Điều trị đến ngày thứ 3 tôi đã thấy khá lên nhiều, gần như không còn cảm giác đau nữa. Một tuần thì được ra viện, đến thời điểm này thì hầu như triệu chứng đau không còn, cảm thấy rất thoải mái, nhẹ nhõm”.
Bác sĩ Nguyễn Văn Đức cho biết, việc ức chế dẫn truyền đau bằng thủ thuật tiêm thuốc gây tê vào vùng quanh thần kinh chẩm giúp cắt cơn đau nhanh, giảm tần suất và mức độ đau kéo dài, đồng thời hỗ trợ xác định nguồn gốc đau trong một số trường hợp.
“Bản chất của điều trị phong bế thần kinh trong các loại đau là bác sĩ sẽ đưa một lượng thuốc nhất định vào vị trí thần kinh bị chèn ép tổn thương và những vị trí thần kinh cần can thiệp để cho thuốc vào xung quanh vị trí dây thần kinh để tiến hành phong bế và giảm quá trình dẫn truyền đau của dây thần kinh”, theo bác sĩ Nguyễn Văn Đức.
Vì dây thần kinh chẩm nằm ở vùng đầu, gần hệ thống mạch máu sọ não và cột sống cổ nên với phương pháp truyền thống khi tiếp cận bác sĩ phải rất thận trọng để hạn chế tối đa tổn thương mô mềm và các cấu trúc mạch máu xung quanh. Tuy nhiên, hiện nay với sự hỗ trợ của siêu âm bác sĩ có thể dẫn đường kim tiêm một cách chính xác, tránh tổn thương các cấu trúc quan trọng, đồng thời đưa thuốc đến gần vị trí thần kinh chẩm, góp phần nâng cao hiệu quả và tính an toàn của kỹ thuật.
“Kỹ thuật phong bế thần kinh chẩm dưới siêu âm có lợi thế hơn rất nhiều so với phong bế thần kinh chẩm đơn thuần. Bản chất là dùng siêu âm để dẫn đường mũi tiêm cho bác sĩ. Dưới hướng dẫn siêu âm sẽ hiện lên hệ thống các mô, hệ thống mạch máu và hệ thống thần kinh. Nhờ có siêu âm mà bác sĩ dường như sẽ có một cái đèn pin để rọi sáng để bác sĩ đưa mũi kim luồn lách qua các tổ chức, tránh được mạch máu, tránh các mô quan trọng và đi vào gần nơi vị trí thần kinh chẩm thì nó sẽ tăng độ chính xác rất cao”, bác sĩ Nguyễn Văn Đức cho biết.
Ngoài đau dây thần kinh chẩm, kỹ thuật này còn được áp dụng để điều trị cho các trường hợp đau nửa đầu (hay còn gọi là đau đầu Migraine mạn tính), đau đầu do cột sống cổ, đau đầu sau can thiệp chọc dò hoặc phẫu thuật… Các nghiên cứu tại bệnh viện cho thấy, khoảng 50-70% người bệnh cải thiện rõ triệu chứng sau can thiệp.
