Chương trình do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Trường Cao đẳng FPT Polytechnic tổ chức, hướng tới Ngày Quốc tế Di sản văn hóa phi vật thể 17/10 và Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10. Trong khuôn khổ sự kiện, ba đội sinh viên thuộc Bộ môn Du lịch - Nhà hàng - Khách sạn tham gia cuộc thi “Kể chuyện di sản”, lựa chọn hiện vật và nhóm hiện vật tiêu biểu tại bảo tàng để xây dựng nội dung thuyết minh theo các chủ đề: “Phụ nữ trong gia đình”, “Phụ nữ trong lịch sử” và “Tín ngưỡng thờ Mẫu: Mẫu – Tâm – Đẹp – Vui”.
Điểm nhấn của chương trình là phần thi sân khấu hóa với ba tiết mục “Nữ thép kiêu hùng”, “Lam Hạ anh hùng” và “Bắc Lệ đền thiêng”. Bằng sự kết hợp giữa kể chuyện, diễn xuất, âm nhạc và nghệ thuật trình diễn, các đội thi tái hiện những lát cắt lịch sử, tôn vinh sự hy sinh của Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ, tinh thần quả cảm của 10 nữ thanh niên xung phong Lam Hạ và những giá trị gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu.
Không chỉ tái hiện câu chuyện bằng hình ảnh sân khấu, các sinh viên còn phải nghiên cứu tư liệu, tìm hiểu hiện vật và chuyển tải kiến thức lịch sử thành kịch bản, lời thoại phù hợp. Trần Khánh Linh, sinh viên ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, thành viên đội “Bắc Lệ đền thiêng” giành giải Nhất, cho biết nhóm đã dành gần một tháng luyện tập. Quá trình chuẩn bị và biểu diễn giúp các thành viên hiểu sâu hơn về tín ngưỡng thờ Mẫu, đồng thời nhận thức rõ hơn vai trò của người mẹ trong việc gìn giữ, gắn kết gia đình.
Từ góc độ giáo dục di sản, bà Nguyễn Thị Tuyết, Giám đốc Bảo tàng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam kiêm Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, đánh giá chương trình đã đem đến cách làm mới trong việc kết nối bảo tàng với thế hệ trẻ. “Đây còn là một cách làm mới trong giáo dục di sản, khi không gian trưng bày trở thành môi trường học tập, hiện vật trở thành chất liệu sáng tạo, và các bạn sinh viên trở thành những người trực tiếp kết nối, kể lại những câu chuyện lịch sử, văn hóa với công chúng”.
Tuy nhiên, đổi mới cách kể chuyện di sản cũng đòi hỏi sự cân bằng giữa sức hấp dẫn nghệ thuật và tính chính xác của tư liệu lịch sử, văn hóa. Sự sáng tạo chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp công chúng hiểu đúng hơn về di sản, thay vì làm sai lệch những giá trị cần được bảo tồn và trao truyền.
Kết thúc chương trình, đội “Bắc Lệ đền thiêng” giành giải Nhất, đội “Nữ thép kiêu hùng” đạt giải Nhì và đội “Lam Hạ anh hùng” nhận giải Ba.
Từ những câu chuyện được kể bằng lời thuyết minh đến các màn trình diễn trên sân khấu, “Thanh âm di sản” gợi mở một hướng tiếp cận giàu tiềm năng: để người trẻ không chỉ tiếp nhận di sản mà còn trở thành chủ thể sáng tạo, kết nối và lan tỏa các giá trị văn hóa. Khi được tiếp cận bằng sự hiểu biết, cảm xúc và trách nhiệm, di sản sẽ có thêm cơ hội hiện diện trong đời sống đương đại và tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ.
