Với phương châm "Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển" cùng tinh thần làm việc khẩn trương, nghiêm túc, khoa học, trách nhiệm cao trước Đảng, trước Nhân dân và đất nước của 1.586 đại biểu, đại diện cho hơn 5,6 triệu đảng viên trong cả nước, sau 5 ngày Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công rất tốt đẹp.
Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV gồm 200 đồng chí, trong đó có 180 ủy viên chính thức và 20 ủy viên dự khuyết, 19 Ủy viên Bộ Chính trị, bầu Ủy ban Kiểm tra Trung ương khóa XIV gồm 23 đồng chí.
Đặc biệt, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV đã thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV.
Phát biểu tại phiên bế mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đánh dấu một mốc son mới trong lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam.
Đây cũng là một kỳ đại hội đổi mới toàn diện, từ nội dung xây dựng văn kiện, cách thể hiện các văn kiện và tổ chức triển khai văn kiện trước Đại hội. Điểm mới này, trước hết thể hiện ở mặt tư duy với trọng tâm là đột phá, hoàn thiện về thể chế đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững
“Tinh thần đổi mới là yêu cầu mang tính thời đại. Không đổi mới, cải cách thì không thể bứt phá, không thể cạnh tranh, không thể phát triển. Phải tiếp tục đổi mới tư duy, đổi mới mô hình phát triển, mô hình tăng trưởng, đổi mới biện pháp tổ chức thực hiện, để đường lối đúng trở thành kết quả cụ thể trong cuộc sống” – Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh tại lễ bế mạc Đại hội XIV.
Quá trình xây dựng văn kiện Đại hội XIV là một điểm nhấn thể hiện rõ tinh thần đổi mới. Việc lấy ý kiến đóng góp được mở rộng về đối tượng, đa dạng về hình thức và phong phú về kênh tiếp nhận. Không chỉ cán bộ, đảng viên, mà các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và đông đảo Nhân dân cũng được tạo điều kiện tham gia góp ý. Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tổng hợp, phân tích ý kiến giúp quá trình tiếp thu, chỉnh lý văn kiện trở nên khoa học, khách quan và hiệu quả hơn. Văn kiện Đại hội vì thế không chỉ là sản phẩm của cơ quan tham mưu, mà là kết tinh trí tuệ tập thể của toàn Đảng, toàn dân, phản ánh sát thực tiễn và có tính khả thi cao.
"Nhìn lại quá trình chuẩn bị, thảo luận, quyết nghị tại Đại hội, có thể khẳng định: Văn kiện được thông qua tại Đại hội XIV thực sự là kết tinh trí tuệ, ý chí, tư duy đổi mới, khát vọng vươn lên và quyết tâm rất lớn của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trong xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Nội dung các văn kiện có nhiều điểm mới, đột phá; tiếp thu tối đa ý kiến đóng góp xác đáng của toàn Đảng và các tầng lớp Nhân dân; thể hiện bản chất dân chủ, sự tâm huyết, cầu thị trên cơ sở tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, dựa vào dân để xây dựng Đảng"- Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định trong diễn văn tại phiên bế mạc Đại hội XIV của đảng.
So với các kỳ Đại hội trước, công tác tổ chức Đại hội XIV ghi nhận bước tiến rõ nét trong ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Nhiều khâu trong tổ chức, điều hành, quản lý tài liệu được số hóa, góp phần giảm giấy tờ hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Đại hội của tầm nhìn chiến lược dài hạn
Một trong những điểm mới nổi bật của Đại hội Đảng XIV là tầm nhìn phát triển được đặt trong khung thời gian dài hơn, vượt ra khỏi giới hạn của một nhiệm kỳ. Nếu như các kỳ Đại hội trước tập trung nhiều vào việc xác định mục tiêu, nhiệm vụ cho 5 năm, thì Đại hội XIV mang rõ dấu ấn của một Đại hội định vị con đường phát triển của đất nước trong nhiều thập niên tới.
Mục tiêu tổng quát: "Giữ vững môi trường hoà bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm"
Tầm nhìn đó gắn với mục tiêu đưa Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, có nền kinh tế độc lập, tự chủ, gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng; xã hội phát triển hài hòa, tiến bộ, công bằng; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân không ngừng được nâng cao. Đây là bước phát triển quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng, thể hiện sự chủ động đón đầu tương lai, thay vì chỉ phản ứng những thách thức trước mắt.
Tinh thần xuyên suốt của nhiệm kỳ Đại hội XIV là: Tự chủ chiến lược, nắm chắc thời cơ, chung sức đồng lòng, vượt qua mọi thách thức, khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển; biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả cụ thể; nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm quyết liệt, làm đến cùng và làm hiệu quả.
Chuyển biến sâu sắc trong tư duy phát triển
Đại hội XIV đánh dấu sự chuyển biến rõ nét từ tư duy “tăng trưởng đơn thuần” sang tư duy “phát triển bền vững, bao trùm và nhân văn”. Phát triển không còn được nhìn nhận chủ yếu qua các chỉ số kinh tế, mà được tiếp cận một cách toàn diện, hài hòa giữa kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và con người.
Lần đầu tiên, yêu cầu nâng cao chất lượng sống, hạnh phúc của Nhân dân được đặt ngang tầm với các mục tiêu tăng trưởng. Con người không chỉ là nguồn lực, mà được xác định rõ là trung tâm, là chủ thể và là mục tiêu của mọi chính sách phát triển. Đây là sự phát triển quan trọng trong nhận thức lý luận, phản ánh bản chất nhân văn của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Văn hóa được khẳng định như “hệ điều tiết” của phát triển
Một điểm mới đặc biệt của Đại hội XIV là sự nhấn mạnh vai trò của văn hóa không chỉ với tư cách nền tảng tinh thần của xã hội, mà còn như một “hệ điều tiết” sự phát triển. Trên cơ sở tiếp nối tinh thần của Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, Đại hội XIV đã làm rõ hơn chức năng điều hòa, định hướng của văn hóa đối với tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội.
Văn hóa được xác định là nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần định hình lối sống, chuẩn mực đạo đức, hành vi xã hội, từ đó bảo đảm sự phát triển hài hòa, bền vững. Cách tiếp cận này cho thấy bước tiến mới trong tư duy phát triển của Đảng: phát triển nhanh phải đi đôi với phát triển có chiều sâu, có bản sắc, có trách nhiệm với con người và tương lai đất nước.
Đại hội XIV tiếp tục khẳng định xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt, nhưng với những yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn. Bên cạnh xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức, Đại hội nhấn mạnh đặc biệt đến xây dựng Đảng về đạo đức, coi đây là nền tảng để Đảng giữ vững vai trò lãnh đạo và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, được đặt ra một cách rõ ràng và quyết liệt hơn. Xây dựng Đảng không chỉ để nâng cao năng lực lãnh đạo, mà còn để Đảng thực sự là lực lượng tiên phong phụng sự Tổ quốc và Nhân dân. Đây là sự phát triển tư duy quan trọng, phù hợp với yêu cầu cầm quyền lâu dài trong bối cảnh mới.
Đại hội XIV tiếp tục hoàn thiện nhận thức về mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn được xác định là những động lực quan trọng của tăng trưởng trong giai đoạn tới.
Điểm mới đáng chú ý là sự kết hợp chặt chẽ giữa tăng cường nội lực, tự chủ chiến lược với chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng. Phát triển kinh tế không chỉ nhằm đạt tốc độ tăng trưởng cao, mà còn hướng tới nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh và khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động toàn cầu.
Nhân dân ở vị trí trung tâm của mọi quyết sách
Một dấu ấn xuyên suốt của Đại hội XIV là việc khẳng định mạnh mẽ vai trò trung tâm của Nhân dân. Mọi chủ trương, đường lối đều hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân, phát huy quyền làm chủ, tăng cường sự tham gia giám sát và phản biện xã hội.
Việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội được xem là điều kiện tiên quyết để thực hiện thành công các mục tiêu phát triển. Điều này thể hiện sâu sắc tư tưởng “Dân là gốc”, nhất quán trong đường lối lãnh đạo của Đảng.
Nói ít, làm nhiều, làm đến cùng
Tinh thần xuyên suốt của nhiệm kỳ mới: “Nói ít, làm nhiều, làm đến cùng”, với 3 đột phá chiến lược là: “tập trung nguồn lực, tập trung lãnh đạo, tập trung thực thi” và “Dân là gốc- Thước đo cao nhất của mọi quyết sách”, Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, là động lực và là nguồn lực của phát triển. Mọi đường lối, chính sách hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân; bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân; tôn trọng, lắng nghe và dựa vào Nhân dân.
Với tầm nhìn vượt ra ngoài một nhiệm kỳ, Đại hội Đảng XIV là Đại hội định hướng con đường phát triển của đất nước trong nhiều thập niên tới. Những điểm mới về tư duy phát triển, vai trò của văn hóa, yêu cầu xây dựng Đảng và vị trí trung tâm của Nhân dân đang tạo nên dấu ấn rõ nét, thể hiện quyết tâm đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển nhanh và bền vững.
