Radio
Podcast
Multimedia
Giá đỗ tẩm chất kích thích tăng trưởng, ốc tẩm chất “thủy tinh lỏng”, thịt hôi thối nhập khẩu không rõ nguồn gốc, thịt lợn bệnh… bằng cách nào đó đã bán trên thị trường trong thời gian dài và chỉ được phát hiện khi có lực lượng công an vào cuộc.
Tại Diễn đàn “Ngăn chặn thực phẩm bẩn - Trách nhiệm và hành động” được tổ chức mới đây, Đại tá Tiến sĩ Trần Viết Phương, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an cho biết, đối tượng phạm tội che giấu thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi khiến lực lượng công an truy vết cũng hết sức khó khăn.
“Rất vất vả để đấu tranh với đối tượng này vì thủ đoạn che giấu rất tinh vi, chúng hoạt động cả một hệ sinh thái nhưng không thấy bóng dáng dấu ấn ở đâu. Thế nên đòi hỏi kỹ năng đấu tranh hết sức là chi tiết. Những vụ giao dịch số trên không gian mạng có hàng ngàn lượt người theo dõi làm rủi ro lan truyền rất nhanh, truy vết khó khăn. Và, thứ ba là rất khó phát hiện các hành vi sử dụng chất cấm hoặc hóa chất công nghiệp trong sản xuất chế biến thực phẩm” – Đại tá Tiến sĩ Trần Viết Phương nói.
Những vụ việc xảy ra liên tiếp trong thời gian ngắn với quy mô lớn khiến không ít người dân hoang mang lo lắng và thay đổi thói quen mua sắm.
Là người thường xuyên đi chợ cho gia đình, bà Nguyễn Thị Thu ở phố Hai Bà Trưng, Hà Nội cho biết trước đây bà chủ yếu mua thực phẩm tại chợ dân sinh vì tiện lợi và giá hợp lý. Tuy nhiên, sau hàng loạt thông tin về thịt lợn bệnh bị phát hiện, bà quyết định thay đổi thói quen mua sắm.
“Bây giờ tôi vào siêu thị mua thịt, dù giá có đắt hơn. Hay Khi người quen ở quê tìm được nguồn thịt sạch thì mấy gia đình góp tiền mua chung rồi cấp đông để dùng dần. Có hôm không có thịt sạch thì chuyển sang ăn cá” - bà Thu chia sẻ.
Song, không phải ai cũng có điều kiện mua thực phẩm tại siêu thị hay cửa hàng chuyên doanh. Với nhiều người, chợ truyền thống vẫn là lựa chọn chính. Thay vì mua theo cảm tính, họ dành nhiều thời gian hơn để quan sát màu sắc, mùi vị, độ tươi, nguồn gốc của từng sản phẩm.
Tuy nhiên, theo bà Trần Thị Dung - Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, thị trường thực phẩm hiện nay giống như “ma trận”, người tiêu dùng rất khó nhận biết đâu là thực phẩm an toàn.
“Thị trường thực phẩm tươi sống hiện nay thực sự là một “ma trận” mà người tiêu dùng không biết bắt đầu từ đâu và ứng xử với nó như thế nào bởi không ai kiểm soát được nguồn gốc.
Còn về chất lượng của thực phẩm thì người nông dân trồng rau 2 luống, chăn nuôi 2 chuồng tức là người ta để một chuồng nuôi lợn ăn và một chuồng nuôi lợn bán. Trên thị trường, chúng ta không thể nhận diện được phần lớn thực phẩm không tem nhãn không có gì cả, không có cái gì chứng minh rằng nó có nguồn gốc từ đâu thì người tiêu dùng làm sao mà biết được” – bà Trần Thị Dung nói.
Theo bà Trần Thị Dung, nguyên nhân của tình trạng này không chỉ đến từ những người sản xuất, kinh doanh chạy theo lợi nhuận mà còn xuất phát từ những hạn chế trong hệ thống quản lý còn rời rạc, lỏng lẻo, chưa đưa về một mối khiến các cơ quan đùn đẩy trách nhiệm cho nhau. Từ người quản lý chưa quan tâm thì làm sao có được cấp dưới đủ tốt, quan tâm thực hiện vấn đề này, ngoài ra chế tài xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe.
Luật bảo vệ người tiêu dùng được ban hành gần đây năm 2023 đã đưa ra nhiều giải pháp để bảo vệ người tiêu dùng. Trên cơ sở đấy, Hội bảo vệ người tiêu dùng được thành lập và vận hành được hai nhiệm kỳ. Nhưng, với số lượng người tham gia còn hạn chế và hầu hết là những cán bộ đã nghỉ hưu thì rất khó để có nhiều hoạt động.
“Hiện, Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam mới phủ được gần 20 tỉnh thành phố, vẫn đang trong quá trình kiện toàn sau khi sáp nhập chính quyền 2 cấp. Chúng tôi mong muốn làm sao mà cả 34 tỉnh thành có 34 Hội bảo vệ người tiêu dùng từ Trung ương tới địa phương thì chúng tôi sẽ xin các nguồn kinh phí khác nhau để đẩy mạnh truyền thông phổ biến kiến thức về an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng”
Vì vậy, trong giai đoạn hiện nay, theo bà Trần Thị dung, người tiêu dùng vẫn nên chọn mua thực phẩm ở các địa chỉ có uy tín, siêu thị…, những nơi có nguồn gốc rõ ràng và được xác nhận nguồn thực phẩm hữu cơ, tốt cho sức khỏe người tiêu dùng.
“Hôm nay, người tiêu dùng mua những thực phẩm nguồn gốc đấy đắt hơn một chút nhưng còn hơn là mai sau bao nhiêu tiền tích góp phải đi bệnh viện mà lúc bấy giờ sức khỏe của chúng ta không có tiền nào cứu được nữa thì người tiêu dùng nên đánh giá hiệu quả kinh tế và sức khỏe của mình để lựa chọn trong việc mua bán hàng ngày” - bà Trần Thị Dung khuyến cáo.
Cách mua có thể đã thay đổi, nhưng để niềm tin của người tiêu dùng thực sự quay trở lại, điều cần hơn cả vẫn là một thị trường thực phẩm minh bạch, ở đó, các sản phẩm đều có thể truy xuất nguồn gốc, mỗi vi phạm đều được xử lý nghiêm và người dân không còn cảnh thấp thỏm lo lắng về sự mất an toàn trong bữa ăn hằng ngày.
