Năm 2019, Hà Nội chính thức gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực Thiết kế. Đây là dấu mốc quan trọng, mở ra định hướng đưa văn hóa và sáng tạo trở thành nguồn lực cho phát triển đô thị, đồng thời thúc đẩy sự hình thành và phát triển các ngành công nghiệp văn hóa của Thủ đô.
Qua bốn mùa tổ chức với các chủ đề: “Khơi nguồn Sáng tạo” (2021), “Thiết kế và Công nghệ” (2022), “Dòng chảy” (2023) và “Giao lộ Sáng tạo” (2024), Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội từng bước trở thành nền tảng kết nối nghệ sĩ, kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ nhân, doanh nghiệp, trường đại học, tổ chức quốc tế và cộng đồng sáng tạo. Năm nay, Lễ hội bước sang mùa thứ Năm, diễn ra từ ngày 13 đến 28/11/2026, với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ” và chủ đề “Kinh tế sáng tạo”.
Bà Lê Thị Ánh Mai, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho biết, lấy cảm hứng từ lịch sử đô thị Thăng Long - Kẻ Chợ, “Thăng Long Kẻ Nghệ” tôn vinh tài hoa, kỹ năng và năng lực sáng tạo được tích lũy, trao truyền qua nhiều thế hệ. “Kẻ Nghệ” hôm nay không chỉ là những nghệ nhân, người làm nghề truyền thống, mà còn bao gồm các nhà thiết kế, kiến trúc sư, nghệ sĩ, người làm công nghệ, người trẻ và cộng đồng đang góp phần kiến tạo diện mạo Thủ đô.
Thông qua mạch kết nối “Thị - Phố - Nghề” cùng ba trục triển khai gồm Kinh tế sáng tạo, Nghệ thuật liên ngành và Đồng sáng tạo, Lễ hội hướng tới khơi thông, kết nối các nguồn lực văn hóa, di sản và con người; từ đó tạo ra những giá trị mới, góp phần thúc đẩy phát triển đô thị.
Đánh giá về chặng đường của Hà Nội kể từ khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO, bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng Ban Văn hóa, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam cho rằng, thành phố đã từng bước khẳng định vai trò của một Thành phố Sáng tạo trong lĩnh vực Thiết kế. Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội cũng ngày càng trở thành nền tảng quan trọng để kết nối cộng đồng sáng tạo với công chúng, đồng thời mở ra những cơ hội hợp tác và phát triển mới.
Theo bà Phạm Thị Thanh Hường, chủ đề “Kinh tế sáng tạo” năm nay đặt ra một hướng tiếp cận thiết thực: làm thế nào để tri thức, kỹ năng và những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ có thể trở thành nguồn cảm hứng cho đổi mới, tạo ra cơ hội kinh tế và đóng góp vào tương lai của thành phố. Với lợi thế là Thành phố Sáng tạo trong lĩnh vực Thiết kế, Hà Nội có cơ hội cho thấy văn hóa và sáng tạo có thể góp phần kiến tạo một đô thị bao trùm, bền vững như thế nào. Điều đó đòi hỏi những cách tiếp cận mới, đưa di sản vào đời sống đương đại, đồng thời mở rộng không gian và cơ hội cho các cộng đồng sáng tạo.
Với thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản”, Lễ hội hướng tới chuyển hóa những giá trị văn hóa, di sản, tri thức và năng lực sáng tạo thành nguồn tài sản có khả năng phát triển lâu dài. Khi được kết nối với thị trường và các hoạt động kinh tế, những nguồn lực ấy có thể tạo thêm sinh kế, việc làm, thúc đẩy hợp tác và đóng góp vào tăng trưởng của các ngành công nghiệp văn hóa.
Những điểm mới ở Mùa Lễ hội 2026
- Lần đầu tiên có lưu trú sáng tác quốc tế: gần 100 nghệ sĩ quốc tế từ 21 quốc gia đến Hà Nội, sáng tác cùng nghệ sĩ, nghệ nhân và cư dân.
- Lần đầu tiên lễ hội được tổ chức theo khu vực - 05 cụm, mỗi cụm một định hướng, cùng kể mạch “Thị - Phố - Nghề”.
- Một khu chợ đang hoạt động trở thành phòng thể nghiệm kinh tế sáng tạo - tại Chợ Đồng Xuân, làm cơ sở cho Đề án Trung tâm Kinh tế Sáng tạo Đồng Xuân.
- Mạng lưới Tổ đình: 12 đình, hội quán cùng Văn Miếu - Quốc Tử Giám nối thành hành trình về nghề, phố và chợ của Thăng Long.
- Tác phẩm có đời sống sau Lễ hội: Tác phẩm ở lại Chợ Đồng Xuân, sân khấu Duyên - rạp Hồng Hà, pavilion Mây - Kén trong Công viên Thống Nhất và chương trình biểu diễn “Gió Gió Mây Mây” hướng tới thị trường toàn cầu và nhiều sản phẩm, mô hình sáng tạo mới.
- Lần đầu tiên Giải thưởng Thiết kế Sáng tạo Hà Nội được công bố nhằm tôn vinh những đóng góp sáng tạo tiêu biểu, phát huy giá trị di sản và tri thức bản địa, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và hệ sinh thái sáng tạo của Thủ đô.
