Nằm bên bờ sông Nhuệ, làng Chuôn Ngọ (xã Chuyên Mỹ, TP. Hà Nội) từ lâu được biết đến là cái nôi của nghề khảm trai - một nghề thủ công tinh xảo đã tồn tại hàng trăm năm. Dù có lúc gặp khó khăn, thậm chí đứng trước nguy cơ mai một, nhưng nhờ tâm huyết của những người thợ làng nghề, khảm trai Chuôn Ngọ vẫn được gìn giữ và tiếp tục phát triển.
Trong hành trình ấy, nghệ nhân Nguyễn Đình Trang là một trong những người “giữ lửa” tiêu biểu. Sinh ra trong gia đình có truyền thống làm nghề, anh sớm bị cuốn hút bởi vẻ đẹp óng ánh của vỏ trai, vỏ ốc và quyết định theo nghề từ nhỏ. Nhận thấy mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự chuyên sâu, anh lựa chọn tập trung vào kỹ thuật cưa cắt, một khâu quan trọng, yêu cầu sự tỉ mỉ và chính xác cao. Theo anh, để làm ra một sản phẩm tinh xảo, người thợ phải mất nhiều năm rèn luyện.
Tình yêu nghề của Nghệ nhân Nguyễn Đình Trang được nuôi dưỡng từ những hình ảnh quen thuộc trong gia đình, đặc biệt là sự ảnh hưởng từ người anh- Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Đình Vinh. Chính những tác phẩm tinh xảo, cách phối màu độc đáo đã tạo động lực để anh kiên trì theo đuổi và nâng cao tay nghề.
"Để tạo nên một sản phẩm khảm trai hoàn chỉnh, người thợ phải trải qua ba công đoạn chính: cưa cắt tạo hình, gắn hạ nền và hoàn thiện chi tiết. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự kiên nhẫn và độ chính xác cao. Bên cạnh đó, việc lựa chọn nguyên liệu cũng đóng vai trò quan trọng, từ những loại bình dân đến các nguyên liệu cao cấp nhập khẩu, tùy thuộc vào yêu cầu và giá trị của sản phẩm", nghệ nhân Nguyễn Đình Trang chia sẻ.
Tại cơ sở sản xuất của nghệ nhân Nguyễn Đình Trang, không khí lao động luôn diễn ra đều đặn với những âm thanh đặc trưng của nghề. Những người thợ nhiều năm kinh nghiệm luôn thể hiện sự tỉ mỉ, cẩn trọng trong từng chi tiết. Ở đây, nghệ nhân Nguyễn Đình Trang luôn theo sát từng công đoạn, hướng dẫn và điều chỉnh để đảm bảo mỗi sản phẩm đạt đến độ “tinh” - giá trị cốt lõi của nghề.
Không chỉ dừng lại ở các sản phẩm truyền thống, anh còn mở rộng ứng dụng khảm trai vào nhiều sản phẩm đời sống như guốc gỗ, vỏ điện thoại, bật lửa, đồng hồ... Đồng thời, anh chủ động đưa sản phẩm lên các nền tảng số như website, mạng xã hội để quảng bá, giúp sản phẩm làng nghề tiếp cận rộng rãi hơn với khách hàng.
Tuy nhiên, điều khiến nghệ nhân Nguyễn Đình Trang còn trăn trở là việc truyền nghề vẫn đang là một thách thức lớn khi số người trẻ theo học nghề còn ít. Trước thực tế đó, nghệ nhân cùng địa phương đang nỗ lực tuyên truyền, khuyến khích con em học nghề để duy trì và phát triển nghề truyền thống.
Giữa nhịp sống hiện đại, nghệ nhân Nguyễn Đình Trang và những người thợ làng Chuôn Ngọ vẫn âm thầm giữ nghề bằng sự tận tâm và tình yêu bền bỉ. Bằng đôi tay tài hoa và niềm tự hào về di sản cha ông, họ đang góp phần gìn giữ và phát huy tinh hoa khảm trai- một phần giá trị văn hóa của làng nghề truyền thống.
