Radio
Podcast
Multimedia
Sáng 8/10, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tổ chức Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số. Hội nghị diễn ra trong 2 ngày 8-9/10.
Hội nghị có sự tham gia của hơn 800 đại biểu đến từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có đại diện các trường đại học, tổ chức giáo dục và doanh nghiệp lớn trên thế giới như Qualcomm, Boeing, Google, Meta, Amazon, ETS, Max Hub, Microsoft, Intel, Cambridge, Oxford...
Đây là dịp thúc đẩy hợp tác quốc tế và hội nhập giáo dục, mở rộng quan hệ giữa các cơ sở giáo dục Việt Nam với các trường đại học, tổ chức giáo dục quốc tế, đồng thời chia sẻ mô hình, phương pháp và công nghệ đổi mới sáng tạo trong giảng dạy, học tập và quản trị.
Người học cần có năng lực tự học cùng AI
Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn cho rằng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc cách con người học tập, làm việc và sáng tạo. Công nghệ mở ra nhiều cơ hội cho giáo dục nhưng đồng thời đặt ra những vấn đề về độ tin cậy của thông tin, đạo đức, bản quyền, an toàn dữ liệu, liêm chính học thuật và khoảng cách số.
Theo Bộ trưởng, đây không chỉ là vấn đề của riêng Việt Nam mà là vấn đề mang tính toàn cầu. Vì vậy, giáo dục không thể chỉ đặt câu hỏi người học cần thêm kỹ năng gì mà người thầy, nhà trường và cả hệ thống giáo dục cũng phải thay đổi để thích ứng, từng bước làm chủ và định hướng việc sử dụng AI vì sự phát triển của con người.
Người học cần được phát triển năng lực tự học, tư duy độc lập, phản biện, sáng tạo và khả năng làm việc cùng AI. Trong khi đó, người thầy không chỉ truyền đạt tri thức mà cần trở thành người thiết kế hoạt động học tập, hướng dẫn, truyền cảm hứng và định hướng giá trị.
Đồng thời, nhà trường và cơ quan quản lý phải đổi mới phương thức tổ chức, quản trị, đánh giá và bảo đảm chất lượng.
“Mục tiêu không phải để AI suy nghĩ thay con người, mà để con người học tốt hơn, sáng tạo hơn và tạo ra giá trị cao hơn”, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh.
Tại hội nghị, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn 4 ưu tiên của Việt Nam trong ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số giáo dục, gồm: xây dựng nền tảng dữ liệu và học liệu số thống nhất, an toàn, kết nối và sử dụng chung; đổi mới dạy và học, phát triển năng lực làm chủ công nghệ của người học và nhà giáo; đổi mới quản trị, thúc đẩy ứng dụng AI an toàn, minh bạch, có trách nhiệm; đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế.
Lãnh đạo Bộ GD-ĐT bày tỏ mong muốn thúc đẩy các chương trình hợp tác với các đối tác quốc tế về dữ liệu giáo dục, AI trong dạy học, đánh giá và quản trị, bồi dưỡng nhà giáo, cũng như xây dựng các chuẩn mực về đạo đức, an toàn và trách nhiệm.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, thành công của hợp tác không nên chỉ được đo bằng số lượng ý tưởng hay thỏa thuận mà phải bằng những chương trình được triển khai, giải pháp được thử nghiệm và những thay đổi thực chất trong nhà trường.
Đặt con người và nhu cầu nghề nghiệp vào trung tâm
Tại phiên khai mạc hội nghị, nữ Nam tước Jacqueline Smith, Quốc vụ khanh Bộ Giáo dục Vương quốc Anh, cho rằng tương lai không chỉ phụ thuộc vào việc đầu tư vào công nghệ mà trước hết phụ thuộc vào con người.
Bà đánh giá cao những định hướng của Việt Nam về đổi mới sáng tạo, giáo dục nghề nghiệp và tăng cường kết nối giữa đào tạo với nhu cầu của các ngành nghề.
Theo Quốc vụ khanh Bộ Giáo dục Anh Jacqui Smith, trong bối cảnh AI ngày càng được sử dụng rộng rãi, người lao động cần liên tục đổi mới và thích nghi với sự phát triển của khoa học, công nghệ.
Để chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai, các chiến lược đào tạo cần đặt người học và nguồn nhân lực vào vị trí trung tâm. Chương trình, giáo trình và phương thức đào tạo phải phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động, đồng thời tận dụng những tiến bộ của AI và công nghệ. Cùng với đó là đầu tư cho đội ngũ giáo viên, giảng viên để họ có thể theo kịp tốc độ phát triển công nghệ.
“Cần bảo đảm đội ngũ làm công tác đào tạo theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ. Vì vậy, cần xây dựng mạng lưới giữa các trường đại học, các cơ sở giáo dục để trao đổi kinh nghiệm, đồng thời tạo cơ hội cho người học tiếp cận môi trường học tập quốc tế. Việc học tập, trao đổi hoặc thực tập ở nước ngoài sẽ giúp sinh viên tự tin hơn và nâng cao năng lực chuyên môn", bà Jacqueline Smith nói.
Cũng theo bà Jacqueline Smith, điều quan trọng không chỉ là những cam kết trên giấy mà phải tạo được sự kết nối mạnh mẽ giữa giáo dục và ngành nghề, để chương trình đào tạo thực sự phù hợp với nhu cầu của người học và mở ra cơ hội nghề nghiệp cho người trẻ.
Từ góc nhìn của Liên minh châu Âu, ông Stefaan Hermans, Tổng Cục trưởng phụ trách hợp tác quốc tế, giáo dục, thanh niên, thể thao và văn hóa của Ủy ban châu Âu (EU) lưu ý rằng chuyển đổi số không chỉ đơn thuần là đưa AI vào sử dụng.
Kinh nghiệm của EU cho thấy quá trình này đòi hỏi con người, cơ sở giáo dục, chính sách và cách thức chia sẻ, áp dụng công nghệ cùng thay đổi. Giáo dục cần những cách tiếp cận mới trong giảng dạy, học tập cũng như những mối quan hệ mới giữa các tổ chức xã hội.
Đại diện EU cho biết, đã hỗ trợ hợp tác giữa các cơ quan đào tạo và phát triển chuyên môn trong đào tạo. Từ năm 2021, các chương trình hợp tác đã hỗ trợ hơn 6.000 sinh viên và nhân viên giữa Việt Nam và EU; các cơ sở đào tạo Việt Nam tham dự hơn 100 chương trình tăng cường năng lực về chuyển đổi số và AI.
Đồng thời, hai bên cũng triển khai các chương trình nghiên cứu chung và EU hỗ trợ Việt Nam 29 chương trình không hoàn lại liên quan đến nghiên cứu, vận động và đào tạo nghề nghiệp.
Ông Stefaan Hermans cho biết từ năm 2021, EU cũng đã hợp tác với Việt Nam trong 21 dự án về đổi mới sáng tạo. Theo ông, mục tiêu của hợp tác không chỉ là đưa các dự án của EU đến Việt Nam mà quan trọng hơn là kết nối các cơ hội của hai bên, biến những cơ hội chung thành hành động và kết quả thực tế.
"EU sẵn sàng hợp tác cùng Việt Nam, thúc đẩy những mong muốn chung giữa các nhà giáo, nhà nghiên cứu và các cơ sở giáo dục, đồng thời tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – EU, vì một xã hội phát triển lấy con người làm trung tâm", ông Stefaan Hermans nói.
Công nghệ phải thu hẹp, không phải nới rộng khoảng cách
Từ góc nhìn bảo đảm quyền trẻ em, bà Silvia Danailov, Trưởng đại diện Quỹ nhi LHQ (UNICEF) tại Việt Nam đặt câu hỏi trọng tâm, làm thế nào để tận dụng công nghệ nhằm cải thiện việc đào tạo và bảo đảm mọi trẻ em, cả trẻ em trai và trẻ em gái, đều có cơ hội học tập, phát triển và có được những kỹ năng cần thiết cho tương lai.
Bà Silvia Danailov cho biết, UNICEF đưa ra 3 ưu tiên.
Thứ nhất, là đầu tư vào con người, không chỉ đầu tư vào công nghệ. Theo bà Silvia Danailov, công nghệ không thể tự cải thiện việc học nếu thiếu con người. Nhà giáo và lãnh đạo nhà trường cần nắm được công nghệ để nâng cao khả năng học tập của người học.
Thứ hai, bảo đảm công bằng cho mọi trẻ em. Công nghệ phải được sử dụng để thu hẹp khoảng cách giáo dục chứ không phải nới rộng khoảng cách. Trẻ em ở vùng xa xôi, vùng dân tộc thiểu số và trẻ em khuyết tật có thể phải đối mặt với nhiều rào cản hơn về công nghệ, thiết bị và kỹ năng số. Vì vậy, cần đặc biệt quan tâm đến những trẻ em có nguy cơ bị bỏ lại phía sau.
Thứ ba, bảo đảm quyền trẻ em, công bằng và tính bảo mật ngay từ đầu. UNICEF nhấn mạnh an toàn trực tuyến cần được ưu tiên; sự giám sát của con người là yêu cầu bắt buộc khi AI ngày càng được tích hợp vào giáo dục.
Bà Silvia Danailov cho rằng, các nguyên tắc này cần được thực hiện từ giáo dục mầm non đến đại học, trong đó nội dung AI phải phù hợp với độ tuổi, đồng thời tăng cường kỹ năng số cho công dân, giáo viên.
Khi AI được sử dụng trong những quyết định liên quan đến trẻ em, cần cân nhắc kỹ lưỡng và bảo đảm tiếng nói của trẻ em trong môi trường số.
Trong hai ngày (8-9/10), Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số diễn ra các phiên chính thức và chuyên đề. Trong đó tập trung vào hợp tác quốc tế và chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông; quốc tế hóa và chuyển đổi số trong giáo dục đại học; thúc đẩy hệ sinh thái số trong giáo dục nghề nghiệp; sáng kiến Liên minh toàn cầu về trẻ em.
Các nội dung trao đổi trọng tâm gồm cơ chế, chính sách thúc đẩy hợp tác và hội nhập quốc tế trong giáo dục; liên kết đào tạo, công nhận văn bằng; phát triển các mô hình giáo dục đại học số, quản trị thông minh, đào tạo trực tuyến và học liệu mở.
Hội nghị cũng trao đổi về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các công nghệ mới để cá nhân hóa quá trình học tập, nâng cao hiệu quả giảng dạy; phát triển năng lực số, bảo đảm chất lượng và kiểm định chất lượng giáo dục trong bối cảnh ứng dụng công nghệ số.
Bên lề hội nghị đã diễn ra hoạt động ký kết, trao biên bản ghi nhớ hợp tác giữa các cơ quan, cơ sở giáo dục và doanh nghiệp, kết nối nhu cầu đào tạo, nghiên cứu với nguồn lực, kinh nghiệm và giải pháp công nghệ trong nước và quốc tế.
