Nhầm lẫn giữa hạ kali và canxi, người đàn ông suýt nguy hiểm vì yếu liệt tay châ

Anh N.V.C 41 tuổi, Hà Nội, được đưa đến Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng chân tay yếu, không thể tự đứng dậy đi lại.

Anh cho biết khoảng 2 năm trước cũng từng bị những biểu hiện tương tự. Nghĩ rằng mình bị hạ canxi nên anh đã tự bổ sung và thấy triệu chứng cải thiện nên không đi khám để tìm nguyên nhân.

Lần này, ban đầu bệnh nhân xuất hiện đau, mỏi hai chân, sau đó yếu cơ tăng nhanh, lan cả hai tay, đến mức không thể tự đứng dậy và phải nhờ người thân hỗ trợ. Nghĩ tình trạng cũ tái phát, bệnh nhân gọi nhân viên y tế tại địa phương đến truyền canxi. Tuy nhiên, tình trạng không cải thiện nên được đưa đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

BS Bùi Thị Tặng, Khoa Nội tổng hợp cho biết, xét nghiệm tại bệnh viện cho thấy bệnh nhân bị hạ kali máu nặng. Người bệnh được bù kali theo phác đồ, đồng thời theo dõi sát nồng độ kali và các chỉ số điện giải. Nhưng ngay sau đó nồng độ kali máu vẫn có xu hướng giảm trở lại.

Từ diễn biến của bệnh nhân, các bác sĩ tiếp tục thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, trong đó đánh giá chức năng tuyến giáp và tuyến thượng thận. Kết quả phát hiện người bệnh mắc cường giáp, được xác định là nguyên nhân liên quan đến tình trạng hạ kali và yếu cơ trong trường hợp này.

Sau khi xác định nguyên nhân, bệnh nhân được điều trị đồng thời tình trạng hạ kali và cường giáp. Sau 6 ngày điều trị, tình trạng yếu cơ cải thiện rõ, khả năng vận động dần hồi phục. Nồng độ kali máu hiện duy trì khoảng 3,5 - 4,0 mmol/L. Người bệnh tiếp tục được theo dõi, điều trị cường giáp và dự kiến tái khám sau một tháng để đánh giá chức năng tuyến giáp, điều chỉnh thuốc phù hợp.

TS.BS Trần Thị Hải Ninh, Trưởng Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết hạ canxi và hạ kali là hai rối loạn điện giải khác nhau nhưng một số biểu hiện có thể tương tự, khiến người bệnh khó phân biệt nếu chỉ dựa vào triệu chứng.

“Hạ canxi có thể gây tê bì quanh miệng, tê tay chân, co rút hoặc co quắp cơ. Trong khi đó, hạ kali thường gây mệt mỏi, đau và yếu cơ; khi kali giảm nhiều, người bệnh có thể yếu rõ tay chân, thậm chí xuất hiện liệt cơ. Hạ kali nặng còn có thể gây rối loạn nhịp tim và các biến chứng nguy hiểm”, bác sĩ Ninh nói.

Vì vậy, việc tự cho rằng mình “thiếu canxi” rồi tự uống hoặc truyền canxi khi chưa có xét nghiệm xác định không chỉ làm chậm việc phát hiện nguyên nhân thực sự mà còn có thể dẫn đến xử trí không phù hợp.

TS.BS Trần Thị Hải Ninh nhấn mạnh, không thể xác định hạ kali hay hạ canxi chỉ dựa vào cảm giác tê bì, đau mỏi hoặc yếu tay chân. Người bệnh cần được thăm khám và làm xét nghiệm điện giải máu để xác định chính xác tình trạng. Đặc biệt, khi yếu cơ xuất hiện đột ngột, tăng nhanh hoặc khiến người bệnh không thể đứng, đi lại bình thường, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá kịp thời.

Việc thăm khám và xét nghiệm sớm sẽ giúp xác định đúng rối loạn điện giải, tìm nguyên nhân và điều trị đúng hướng.