Radio
Podcast
Multimedia
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, đầu tháng 5/2026 đã ghi nhận một chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch mang cờ Hà Lan, hành trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương. Tính đến ngày 4/5, có tổng cộng 7 trường hợp được ghi nhận, trong đó 2 ca đã xác định nhiễm virus Hanta và 5 ca nghi ngờ. Đáng chú ý, đã có 3 trường hợp tử vong, 1 bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch, số còn lại có triệu chứng nhẹ. Con tàu này chở 147 người thuộc 23 quốc tịch và hiện chưa ghi nhận hành khách hay thuyền viên là người Việt Nam liên quan đến chùm ca bệnh này.
Theo Cục Phòng bệnh, virus Hanta là một nhóm virus có khả năng gây bệnh nặng ở người, với hai biểu hiện lâm sàng chính là hội chứng phổi do Hantavirus và sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể khởi phát bằng các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, rối loạn tiêu hóa, nhưng sau đó nhanh chóng chuyển nặng với biểu hiện ho, tức ngực, khó thở, tụt huyết áp, thậm chí suy hô hấp và tử vong nếu không được can thiệp kịp thời. Hiện nay, bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức tích cực tại cơ sở y tế.
Đáng lưu ý, virus Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính có nguồn lây từ động vật gặm nhấm, đặc biệt là chuột. Con người có thể nhiễm bệnh khi hít phải bụi chứa virus từ phân, nước tiểu hoặc nước bọt của chuột, hoặc khi tiếp xúc trực tiếp rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Nguy cơ lây nhiễm đặc biệt cao trong quá trình dọn dẹp nhà cửa, kho bãi lâu ngày không vệ sinh, nơi có chuột cư trú, bởi chất thải khô của chuột có thể phát tán thành các hạt bụi rất nhỏ mang mầm bệnh. Mặc dù lây truyền từ người sang người là rất hiếm, nhưng đã từng được ghi nhận trong y văn.
Tại Việt Nam, đến nay chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Hanta trên người. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuột vẫn phổ biến trong môi trường sống, nguy cơ phát sinh và lây truyền bệnh là điều không thể xem nhẹ. Cơ quan chuyên môn khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức phòng bệnh ngay từ những hành vi sinh hoạt hằng ngày. Việc hạn chế tiếp xúc trực tiếp với chuột, kể cả chuột sống, chuột chết hay các chất thải như phân, nước tiểu, nước bọt và ổ chuột, được xem là nguyên tắc quan trọng hàng đầu.
Trong quá trình vệ sinh nhà cửa, đặc biệt tại những khu vực có dấu vết của chuột, người dân cần mở cửa cho thông thoáng, sử dụng găng tay và khẩu trang để bảo vệ đường hô hấp và da. Các bề mặt có nguy cơ cần được làm ẩm trước bằng dung dịch khử khuẩn hoặc chất tẩy rửa thông thường rồi mới tiến hành lau dọn, nhằm tránh phát tán bụi chứa mầm bệnh vào không khí. Việc quét khô hay sử dụng máy hút bụi, máy thổi trong trường hợp này không được khuyến khích vì có thể làm tăng nguy cơ hít phải virus.
Bên cạnh đó, việc rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn vệ sinh, xử lý rác thải hoặc tiếp xúc với khu vực có nguy cơ là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để ngăn ngừa lây nhiễm. Người dân cũng cần chủ động kiểm soát môi trường sống bằng cách bịt kín các khe hở để ngăn chuột xâm nhập, bảo quản thực phẩm trong dụng cụ kín và thu gom rác thải hằng ngày để không thu hút loài gặm nhấm.
Các chuyên gia y tế cũng lưu ý, nếu sau khi tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ mà xuất hiện các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và thông báo rõ yếu tố dịch tễ. Đây là yếu tố quan trọng giúp bác sĩ chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời, hạn chế nguy cơ diễn biến nặng.
Dù chưa ghi nhận ca bệnh trong nước, nhưng trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế gia tăng, nguy cơ xâm nhập của các bệnh truyền nhiễm mới luôn hiện hữu. Việc chủ động phòng bệnh, đặc biệt là kiểm soát các yếu tố nguy cơ từ chuột, được xem là giải pháp thiết thực và hiệu quả để bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước virus Hanta.
