Nguy cơ tử vong rất cao vì tuổi cao, nhiều bệnh nền
Bệnh nhân là cụ Trần Thị Vượng, 91 tuổi nhập viện trong tình trạng khó thở nặng, phù phổi cấp, phụ thuộc hoàn toàn vào oxy. Qua thăm khám, các bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị hẹp van động mạch chủ khít trên nền suy tim và suy thận.
Trước đó, cụ từng hai lần can thiệp mạch vành do nhồi máu cơ tim nên tình trạng tim mạch vốn đã rất phức tạp. Chị Nguyễn Thị Quế – con dâu bệnh nhân cho biết, thời điểm nhập viện, gia đình vô cùng lo lắng vì tuổi cụ đã quá cao: “Lúc vào viện bà thở rất khó, gần như phải thở oxy liên tục. Gia đình cũng rất lo vì tuổi bà đã cao. Nhưng khi được bác sĩ tư vấn về phương pháp thay van qua da thì yên tâm hơn vì đây là phương pháp ít xâm lấn, không phải mổ phanh”.
Theo TS.BS Phan Thảo Nguyên – Phó Giám đốc Bệnh viện E, Trưởng khoa Nội tim mạch người lớn, Trung tâm Tim mạch, đây là ca bệnh đặc biệt nguy hiểm. Bệnh nhân vào viện trong tình trạng suy tim nặng, phù phổi cấp, phụ thuộc hoàn toàn vào oxy, chức năng cơ tim chỉ còn 50%. Người bệnh không thể đi lại, phải nằm thở oxy và nằm đầu cao, phụ thuộc thuốc trợ tim và phụ thuộc lợi tiểu cưỡng bức, chức năng thận suy giảm mạnh khiến lượng nước tiểu chỉ đạt hơn 1 lít/ngày.
"Đây là trường hợp có nguy cơ rất cao, gần như không còn chỉ định phẫu thuật tim hở", BS Phan Thảo Nguyên cho biết.
Ca can thiệp đặc biệt khó vì hệ thống mạch máu vôi hóa nặng
Không chỉ lớn tuổi và nhiều bệnh nền, ca can thiệp còn gặp khó khăn lớn khi toàn bộ hệ thống động mạch của bệnh nhân bị vôi hóa nặng. Đường kính động mạch đùi chỉ còn khoảng 4,7 mm – gần tương đương kích thước dụng cụ can thiệp.
Điều này khiến nguy cơ biến chứng và tử vong trong quá trình thực hiện thủ thuật tăng lên rất cao.
Trước tình trạng nguy kịch, các bác sĩ đã phải tiến hành nong van động mạch chủ trước để giúp bệnh nhân vượt qua giai đoạn suy tim cấp, sau đó mới tính đến phương án thay van động mạch chủ qua da bằng kỹ thuật TAVI.
Đây là phương pháp đưa van tim sinh học vào cơ thể qua hệ thống ống thông từ động mạch đùi, không cần mở lồng ngực hay sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể như phẫu thuật tim hở truyền thống.
TS.BS Phan Thảo Nguyên cho biết: "Khó khăn lớn nhất là đường vào rất nhỏ và vôi hóa nặng. Ê-kíp phải tính toán rất kỹ để đưa được hệ thống van lên tim an toàn”.
Sau hơn 1 giờ 30 phút can thiệp, van tim mới đã được đặt thành công.
Chỉ khoảng 4 giờ sau thủ thuật, bệnh nhân đã được rút ống nội khí quản và hồi phục tích cực. Một ngày sau can thiệp, cụ đã được chuyển xuống phòng điều trị thường.
Theo các chuyên gia tim mạch, hẹp van động mạch chủ là bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi. Bệnh diễn tiến âm thầm trong nhiều năm nhưng khi xuất hiện các triệu chứng như khó thở, đau ngực, chóng mặt, ngất hoặc suy tim thì nguy cơ tử vong rất cao nếu không được can thiệp kịp thời.
Kỹ thuật TAVI mở ra cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân lớn tuổi
Hiện nay, kỹ thuật thay van động mạch chủ qua da (TAVI) đang mở ra cơ hội điều trị cho nhiều bệnh nhân lớn tuổi hoặc nguy cơ cao không thể phẫu thuật tim hở.
Ưu điểm của phương pháp này là ít xâm lấn, giảm đau, giảm biến chứng, giúp người bệnh hồi phục nhanh hơn sau can thiệp.
TS.BS Phan Thảo Nguyên nhận định: "Ưu điểm của phương pháp TAVI là với những bệnh nhân nguy cơ rất cao, đặc biệt là người lớn tuổi, chúng tôi có thể can thiệp nhẹ nhàng hơn rất nhiều so với phẫu thuật tim hở. Với phương pháp ít xâm lấn này, chỉ vài giờ sau can thiệp bệnh nhân đã có thể rút nội khí quản, khoảng 24 giờ sau có thể ngồi dậy, đi lại nhẹ nhàng. Đây là bước tiến rất lớn của tim mạch can thiệp hiện đại”.
Hiện Bệnh viện E là một trong số ít trung tâm tim mạch tại Việt Nam triển khai thường quy kỹ thuật thay van động mạch chủ qua da.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo, người cao tuổi nên khám tim mạch định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý van tim. Khi xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, đau ngực, chóng mặt, ngất hoặc mệt nhiều, người dân cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Theo các chuyên gia, với những trường hợp hẹp van động mạch chủ đã xuất hiện triệu chứng nhưng không được can thiệp, nguy cơ tử vong trong vòng 1–2 năm có thể lên tới 80–90%./.
