Với nhiều người, khi bước vào tuổi trưởng thành, yêu đương, rung động và mong muốn gần gũi là điều tự nhiên. Vì vậy, những ai không có nhu cầu tình dục thường dễ lo lắng mình đang gặp vấn đề về sức khỏe.

Đây cũng là băn khoăn mà chương trình Chuyện thầm kín của VOV2 thường xuyên nhận được. Có người từ nhỏ đã không có nhu cầu tình dục nhưng vẫn mong muốn yêu và xây dựng gia đình. Trong khi đó, có người trước đây vẫn có đời sống tình dục bình thường nhưng đến một giai đoạn nhất định lại dần mất hứng thú với chuyện gần gũi.

Theo BS Hà Ngọc Mạnh, Giám đốc Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Việt - Bỉ: 2 biểu hiện tưởng giống nhau nhưng bản chất hoàn toàn khác. Điều đầu tiên cần làm là phân biệt giữa một đặc điểm tự nhiên của mỗi cá nhân với tình trạng suy giảm ham muốn do các nguyên nhân về sức khỏe.

Không có nhu cầu tình dục chưa chắc là bệnh

Theo BS Hà Ngọc Mạnh, có một nhóm người từ trước đến nay vốn không hoặc rất ít cảm thấy bị hấp dẫn về mặt tình dục. Trong y văn, nhóm này được gọi là asexual (vô tính). Đây được xem là một xu hướng tính dục, không phải bệnh lý.

"Nếu một người từ trước đến nay vốn đã không có hoặc có rất ít sự hấp dẫn về mặt tình dục thì điều đó không đồng nghĩa với việc họ mắc bệnh hay bị rối loạn nội tiết", BS Hà Ngọc Mạnh cho biết.

Theo nhiều tài liệu chuyên môn hiện nay, nếu một người không có hấp dẫn về mặt tình dục nhưng vẫn hài lòng với cuộc sống, không cảm thấy đau khổ hay áp lực vì điều đó thì không được xem là một rối loạn cần điều trị.

Điều này cũng không có nghĩa họ không biết yêu hay không thể xây dựng gia đình. Nhiều người thuộc nhóm asexual vẫn có nhu cầu được quan tâm, chia sẻ, vẫn có thể rung động, yêu, kết hôn và duy trì mối quan hệ bền vững. Khác biệt nằm ở chỗ tình dục không phải, hoặc chỉ đóng vai trò rất nhỏ, trong sự gắn kết của mối quan hệ.

"Điều quan trọng là bản thân người đó có cảm thấy thoải mái với cuộc sống của mình hay không. Nếu đó là đặc điểm tự nhiên và không gây muộn phiền thì không cần coi đó là bệnh lý", bác sĩ nhấn mạnh.

BS Hà Ngọc Mạnh, Giám đốc Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Việt - Bỉ
BS Hà Ngọc Mạnh, Giám đốc Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Việt - Bỉ

Khi sự thay đổi mới là điều đáng lo

Trái với nhóm trên là những người trước đây vẫn có ham muốn tình dục bình thường nhưng sau đó giảm hoặc mất dần. Theo BS Hà Ngọc Mạnh, đây mới là trường hợp cần tìm nguyên nhân.

"Nếu trước đây người bệnh vẫn có ham muốn bình thường nhưng sau đó giảm hoặc mất dần thì cần nghĩ đến khả năng có một yếu tố nào đó đang tác động đến sức khỏe thể chất hoặc tinh thần", bác sĩ cho biết.

Theo chuyên gia, sự suy giảm ham muốn có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như rối loạn nội tiết, bệnh mạn tính, tác dụng phụ của thuốc, thay đổi nội tiết sau sinh hoặc trong giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh ở phụ nữ. Bên cạnh đó, căng thẳng kéo dài, áp lực công việc, sang chấn tâm lý, rối loạn lo âu hay trầm cảm cũng có thể khiến một người dần mất hứng thú với đời sống tình dục.

Theo BS Hà Ngọc Mạnh, điều khiến bác sĩ quan tâm không phải là người bệnh có nhu cầu tình dục nhiều hay ít, mà là sự thay đổi đó có khiến họ đau khổ hoặc làm xáo trộn cuộc sống hay không. Đây cũng là căn cứ quan trọng để xác định một người cần được hỗ trợ y tế hay chỉ đơn giản có nhu cầu tình dục khác với số đông.

"Điều đầu tiên bác sĩ cần tìm hiểu là tiền sử của người bệnh. Họ vốn đã luôn như vậy hay chỉ mới xuất hiện tình trạng giảm ham muốn trong thời gian gần đây. Đồng thời, cần đánh giá xem điều đó có ảnh hưởng đến cảm xúc, công việc hay các mối quan hệ của họ hay không", BS Hà Ngọc Mạnh cho biết.

Việc thăm khám không chỉ giúp xác định nguyên nhân gây suy giảm ham muốn mà còn có thể phát hiện sớm những vấn đề sức khỏe khác để điều trị kịp thời.

Đừng để định kiến khiến bạn tự nghi ngờ bản thân

Không ít người cho rằng một người trưởng thành nếu không có hứng thú với tình dục thì chắc chắn đang gặp vấn đề về sức khỏe hoặc có đời sống tình cảm "không bình thường". Chính những định kiến này khiến nhiều người lo lắng, cố ép bản thân bước vào một mối quan hệ hoặc miễn cưỡng quan hệ tình dục chỉ để chứng minh mình giống mọi người.

Chia sẻ quan điểm về vấn đề này BS Hà Ngọc Mạnh cho rằng, điều đó không giúp giải quyết vấn đề mà ngược lại còn tạo thêm áp lực tâm lý, làm giảm sự tôn trọng bản thân và ảnh hưởng đến chất lượng của các mối quan hệ.

"Tìm hiểu bản thân và trang bị kiến thức về sức khỏe tình dục là điều rất quan trọng. Khi hiểu mình là ai, mình đang trải qua điều gì và điều gì khiến mình hạnh phúc, mỗi người sẽ biết cách đưa ra những lựa chọn phù hợp thay vì sống theo kỳ vọng của người khác", BS Hà Ngọc Mạnh chia sẻ.