Đề xuất cấm trẻ em dùng mạng xã hội
Một trong những vấn đề "nóng" được các đại biểu quan tâm tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI chính là sự an toàn của trẻ em trên môi trường mạng xã hội.
Thảo luận ở tổ về các vấn đề kinh tế-xã hội, đại biểu Hà Thị Anh Thư (đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi) bày tỏ lo ngại trước tình trạng bạo lực trên không gian mạng, cùng đó là các thông tin xấu độc chưa được ngăn chặn, xử lý kịp thời, ảnh hưởng tiêu cực đến giới trẻ.
“Các hành vi bạo lực, đánh nhau hiện đang xuất hiện "nhan nhản" trên mạng xã hội. Hay như các bộ phim "cung đấu" hoặc "mô típ tổng tài" với tần suất ngày càng nhiều. Hay như gần đây, các câu chuyện về "xăm hình, thao túng tâm lý liên quan đến một "ông thầy" và một phụ nữ" được chia sẻ trên nhiều TikTok, giới trẻ xem và bình luận rất nhiều. Sự việc xảy ra đã lâu, thế nhưng đến nay chưa có cơ quan chức năng nào kiểm chứng "việc đó là đúng hay sai" để yêu cầu dừng lại. Hậu quả là khi thông tin độc hại lan truyền mà người lớn không có giải pháp, chế tài ngăn chặn, trẻ tiếp xúc nhiều và lâu dần sẽ cho đó là hiển nhiên, là điều đúng” đại biểu Hà Thị Anh Thư nêu thực trạng.
Cũng quan tâm đến vấn đề bảo vệ phụ nữ và trẻ em gái trên mạng xã hội, đại biểu Nguyễn Trần Phương Hà (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai) ghi nhận báo cáo của Chính phủ đã nêu rất chi tiết về thành công của các chiến dịch truyền thông trên không gian mạng như TikTok và Facebook với hàng tỷ lượt xem. Tuy nhiên, đại biểu thẳng thắn chỉ ra rằng báo cáo đang "bỏ ngỏ" mặt trái của không gian mạng, đơn cử như tình trạng phụ nữ và trẻ em gái đang đối mặt với nguy cơ quấy rối qua mạng, trả thù, lừa đảo và bắt cóc trực tuyến. Sự xuất hiện của công nghệ AI để bôi nhọ danh dự có xu hướng ngày càng tăng với mức độ tinh vi hơn. Đáng chú ý, báo cáo hiện mới chỉ dừng lại ở việc dùng không gian mạng để tuyên truyền mà chưa coi đây là một môi trường cần được bảo vệ để đảm bảo bình đẳng giới. Từ thực tế đó, đại biểu đưa ra những đề xuất mang tính thực chất như bổ sung đánh giá tình hình an toàn giới trên không gian mạng vào mục tiêu số 3 của kế hoạch; xây dựng các công cụ đo lường hiệu quả hơn, thay vì những công cụ hiện nay còn nhiều yếu kém.
Đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa, đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng cũng cho rằng không có người lớn nào có đủ thời gian để theo dõi con em mình dùng mạng xã hội và không phải trẻ em nào khi dùng mạng xã hội cũng được hướng dẫn sử dụng như thế nào cho đúng đắn và hiệu quả. Trong khi đó, trẻ em thường nhận thức chưa đầy đủ và rất dễ bị lôi kéo vào xem, nghe, đọc những nội dung nhạy cảm, không phù hợp với lứa tuổi của mình. Trước thực trạng trẻ em bị bắt cóc online, bị đe dọa, bắt nạt qua mạng, theo đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa, cần có các giải pháp tăng cường công tác kiểm tra, giám sát phòng chống xâm hại trên không gian mạng đối với trẻ em.
“Chúng tôi đề nghị nghiên cứu giải pháp cấm hoặc hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội đối với một số nền tảng mạng xã hội phổ biến kèm theo những cái điều kiện giải pháp cụ thể liên quan khác. Hiện nay, theo thông tin mà chúng tôi thu thập được thì ở một số nước đã áp dụng biện pháp này. Ví dụ như Úc thì cũng đã cấm người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội từ tháng 12 năm 2025. Indonesia và Pháp cũng đã cấm từ tháng 3 năm 2026. Anh cũng đang thí điểm cấm dùng một số mạng xã hội từ tháng 3 năm nay. Một số quốc gia khác cũng đang nghiên cứu hoặc xây dựng quy định về việc cấm người dưới 16 tuổi tiếp cận mạng xã hội để bảo vệ trẻ trước những cái nội dung độc hại và chứng nghiện điện thoại", đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa đề xuất.
Để trẻ em được rèn luyện, bồi dưỡng cả về đức - trí - thể - mỹ
Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa đề cập là tình trạng xâm hại, bạo hành trẻ em. Năm 2025, dù số vụ việc xâm hại tình dục trẻ em có chiều hướng giảm so với năm 2024, nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Ở một số địa phương đã xảy ra những vụ bạo lực của học sinh phổ thông, đặc biệt là ở ngoài nhà trường với tính chất và mức độ phức tạp nghiêm trọng, ảnh hưởng đến môi trường giáo dục, thể chất và tinh thần của học sinh, cũng gây lo lắng và bức xúc trong dư luận xã hội.
“Đặc biệt là bạo hành trẻ em vẫn còn xảy ra ở các cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở chăm sóc nuôi dưỡng trẻ em. Ví dụ như là ở trung tâm công tác xã hội Hải Hà của tỉnh Quảng Ninh hoặc là một số trung tâm bảo trợ tư nhân khác gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe thể chất, tinh thần và thậm chí là đe dọa cả tính mạng của trẻ em”, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa nêu ví dụ.
Trước vụ việc hàng trăm tấn thịt lợn nhiễm tả châu Phi tuồn vào trường học mới được phát hiện gần đây, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa cũng đề nghị tăng cường quản lý vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm trong các nhà trường.
“Cần kiểm soát tốt hơn nguồn gốc thực phẩm, quy định các điều kiện tiêu chuẩn cao hơn đối với thực phẩm cung cấp cho các nhà trường để bảo vệ chăm sóc tốt cho đối tượng trẻ em. Vừa qua vụ việc đưa thực phẩm không bảo đảm an toàn vào các trường học ở Hà Nội báo chí đã nêu và dư luận hết sức bức xúc. Còn ở các địa phương khác thì đây đó cũng có những vụ việc đáng tiếc xảy ra. Bởi vì trẻ em là đối tượng hết sức đặc biệt nhạy cảm, nếu chúng ta không có giải pháp quản lý chặt chẽ lâu dài thì sẽ ảnh hưởng lớn đến sức khỏe thể chất và tinh thần và cũng ảnh hưởng tiêu cực đến tầm vóc thể lực của thế hệ tương lai của đất nước”, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa đề xuất.
Về việc chăm sóc đời sống văn hóa tinh thần cho trẻ em, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa đề nghị củng cố cơ sở vật chất, hoàn thiện cơ chế quản lý, hướng dẫn hoạt động về chuyên môn đối với hệ thống nhà văn hóa thiếu nhi trong toàn quốc để bảo đảm trẻ em được tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao trên địa bàn.
Đồng thời, bà Nguyễn Thị Mai Thoa đề xuất Chính phủ mở rộng địa bàn được đầu tư xây dựng trường phổ thông nội trú, không chỉ ở các xã biên giới trên đất liền mà cả một số đặc khu có đảo nhỏ cách xa trung tâm và một số khu vực bãi ngang ven biển mà việc đi lại của học sinh gặp khó khăn và thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thời tiết.
“Trách nhiệm của chúng ta trong chăm sóc, bảo vệ, giáo dục trẻ em để trẻ em được rèn luyện bồi dưỡng cả về đức - trí - thể - mỹ cũng là trách nhiệm đối với tương lai của đất nước", đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa nhấn mạnh.
