320 thí sinh quốc tế tranh tài Olympic thiên văn và vật lý thiên văn tại Hà Nội

Thông tin này được Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) Hà Nội cho biết tại buổi họp báo thông tin về Kỳ thi Olympic thiên văn và vật lý thiên văn quốc tế (IOAA) lần thứ XIX, sáng 21/9.

IOAA 2026 là sự kiện giáo dục - khoa học quốc tế dành cho học sinh trung học phổ thông, góp phần phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ trong lĩnh vực thiên văn học và vật lý thiên văn; đồng thời mở rộng giao lưu học thuật, trao đổi khoa học và hợp tác quốc tế. Kỳ thi này được tổ chức lần đầu vào năm 2007 tại Chiang Mai, Thái Lan.

Năm 2026 là năm đầu tiên kỳ thi được tổ chức tại Việt Nam và TP. Hà Nội được giao đơn vị chủ trì, đăng cai. Trong đó, Đại học Phenikaa là địa điểm chính tổ chức các hoạt động chuyên môn và điều hành của Kỳ thi.

Tại cuộc họp báo cung cấp thông tin, PGS.TS Nguyễn Văn Hiền - Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội cho biết, năm nay kỳ thi IOAA quy tụ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ gồm 67 đội, trong đó có 65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam với 320 thí sinh tham gia tranh tài, tăng gần 100 thí sinh.

Điểm khác biệt của Kỳ thi Olympic thiên văn và vật lý thiên văn quốc tế năm 2026 không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở việc sử dụng các thiết bị và hạ tầng chuyên môn như kính thiên văn Sky-Watcher BK P15075 EQ3 và Nhà chiếu hình vũ trụ có mái vòm đường kính 16m, hệ thống máy chiếu Sony GTZ380, phần mềm chấm thi Olympify...

"Việc đăng cai Kỳ thi phù hợp với định hướng phát triển giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Đây cũng là dịp giới thiệu hình ảnh Hà Nội - Thành phố vì hòa bình, an toàn, thân thiện, giàu bản sắc và mến khách tới bạn bè quốc tế", Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền nói.

Cũng theo ông Hiền, Việt Nam cử 10 học sinh tham gia cuộc thi và chia làm 2 đội thi. Một đội được tuyển chọn từ các học sinh TP. Hà Nội và một đội được tuyển chọn từ các trường THPT khác trên toàn quốc.

Kể từ lần đầu tham gia IOAA năm 2016 tại Ấn Độ, đội tuyển Việt Nam với nòng cốt là học sinh Hà Nội đã liên tục gặt hái thành tích cao qua các kỳ thi tại Thái Lan, Trung Quốc, Hungary, Colombia, Georgia, Ba Lan, Brazil...

GS.TS Phạm Thành Huy, Hiệu trưởng Đại học Phenikaa cho biết, với vai trò là đội chủ nhà, công tác đào tạo và huấn luyện đội tuyển Việt Nam được chuẩn bị bài bản và chuyên sâu. Đội tuyển đã trải qua chương trình huấn luyện lên tới hơn 1.200 tiết (gồm khoảng 800 tiết lý thuyết và 400 tiết thực hành). Bên cạnh đó, các em cũng được tập huấn quan sát thực địa nghiêm ngặt.

Ông Huy khẳng định, toàn bộ công tác chuẩn bị chuyên môn và ra đề thi do các nhóm độc lập thực hiện, bảo đảm tuyệt đối nguyên tắc minh bạch và tính liêm chính trong tổ chức.

Cũng theo lãnh đạo Đại học Phenikaa, trong 10 ngày diễn ra kỳ thi, các thí sinh sẽ trải qua nhiều phần thi cam go, bao gồm: lý thuyết, phân tích dữ liệu và quan sát kính thiên văn (bao gồm cả phần quan sát ngoài trời). Bộ đề thi chuyên môn của kỳ thi Vật lý Thiên văn có dung lượng rất lớn, thường lên tới khoảng 50 trang.

Riêng về hạ tầng, kỹ thuật phục vụ kỳ thi cũng như tạo tiền đề cho công tác đào tạo dài hạn, GS.TS Phạm Thành Huy cho biết, Tập đoàn và Đại học Phenikaa đã đầu tư khoảng 80 tỷ đồng, trong đó hơn 60 tỷ đồng được dành riêng để xây dựng Nhà chiếu hình vũ trụ.

Phần kinh phí còn lại tập trung cải tạo ký túc xá, hạ tầng phục vụ ăn ở, sinh hoạt và thi đấu ngay trong khuôn viên trường cho các đoàn quốc tế.

"Sau kỳ thi, toàn bộ cơ sở vật chất hiện đại cùng đội ngũ thầy cô giáo được hình thành sẽ tiếp tục phục vụ công tác đào tạo, trở thành điểm trải nghiệm, tham quan bổ ích cho học sinh, sinh viên, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo", GS.TS Phạm Thành Huy nói.

Theo Ban tổ chức, năm 2026 có 320 thí sinh dự thi, cơ cấu giải thưởng dự kiến sẽ có 60% thí sinh đạt giải, gồm Huy chương Vàng, Huy chương Bạc, Huy chương Đồng, Bằng khen và các giải thưởng đặc biệt.