Radio
Podcast
Multimedia
Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu phát triển mới
Năm 2026 là năm bản lề triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm nay được Đảng và Chính phủ xác định là nâng cao năng lực thực thi của bộ máy trong điều kiện phân cấp, phân quyền; coi năm 2026 là năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở.
Tại cuộc làm việc với Ban Tổ chức Trung ương bàn về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở ngày 5/3 vừa, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: Trong bối cảnh hiện nay, khi chức năng của chính quyền cơ sở ngày càng mở rộng, yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và quản trị địa phương ngày càng cao. Nếu không đổi mới đồng bộ công tác cán bộ cấp cơ sở rất dễ trở thành nút thắt trong triển khai các quyết sách lớn. Muốn việc lớn thành công phải bắt đầu từ xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là ở cơ sở, nơi chính sách gặp cuộc sống.
Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, khi trình bày Báo cáo của Chính phủ đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025; tình hình triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng xác định năm 2026 là "năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở", nhất là về trình độ chuyên môn, kỹ năng thực thi công vụ và ý thức, trách nhiệm, thái độ phục vụ.
Chuyển từ "quản lý" sang "quản trị": Thách thức mới cho đội ngũ cán bộ cơ sở
Trong cuộc trao đổi với phóng viên VOV2, TS Hoàng Minh Hiếu - Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng, việc Chính phủ chọn năm 2026 để tập trung nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở xuất phát từ ba lý do cốt lõi.
Đó là nước ta đang triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp cùng với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Điều này đòi hỏi cán bộ cơ sở phải đủ năng lực để vận hành bộ máy mới một cách trơn tru. Sự thay đổi về phương thức quản lý, chuyển từ quản lý hành chính thuần túy sang "quản trị sự phát triển", đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp, đòi hỏi năng lực của cán bộ cấp cơ sở phải được nâng lên. Năm nay là năm đầu tiên của nhiệm kỳ mới và triển khai các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy cho nên việc lựa chọn năm 2026 để nâng cao chất lượng cán bộ cấp cơ sở là hết sức phù hợp.
Sau gần 1 năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy cơ bản đã vận hành nề nếp, thông suốt. Tổ chức bộ máy từng bước được kiện toàn, tinh gọn, nhưng thực tiễn cũng đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với cán bộ cấp xã, phường. TS. Hoàng Minh Hiếu thẳng thắn chỉ ra những “lỗ hổng” về năng lực cần bù đắp ngay lập tức.
Đó là tình trạng vừa thừa những cán bộ làm những công việc hành chính đơn thuần, nhưng lại thiếu những cán bộ làm những công tác chuyên môn chất lượng cao. Bên cạnh đó là áp lực khổng lồ khi cấp xã hiện phải gánh vác hơn 1.000 thủ tục hành chính, trong khi tư duy và kỹ năng số vẫn là rào cản lớn.
"Cán bộ cấp cơ sở không phải là cấp thực thi những mệnh lệnh cụ thể như trước đây nữa mà phải có tầm tư duy để tạo điều kiện phát triển... đó là tư duy về mặt chiến lược. Tuy nhiên, cũng có một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng được yêu cầu này. Trong cái bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay thì những kỹ năng để xử lý về trên môi trường số của một số cán bộ vẫn còn có những hạn chế nhất định”, TS Hoàng Minh Hiếu nhận định.
Nâng "tầm và chất" cán bộ cơ sở: Đào tạo thực chiến, đãi ngộ xứng tầm, bảo vệ người dám nghĩ, dám làm
Để năm 2026 thực sự trở thành một dấu mốc chuyển biến về chất lượng cán bộ ở cơ sở, TS. Hoàng Minh Hiếu đề xuất thay đổi căn bản từ phương thức đào tạo đến cách thức đánh giá. Thay vì những buổi tập huấn phong trào, cần chuyển sang mô hình “đào tạo qua thực chiến” và “đào tạo qua công việc”.
Về cơ chế đánh giá, ông kiến nghị ứng dụng công nghệ để theo dõi dữ liệu thực tế: “Số lượng hồ sơ anh giải quyết đúng thời hạn là bao nhiêu, chất lượng như thế nào, có được sự đánh giá của người dân, doanh nghiệp tốt hay không... qua đó thấy được những điểm yếu của từng cán bộ để có phương án đào tạo cụ thể", TS Hoàng Minh Hiếu nói.
Tuy nhiên, mọi nỗ lực tự thân của cán bộ sẽ khó duy trì nếu thiếu một cơ chế đãi ngộ thực chất. “Cơ chế đãi ngộ cần phải xứng đáng. Nếu những người có năng lực mà vẫn còn phải đau đáu về những vấn đề liên quan đến cơm áo gạo tiền thì rõ ràng là người ta không có đủ toàn tâm toàn ý dành cho công việc được”, TS. Hoàng Minh Hiếu thẳng thắn chia sẻ đồng thời đề xuất xây dựng hệ thống đánh giá để tạo điều kiện thăng tiến dựa trên năng lực thực chất và cơ chế thưởng kịp thời cho những sáng tạo đột phá.
Một trong những giải pháp tạo "luồng gió mới" cho cơ sở được TS Hoàng Minh Hiếu ủng hộ mạnh mẽ là luân chuyển cán bộ trẻ có trình độ cao từ Trung ương hoặc từ tỉnh về lãnh đạo cơ sở.
"Cách làm này tốt cho cả hai phía. Đối với cấp cơ sở, cán bộ làm việc ở cấp tỉnh hoặc trung ương có thể có tư duy quản trị mới, mang tính tổng hợp hơn, tầm nhìn rộng hơn thì khi về phục vụ ở các cấp cơ sở sẽ tạo ra cách làm mới. Ngược lại, những cán bộ trẻ sau khi phục vụ ở địa phương rồi quay trở lại làm việc ở các cơ quan trung ương thì sẽ có kinh nghiệm thực tế và họ sẽ đưa được hơi thở cuộc sống vào chính sách", góp phần làm cho các chính sách của chúng ta sẽ tốt hơn”, TS Hoàng Minh Hiếu nói.
Để cán bộ cơ sở dám hành động, bứt phá, dám đổi mới sáng tạo ở “tuyến đầu”, TS Hoàng Minh Hiếu cho rằng cần triển khai hiệu lực Nghị định 73/2023/NĐ-CP về bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm. Đồng thời, cần thay đổi tư duy kiểm tra, giám sát, chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", dựa trên quản trị rủi ro và các số liệu cụ thể. Thay vì chỉ giám sát việc tuân thủ quy trình thủ tục, hãy tập trung vào kết quả cuối cùng. Đồng thời cần tách biệt giữa sai phạm do vụ lợi với những sai sót trong quá trình tìm tòi cách làm mới vì mục đích chung.
TS Hoàng Minh Hiếu khẳng định vai trò giám sát của người dân và báo chí là "tầng giám sát" quan trọng nhất để đảm bảo bộ máy nhà nước hoạt động đúng hướng, minh bạch và thực sự vì dân.
