Đại biểu Quốc hội đề nghị dạy thật, học thật, thi thật

Tại phiên thảo luận trực tiếp tại hội trường hôm nay (ngày 21/4) về tình hình kinh tế - xã hội và kế hoạch phát triển giai đoạn 2026 - 2030, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội ​​tập trung vào yêu cầu giải quyết bệnh thành tích, đổi mới cách đánh giá chất lượng đào tạo và tiêu chuẩn nguồn nhân lực, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước.

Phát biểu tại nghị trường, đại biểu Nguyễn Hải Nam (Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Huế) thẳng thắn chỉ ra tình trạng bệnh thành tích vẫn tồn tại trong giáo dục với biểu hiện chạy theo tỷ lệ tốt nghiệp cao, số lượng học sinh giỏi lớn nhất và những báo cáo tốt về mặt số liệu.

Theo đại biểu, dù chỉ chú trọng chỉ tiêu bề nổi mà bỏ qua năng lực thực chất của người học thì hệ quả cuối cùng vẫn là chất lượng nguồn nhân lực không đáp ứng yêu cầu xã hội.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam cho rằng trong nhiều trường hợp, học sinh có số điểm cao nhưng thiếu tư duy phản biện, hạn chế kỹ năng giải quyết vấn đề và thiếu khả năng thích ứng với môi trường làm việc thực tế. Đây là khoảng cách đáng lo giữa thành tích học đường và năng lực lao động.

Cùng với đó, giáo viên cũng đang chịu áp lực lớn từ các phong trào thi đua, hồ sơ hình thức và những yêu cầu hành chính nặng nề.

Từ thực trạng trên, đại biểu đề xuất tinh thần “dạy thật, học thật, thi thật”, đồng thời đổi mới tiêu chí đánh giá trường học theo chất lượng thực chất thay vì chạy theo thành tích.

Theo đại biểu, trường học cần được nhìn nhận về trình độ tiến bộ của học sinh, khả năng sáng tạo và hiệu quả đào tạo sau tốt nghiệp.

Đồng quan điểm, đại biểu Đặng Ngọc Huy (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi) nêu thực trạng có nơi điểm số rất đẹp nhưng chất lượng đào tạo thấp, học sinh thiếu kỹ năng thực hành, kiến thức xã hội và khả năng làm việc độc lập.

Theo đại biểu, cần phải mạnh mẽ bỏ cách đánh giá nặng về tỷ lệ tốt nghiệp, tỷ lệ học sinh khá tốt hoặc danh hiệu thi đua hình thức.

Đại biểu kiến ​​nghị tập trung vào học thật, thi thật; giảm bớt gánh nặng cho học sinh; đồng thời minh bạch dữ liệu giáo dục để xã hội có cái nhìn khách quan về chất lượng từng địa phương, từng cơ sở đào tạo.

Ở góc nhìn dài hạn, đại biểu Nguyễn Như So (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh) cho rằng, chất lượng nguồn nhân lực quốc gia không thể chỉ đo lường bằng số lượng bằng cấp, mà phải thể hiện bằng năng lực nghề nghiệp, năng lực công nghệ, tinh thần kỷ luật và khả năng học tập suốt đời.

Đại biểu Nguyễn Như So nhấn mạnh, đây là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh và cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Ý kiến của các đại biểu tại ​​nghị trường cho thấy giáo dục đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, từ chống bệnh thành tích sang đề cao giá trị thật; từ truyền thông kiến ​​thức sang phát triển năng lực; từ đào tạo đại trà sang chuẩn bị nhân lực chất lượng cao cho tương lai./.