Radio
Podcast
Multimedia
Những lo ngại về việc thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) có thể làm tăng nguy cơ ung thư đang lan truyền trên mạng xã hội, khiến không ít phụ nữ hoang mang. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, vấn đề này cần được nhìn nhận trên cơ sở bằng chứng khoa học: các can thiệp nội tiết trong IVF về mặt lý thuyết có thể liên quan đến nguy cơ ung thư, nhưng mức độ ảnh hưởng rất thấp và đến nay chưa có cơ sở khẳng định mối liên hệ trực tiếp.
IVF và nỗi lo ung thư
Với nhiều phụ nữ, hành trình IVF là một thử thách lớn cả về thể chất lẫn tinh thần. Nhưng bên cạnh những áp lực đó, một nỗi lo khác đang âm thầm hình thành: liệu việc sử dụng hormone kích thích buồng trứng có làm gia tăng nguy cơ ung thư?
Trong các cuộc trao đổi với phóng viên, nhiều người thừa nhận từng nghe hoặc biết những trường hợp sau khi làm IVF một thời gian thì phát hiện mắc bệnh lý liên quan đến ung thư. Dù không có kết luận rõ ràng, nhưng chính những câu chuyện truyền miệng này lại khiến nỗi lo trở nên cụ thể hơn.
Một phụ nữ tại Hà Nội chia sẻ, sau IVF một thời gian, chị xuất hiện triệu chứng đau vùng cổ. Ban đầu cho rằng chỉ là vấn đề sinh hoạt, nhưng khi đi khám, bác sĩ phát hiện nhân tuyến giáp lớn và chỉ định phẫu thuật. Kết quả cho thấy có tế bào ung thư ở một phần tuyến giáp. Tuy nhiên, ngay cả bản thân chị cũng không thể khẳng định nguyên nhân có liên quan đến IVF hay không.
Không chỉ dừng ở một trường hợp, nhiều người cho biết họ có bạn bè, người quen sau IVF gặp các vấn đề về tuyến giáp, tuyến vú hoặc buồng trứng. Từ đó hình thành suy nghĩ rằng việc đưa một lượng hormone vào cơ thể có thể gây ra những thay đổi bất thường.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, những trải nghiệm cá nhân như vậy không đủ để xác lập sự liên quan giữa IVF và ung thư. Trong y học, sự trùng hợp về thời điểm không đồng nghĩa với nguyên nhân trực tiếp. Điều này đòi hỏi phải có những nghiên cứu dài hạn, với số liệu lớn và kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nguy cơ.
Nguy cơ thấp và cần theo dõi đúng cách
Theo PGS.TS.BS Hồ Sỹ Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Quốc gia, Bệnh viện phụ sản Trung ương trong quy trình IVF, việc sử dụng thuốc kích thích buồng trứng là cần thiết để tăng số lượng trứng trưởng thành. Về mặt lý thuyết, các tác nhân làm tăng sinh tế bào đều có thể liên quan đến nguy cơ ung thư. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng cần được đánh giá cụ thể.
Các nghiên cứu hiện nay cho thấy, nếu so sánh giữa nhóm phụ nữ có kích thích buồng trứng và nhóm không sử dụng, nguy cơ ung thư có tăng nhưng chỉ ở mức rất thấp, khoảng 1,1–1,2 lần. Đây là mức chênh lệch không đáng kể và chưa đủ để khẳng định IVF là nguyên nhân gây ung thư.
Đáng chú ý, nếu có rủi ro, thì thường là rủi ro dài hạn, không phải xuất hiện ngay sau một vài chu kỳ điều trị. Vì vậy, việc quy kết trực tiếp giữa IVF và các trường hợp ung thư phát hiện sau đó là chưa có cơ sở khoa học.
Trong các loại ung thư thường được nhắc đến, ung thư vú, ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng là ba nhóm phổ biến. Trong đó, ung thư buồng trứng tuy ít gặp hơn nhưng lại nguy hiểm do tiến triển âm thầm và khó phát hiện sớm. Hiện nay, phương pháp hiệu quả nhất để phát hiện sớm vẫn là siêu âm định kỳ, đặc biệt là siêu âm đầu dò âm đạo.
Một điểm quan trọng khác là hiện chưa có khuyến cáo riêng đối với phụ nữ làm IVF về việc tăng tần suất tầm soát ung thư. Bởi mức độ rủi ro không khác biệt đáng kể so với người bình thường. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là có thể chủ quan. Tất cả phụ nữ đều cần duy trì thói quen khám phụ khoa định kỳ, tầm soát ung thư vú, cổ tử cung và theo dõi buồng trứng.
Trong thực tế điều trị, trước khi tiến hành IVF, bệnh nhân luôn được kiểm tra kỹ lưỡng để phát hiện các bất thường. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ khối u hoặc bệnh lý liên quan đến nội tiết, việc điều trị sẽ được ưu tiên trước. Bởi trong một số trường hợp, hormone có thể làm những tổn thương sẵn có phát triển nhanh hơn, dù không phải là nguyên nhân gây bệnh.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, không nên đánh đổi sức khỏe để có con. Một thai kỳ khỏe mạnh cần nền tảng sức khỏe tốt, và việc nuôi dưỡng đứa trẻ sau sinh cũng phụ thuộc vào thể trạng của người mẹ. Với sự phát triển của y học hiện nay, nhiều phương án đã được mở ra như điều trị bệnh trước, bảo tồn khả năng sinh sản hoặc trì hoãn mang thai.
IVF là một tiến bộ quan trọng của y học, mang lại cơ hội làm cha mẹ cho nhiều gia đình. Tuy nhiên, cũng giống như bất kỳ can thiệp y khoa nào, IVF cần được tiếp cận một cách khoa học và thận trọng.
Cho đến nay, chưa có bằng chứng khoa học khẳng định IVF gây ung thư. Nguy cơ, nếu có, là rất thấp và không phải yếu tố quyết định. Điều quan trọng là người phụ nữ cần hiểu rõ bản chất vấn đề, chủ động theo dõi sức khỏe và tham khảo ý kiến chuyên gia khi cần thiết.
Trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội ngày càng đa dạng và khó kiểm chứng, việc giữ bình tĩnh, tiếp cận thông tin có chọn lọc và dựa vào tư vấn y khoa chính thống sẽ giúp giảm bớt những lo lắng không cần thiết.
