Mời nghe chương trình tại đây:
Dù giá có thể cao gấp đôi, thậm chí gấp ba so với chợ truyền thống, nhưng đều đặn mỗi ngày, chị Trần Thúy Vi (phố Chùa Láng, Hà Nội) vẫn đến cửa hàng thực phẩm sạch gần nhà để mua rau, thịt, cá cho gia đình. Theo chị, trong bối cảnh thông tin về an toàn thực phẩm khiến nhiều người lo lắng, việc chọn mua tại các cửa hàng được quảng cáo theo tiêu chuẩn VietGAP khiến chị cảm thấy yên tâm hơn.
“Tôi thấy ở đây ghi là theo tiêu chuẩn VietGAP nên cũng tin cậy. Bây giờ thông tin về an toàn thực phẩm ở ngoài khiến mình rất sợ nên tôi thường xuyên đến đây mua”, chị Vi cho biết.
Tuy nhiên, theo quan sát của phóng viên, tại cửa hàng này chỉ có sản phẩm thịt được công bố đạt tiêu chuẩn VietGAP, còn nhiều loại rau củ quả khác lại không thể hiện rõ nguồn gốc hay chứng nhận cụ thể trên bao bì.
Dù vậy, chị Phạm Thu Minh vẫn lựa chọn mua sắm tại đây. Trước kia chị thường mua thực phẩm trong siêu thị, nhưng thời gian gần đây chị ít đi hơn vì cho rằng nguồn rau củ ở siêu thị cũng chưa chắc đã đảm bảo. “Tôi là khách hàng quen ở cửa hàng này nên vẫn lựa chọn mua ở đây”, chị Minh nói.
Thực tế cho thấy, với nhiều người tiêu dùng, việc lựa chọn thực phẩm sạch đôi khi vẫn dựa nhiều vào cảm nhận cá nhân hoặc sự tin tưởng vào nơi bán. Không ít người cho rằng chỉ cần sản phẩm được gắn mác “sạch” hoặc được bày bán tại các cửa hàng chuyên thực phẩm an toàn thì có thể yên tâm sử dụng.
Chị Trần Thanh Loan (Thành Công, Hà Nội) cho biết việc đi chợ hiện nay khiến chị khá băn khoăn vì khó phân biệt nguồn gốc thực phẩm. “Rau ở nhiều nơi không rõ nguồn gốc nên rất khó chọn. Vì vậy tôi thường vào các cửa hàng rau sạch mua với niềm tin thôi”, chị Loan chia sẻ.
Khó khăn của chị Loan cũng là thực trạng chung của nhiều bà nội trợ. Bằng mắt thường, người tiêu dùng gần như không thể phân biệt được đâu là rau sạch, đâu là sản phẩm không rõ nguồn gốc. Phần lớn việc lựa chọn vẫn dựa vào sự giới thiệu của bạn bè hoặc lời cam kết từ phía người bán.
Hiện nay trên thị trường xuất hiện nhiều khái niệm như thực phẩm sạch, thực phẩm an toàn, thực phẩm hữu cơ hay sản phẩm đạt chuẩn VietGAP, khiến người tiêu dùng dễ nhầm lẫn nếu không có đầy đủ thông tin.
Theo TS Vũ Thanh Hải, giảng viên Bộ môn Rau quả, Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, trong thực tế sản xuất nông nghiệp, khái niệm “rau quả sạch” thường được dùng phổ biến trong đời sống, nhưng về mặt chuyên môn lại cần được hiểu dựa trên các tiêu chuẩn và quy trình cụ thể.
Hiện nay, để đảm bảo an toàn thực phẩm trong sản xuất nông nghiệp, nhiều quy trình và bộ tiêu chuẩn đang được áp dụng như VietGAP, GlobalGAP hay sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Những tiêu chuẩn này quy định chặt chẽ từ khâu sản xuất, chăm sóc, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cho đến thu hoạch, bảo quản và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Trong đó, VietGAP là bộ tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt tại Việt Nam, được xây dựng nhằm đảm bảo sản phẩm nông nghiệp an toàn cho người tiêu dùng, đồng thời bảo vệ môi trường và sức khỏe người sản xuất. Khi sản phẩm được chứng nhận đạt VietGAP, toàn bộ quá trình sản xuất phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt và có thể truy xuất nguồn gốc.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, trên thị trường hiện nay vẫn có nhiều sản phẩm được quảng cáo là “rau sạch” hay “thực phẩm sạch” nhưng không có chứng nhận rõ ràng. Vì vậy, người tiêu dùng cần thận trọng và tìm hiểu kỹ thông tin trước khi lựa chọn.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi mua thực phẩm, người tiêu dùng nên ưu tiên các sản phẩm có nhãn mác đầy đủ, ghi rõ nguồn gốc xuất xứ, đơn vị sản xuất và chứng nhận chất lượng. Ngoài ra, nên lựa chọn các điểm bán uy tín, có hệ thống truy xuất nguồn gốc hoặc mã QR để kiểm tra thông tin sản phẩm.
Việc hiểu đúng các khái niệm như thực phẩm an toàn, thực phẩm hữu cơ hay sản phẩm đạt chuẩn VietGAP sẽ giúp người tiêu dùng có thêm căn cứ để lựa chọn thực phẩm, góp phần bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
