"Thời điểm vàng” chỉnh nha điều trị khớp cắn ngược cho trẻ

Khớp cắn ngược là gì và nguyên nhân do đâu?

Theo TS.BS Nguyễn Phú Hòa – Giám đốc Trung tâm Nha khoa Quốc tế Phú Hòa (địa chỉ 484 đường Trần Khát Chân, Hà Nội) răng móm hay còn gọi là khớp cắn ngược ở trẻ là một dạng sai khớp cắn rất phổ biến. Nếu không được điều trị, tình trạng này sẽ tiếp tục nặng lên ở lứa tuổi thiếu niên và trưởng thành, gây ảnh hưởng đến vẻ đẹp của gương mặt, tâm lý của trẻ cũng như gây khó khăn cho điều trị.

“Ở người phát triển bình thường, hàm trên sẽ lợp ra ngoài hàm dưới giống như hình ảnh mái ngói. Ngược lại, khớp cắn ngược là tình trạng hàm dưới nhô hẳn ra trước, bao lấy hàm trên. Khi nhìn nghiêng, khuôn mặt người bị khớp cắn ngược sẽ có dạng "mặt trăng lưỡi liềm" hay "mặt lưỡi cày". Tình trạng này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả 3 chức năng: khả năng ăn nhai khó khăn, phát âm không chuẩn và gây mất thẩm mỹ lớn cho khuôn mặt, ảnh hưởng đến tâm lý tự ti của trẻ khi lớn lên”, TS.BS Nguyễn Phú Hòa cho biết.

Về nguyên nhân dẫn đến khớp cắn ngược, bác sĩ Nguyễn Phú Hòa chỉ ra hai nhóm chính:

Thứ nhất là do yếu tố di truyền: Chiếm từ 10% đến 15%. Nếu trong gia đình có ông bà hoặc cha mẹ bị móm, trẻ có nguy cơ cao gặp tình trạng tương tự.

Thứ hai là yếu tố mắc phải: Do sự biến đổi gen hoặc hiện tượng "phát triển muộn xương hàm dưới". Nghĩa là khi trẻ càng lớn, xương hàm dưới càng đẩy mạnh ra trước, vượt ngoài tầm kiểm soát của hàm trên.

Vì sao nên chỉnh nha điều trị khớp cắn ngược cho trẻ trước tuổi dậy thì?

Khi trẻ bị khớp cắn ngược, nhiều bậc phụ huynh vẫn giữ thói quen chờ con lớn hẳn, thay toàn bộ răng sữa bằng răng vĩnh viễn rồi mới đưa đi chỉnh nha một thể. Tuy nhiên, bác sĩ Nguyễn Phú Hòa khẳng định đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm.

“Trong chuyên môn răng hàm mặt có một khái niệm gọi là "chỉnh nha tăng trưởng" – tức là can thiệp vào sự phát triển của xương hàm khi trẻ còn nhỏ. Nếu để muộn, khi cấu trúc xương đã ổn định và ngừng phát triển, việc niềng răng đơn thuần lúc này chỉ mang tính chất "ngụy trang". Điều này có nghĩa là bác sĩ chỉ có thể cố gắng xếp răng cho đều, nhìn bề ngoài có vẻ đẹp hơn nhưng phần xương hàm bị lùi sâu vẫn không thể thay đổi, gây sai khớp cắn kéo dài, ảnh hưởng tiêu cực đến khớp thái dương hàm và giảm tuổi thọ của răng”, TS.BS Nguyễn Phú Hòa giải thích.

Đáng ngại hơn, với những trường hợp móm nặng do xương, nếu bỏ lỡ giai đoạn vàng, người trưởng thành sẽ bắt buộc phải thực hiện phẫu thuật cắt và đẩy xương hàm. Đây là một cuộc đại phẫu, phức tạp và tốn kém. Việc chỉnh nha sớm sẽ giúp trẻ có cơ hội lớn tránh được cuộc phẫu thuật nặng nề này.

Để đạt hiệu quả tối ưu, TS.BS Nguyễn Phú Hòa khuyến cáo cha mẹ cần theo dõi sát sao các mốc phát triển răng của con, đặc biệt là ở giai đoạn khoảng 5 - 6 tuổi. Nếu phát hiện các dấu hiệu răng hoặc hàm dưới có xu hướng đưa ra ngoài, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay và can thiệp sớm bằng hàm tiền chỉnh nha.

“Thời điểm can thiệp chỉnh nha điều trị khớp cắn ngược lý tưởng nhất là trước tuổi dậy thì, thậm chí trước một vài năm là tốt nhất. Tuổi dậy thì giống như một ngọn sóng tăng trưởng, trẻ sẽ lớn rất nhanh. Khi đã đi qua đỉnh ngọn sóng này, sự phát triển của xương sẽ chậm lại và dừng hẳn. Do đó, phải nắm lấy thời điểm vàng trước dậy thì để uốn nắn xương hàm dễ dàng nhất”, TS. BS Nguyễn Phú Hòa nhấn mạnh.

Theo BS Nguyễn Phú Hòa, điều trị khớp cắn ngược có nhiều phương pháp, tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra. Với mỗi trường hợp sẽ có những cách can thiệp khác nhau. Do đó, các bậc cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa chỉnh hình răng để được bác sĩ tư vấn, lựa chọn biện pháp điều trị hiệu quả.