Radio
Podcast
Multimedia
Ca bệnh chưa tăng đột biến nhưng đã xuất hiện trẻ có dấu hiệu cảnh báo
TS.BS Nguyễn Minh Tuấn – Trưởng Khoa Sốt xuất huyết, Bệnh viện Nhi đồng 1 TP Hồ Chí Minh cho biết, số lượng ca bệnh hiện chưa tăng mạnh như những năm dịch lớn trước đây. Tuy nhiên, trong tháng 5 và tháng 6 vừa qua, khoa vẫn tiếp nhận bệnh nhi điều trị hằng ngày với số lượng trung bình khoảng 25–30 trường hợp. Trong số này, khoảng 5–10% trẻ đã xuất hiện dấu hiệu cảnh báo hoặc diễn tiến nặng cần theo dõi sát.
Theo bác sĩ Tuấn, điều đáng lo ngại không nằm hoàn toàn ở số lượng bệnh nhân mà ở việc nhiều trẻ được đưa đến viện muộn. Trường hợp con chị Đoàn Thị Thu đang điều trị tại bệnh viện là một ví dụ.
Chị Đoàn Thị Thu cho biết con chị ban đầu chỉ sốt, được điều trị triệu chứng tại nhà. Sau khoảng ba ngày trẻ giảm sốt nên gia đình nghĩ bệnh đang hồi phục. Tuy nhiên, đến ngày thứ tư, trẻ xuất hiện ban đỏ và khi xét nghiệm máu mới phát hiện mắc sốt xuất huyết.
Theo TS.BS Nguyễn Minh Tuấn, đây là hiểu lầm khá phổ biến. Nhiều phụ huynh thường nghĩ trẻ hết sốt là đã khỏi bệnh, trong khi với sốt xuất huyết, thời điểm giảm sốt đôi khi lại là giai đoạn cần tiếp tục theo dõi sát để phát hiện nguy cơ diễn tiến nặng.
Bên cạnh thời điểm phát hiện bệnh, đặc điểm dịch tễ năm nay cũng là điều được các bác sĩ lưu ý khi chủng virus lưu hành chủ yếu vẫn là DEN-2.
Theo các chuyên gia, virus sốt xuất huyết có 4 tuýp huyết thanh gồm DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Người mắc một tuýp vẫn có thể tiếp tục nhiễm các tuýp khác trong những lần sau.
TS.BS Nguyễn Minh Tuấn cho biết, DEN-2 là tuýp từng được ghi nhận lưu hành trong nhiều đợt dịch trước đây tại Việt Nam và một số quốc gia trong khu vực. Trong thực hành lâm sàng và theo dõi dịch tễ, tuýp này được lưu ý vì ở một số trường hợp có thể liên quan đến nguy cơ xuất hiện biểu hiện bệnh nặng hơn nếu không được phát hiện và theo dõi kịp thời.
Đặc biệt, với những trẻ đã từng mắc sốt xuất huyết trước đó, khi tái nhiễm bởi một tuýp virus khác, nguy cơ diễn tiến nặng có thể tăng lên do cơ chế đáp ứng miễn dịch của cơ thể. Tuy nhiên, bác sĩ cũng nhấn mạnh không phải cứ nhiễm DEN-2 là sẽ diễn tiến nặng.
Mức độ bệnh còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời điểm phát hiện, khả năng theo dõi, chăm sóc, bù dịch đúng cách và việc đưa trẻ đến cơ sở y tế khi xuất hiện dấu hiệu cảnh báo.
Trẻ sốt bao lâu thì cần nghĩ đến sốt xuất huyết?
Theo BS Trương Hữu Khanh - Chuyên gia dịch tễ học, nếu trẻ sốt cao đột ngột mà chưa xác định được nguyên nhân rõ ràng thì cần lưu ý khả năng sốt xuất huyết.
Ông cho biết bệnh không phải lúc nào cũng biểu hiện điển hình. Một số trường hợp vẫn có thể có ho, sổ mũi hoặc nôn ói nên dễ nhầm với bệnh hô hấp hay sốt siêu vi.
Chuyên gia khuyến cáo phụ huynh nên theo dõi bằng mốc thời gian tính bằng giờ thay vì theo ngày.
"Sau khoảng 48 giờ kể từ khi trẻ bắt đầu sốt mà chưa xác định được nguyên nhân, nên đưa trẻ đi khám để được xét nghiệm và đánh giá. Sau đó tiếp tục theo dõi sát trong giai đoạn từ ngày thứ 5–7 vì đây có thể là thời điểm xuất hiện biến chứng", BS Trương Hữu Khanh khuyến cáo.
Bên cạnh đó, BS Khanh cũng cảnh báo xu hướng tự điều trị tại nhà vẫn còn khá phổ biến. Một số gia đình tự dùng thuốc điều trị triệu chứng hoặc thuốc hạ sốt không phù hợp khiến các dấu hiệu cảnh báo bị che lấp, làm chậm thời điểm đưa trẻ đến bệnh viện.
Các bác sĩ lưu ý, nếu trẻ xuất hiện đau bụng, nôn nhiều, lừ đừ, chảy máu bất thường, tay chân lạnh, tiểu ít hoặc mệt hơn rõ rệt thì cần đưa đi khám ngay.
Chủ động phòng bệnh vẫn là giải pháp quan trọng nhất
Theo BS Trương Hữu Khanh, phòng bệnh sốt xuất huyết vẫn cần bắt đầu từ việc kiểm soát muỗi và nơi sinh sản của muỗi như loại bỏ vật chứa nước đọng, vệ sinh môi trường sống, mặc quần áo hạn chế muỗi đốt.
Ngoài ra, hiện nay đã có vaccine phòng sốt xuất huyết. Phụ huynh có thể trao đổi với cơ sở y tế để được tư vấn về chỉ định phù hợp cho trẻ.
Với sốt xuất huyết, phát hiện sớm và theo dõi đúng thời điểm có thể tạo khác biệt rất lớn trong việc hạn chế biến chứng nặng.
