Ngày 24/8/2026, Trường Đại học Giao thông vận tải tổ chức Chương trình sơ kết kết quả thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Hai nghị quyết - một chương trình đổi mới tổng thể
Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu; đồng thời đặt yêu cầu phát triển các trường đại học thành những chủ thể nghiên cứu mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu, ứng dụng và đào tạo. Nghị quyết số 71-NQ/TW khẳng định giáo dục đại học là nòng cốt phát triển nhân lực trình độ cao, nhân tài, thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; yêu cầu quản trị tinh gọn, tự chủ, hiện đại, lấy người học làm trung tâm và gắn nhà trường với xã hội, doanh nghiệp.
PGS.TS. Lê Hoài Đức – Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Giao thông vận tải cho biết, từ khi có Nghị quyết 71 và Nghị quyết 57 ra đời đã cởi trói về mặt thể chế, giúp cho nhà trường thuận lợi hơn rất nhiều trong khơi thông nguồn vốn và tiếp cận với các doanh nghiệp quốc tế và trong nước.
Hiện nay đã có một số chính sách khơi thông cho các hoạt động khoa học công nghệ, nên nguồn đầu tư cho hoạt động khoa học công nghệ của nhà trường năm nay tăng khoảng 5 lần so với năm 2025. Đây cũng là những nguồn lực đồng hành từ Chính phủ, từ các doanh nghiệp và các đối tác quốc tế.
Thực hiện các Nghị quyết, thời gian vừa qua nhà trường đang tập trung vào các lĩnh vực phục vụ trực tiếp cho việc phát triển đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Hiện nay, nhà trường có một số sản phẩm liên quan tới hệ thống đường ray, hệ thống các dầm kết cấu điển hình phục vụ việc triển khai thi công ở giai đoạn đầu cơ sở hạ tầng cho đường sắt. Các thiết kế này có sự hợp tác cùng với các doanh nghiệp của Trung Quốc, Nhật Bản và một loạt các doanh nghiệp về thi công xây dựng ở Việt Nam, hiện nay đã được nghiệm thu và sẵn sàng để có thể đưa vào ứng dụng thực tế, Phó Hiệu trưởng Lê Hoài Đức chia sẻ.
Ngày 20/8/2026, theo Quyết định số 1612/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Trường được giao vai trò là một trong 12 cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt trên địa bàn Thủ đô. Nhà trường tiếp tục phát huy sứ mạng của cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia trong lĩnh vực giao thông, vận tải và đặt mục tiêu thuộc nhóm 200 trường đại học hàng đầu châu Á vào năm 2030.
Trên tinh thần đó, Trường Đại học Giao thông vận tải đã rà soát, điều chỉnh Chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030, gắn các trụ cột quản trị, đào tạo, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế với các chương trình, dự án trọng điểm quốc gia.
Nhà trường đã kiện toàn mô hình Bí thư cấp ủy đồng thời là người đứng đầu cơ sở giáo dục; triển khai tái cơ cấu bộ máy theo hướng tinh gọn đầu mối, giảm trung gian, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và tăng trách nhiệm giải trình. Sau sắp xếp, số đơn vị cấp 2 giảm từ 37 xuống 23, tương đương 37,8%; số phó trưởng đơn vị cấp 2 giảm từ 44 xuống 22, tương đương 50%. Số đơn vị cấp 3 giảm từ 62 xuống 42, tương đương 32,3%.
Cùng với sắp xếp tổ chức, Trường đang hoàn thiện các đề án về vị trí việc làm, chế độ làm việc, đánh giá hiệu quả theo KPI, quản trị số và nâng cao thứ hạng; từng bước hình thành mô hình quản trị hiện đại, minh bạch và dựa trên dữ liệu. Tự chủ được gắn với đa dạng hóa nguồn thu từ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và khai thác tài sản công, đồng thời thực hành tiết kiệm chi thường xuyên để dành nguồn lực cho phát triển bền vững.
Đổi mới đào tạo, phát triển nhân lực cho các lĩnh vực chiến lược
Tại Chương trình, PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Hiệu trưởng nhà trường khẳng định, một trường đại học kỹ thuật trọng điểm phải góp phần tạo ra công nghệ, sản phẩm và giải pháp cho những nhiệm vụ chiến lược của quốc gia, của ngành và của địa phương.
Trên tinh thần đó, Nhà trường đã thành lập 1 nhóm nghiên cứu mạnh cùng 15 nhóm nghiên cứu tiềm năng. Đây là bước chuyển từ các hoạt động nghiên cứu phân tán sang tập trung nguồn lực cho những hướng nghiên cứu có khả năng hình thành sản phẩm và giải quyết các bài toán liên ngành, xuyên ngành.
Trường ĐH Giao thông vận tải đã chủ động đề xuất đưa các công nghệ về đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị vào danh mục công nghệ chiến lược; đề xuất 1 trong số 21 bài toán lớn của Bộ Khoa học và Công nghệ; tham gia đề xuất và trực tiếp giải quyết 3 bài toán lớn về đánh giá sức khỏe hạ tầng giao thông, đô thị thông minh và giải quyết ùn tắc giao thông cho thành phố Hà Nội. Nhà trường cũng đang được giao chủ trì thực hiện giải pháp chống ngập úng cho Thành phố Hồ Chí Minh.
Riêng trong lĩnh vực công nghệ chiến lược về đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, Nhà trường đã đề xuất khung tiêu chuẩn, tiêu chí và thông số kỹ thuật dùng chung cho hệ thống đường sắt đô thị tại các thành phố lớn; tham gia xây dựng hệ thống tiêu chuẩn cho đường sắt điện khí hóa; chủ trì 2 nhiệm vụ khoa học, công nghệ chiến lược và đồng thực hiện 6 nhiệm vụ khoa học, công nghệ của Bộ Xây dựng.
Đặc biệt, Trường tham gia toàn bộ chuỗi nhiệm vụ khoa học và công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt do Bộ Xây dựng giao, gồm chủ trì 03 nhiệm vụ, đồng chủ trì 04 nhiệm vụ và phối hợp 01 nhiệm vụ, với tổng kinh phí đề xuất hơn 200 tỷ đồng. Các hướng nghiên cứu bao gồm kết cấu đường ray không đá ba lát, chế tạo ray và phụ kiện, nền đường sắt, mạng thông tin di động thế hệ mới và hệ thống liên khóa phục vụ điều hành chạy tàu.
Một số sản phẩm bước đầu đã được hình thành, gồm: khung kiến trúc hệ thống tiêu chuẩn đường sắt tốc độ cao; thiết kế 05 loại dầm điển hình; báo cáo kỹ thuật về giải pháp thiết kế, thi công và xử lý nền đường; các cấu phần kết cấu hạ tầng được chế tạo thử nghiệm ở quy mô phòng thí nghiệm; phần mềm UTC-HSR Track Dynamic Analysis mô phỏng tương tác động lực học giữa phương tiện và đường ray không đá ba lát. Cùng với đó, Nhà trường giới thiệu các sản phẩm UAV tích hợp trí tuệ nhân tạo phục vụ kiểm tra, phát hiện hư hỏng công trình và giám sát hạ tầng.
“Nghiên cứu không chỉ để có công bố, mà phải từng bước tạo ra tri thức, công nghệ và sản phẩm có khả năng ứng dụng; tham gia giải quyết những bài toán công nghệ lớn của ngành và đất nước”, PGS.TS Nguyễn Văn Hùng - Hiệu trưởng nhà trường nêu quan điểm.
Tại chương trình, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Quang Hưng ghi nhận những chuyển biến rõ nét của Nhà trường trong cả đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Việc Trường được xác định là một trong 12 cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt trên địa bàn Thủ đô theo Quyết định số 1612/QĐ-TTg ngày 20/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ là sự ghi nhận quan trọng, đồng thời đặt ra trách nhiệm lớn hơn trong việc tạo đột phá về nhân lực, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Thứ trưởng đề nghị nhà trường tập trung vào các vấn đề lớn, trong đó đi có nhiệm vụ "đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực cho các dự án và lĩnh vực chiến lược" và Chương trình khoa học và công nghệ về kết cấu hạ tầng đường sắt tốc độ cao. "Tôi mong Nhà trường triển khai Chương trình không chỉ để hoàn thành các mục tiêu, sản phẩm đã được phê duyệt, mà quan trọng hơn, qua đó từng bước hình thành năng lực nghiên cứu, thử nghiệm và làm chủ công nghệ đường sắt tốc độ cao của Việt Nam", Thứ trưởng Bộ GD-ĐT nhấn mạnh.
Phát biểu tại Chương trình, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà cũng ghi nhận những kết quả bước đầu của Nhà trường trong đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng tiêu chuẩn, tổ chức nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ đường sắt.
Thứ trưởng đề nghị Trường tiếp tục tập trung vào các bài toán lớn của ngành: cơ sở khoa học phục vụ lựa chọn công nghệ; hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn; vật liệu, cấu kiện và thiết bị; khả năng nội địa hóa; năng lực thí nghiệm, kiểm định; công nghệ số trong toàn bộ vòng đời công trình; và tổ chức nhóm nghiên cứu theo sản phẩm, gắn với địa chỉ ứng dụng cụ thể.
Các đơn vị chức năng của Bộ Xây dựng tiếp tục phối hợp, hỗ trợ Nhà trường trong quá trình triển khai nhiệm vụ; nghiêm túc nghiên cứu, đánh giá và góp ý đối với các sản phẩm bước đầu để xem xét thử nghiệm, hoàn thiện và áp dụng trong các chương trình, dự án phù hợp.
Trong khuôn khổ Chương trình, Trường ĐH Giao thông vận tải công bố các quyết định về tái cấu trúc tổ chức; giao nhiệm vụ xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, nhóm nghiên cứu tiềm năng; giới thiệu các sản phẩm khoa học và công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, UAV, AI, hạ tầng giao thông thông minh, vật liệu và kết cấu tiên tiến.
