Radio
Podcast
Multimedia
Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 22/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với cá nhân và doanh nghiệp.
Dự thảo, Nghị quyết gồm 02 Điều: Điều 1 quy định về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), Điều 2 quy định về hiệu lực thi hành. Trong đó, tại Điều 1 dự thảo Nghị quyết quy định: Giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có mức doanh thu hằng năm của năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng. Bên cạnh đó, giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có mức doanh thu hằng năm của năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng. Trường hợp doanh nghiệp đang được ưu đãi thuế theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc các Luật, Nghị quyết khác của Quốc hội thì số thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm quy định tại khoản này tính trên số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi thuế.
Thảo luận về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế TNCN, TNDN đối với cá nhân và doanh nghiệp, các ý kiến đại biểu nhất trí cao về sự cần thiết ban hành Nghị quyết theo đề xuất của Chính phủ nhằm kịp thời hỗ trợ, góp một phần tháo gỡ khó khăn cho các đối tượng kinh doanh quy mô nhỏ. Các đại biểu nhấn mạnh, việc ban hành chính sách giảm thuế này trong năm 2026 và năm 2027 sẽ góp phần hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp giảm bớt khó khăn về tài chính, duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo thêm nguồn lực cho đầu tư, tiêu dùng và đóng góp vào mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, điều được nhiều đại biểu quan tâm là thiết kế chính sách như thế nào để hỗ trợ đúng đối tượng và không tạo ra những hệ quả ngược.
Không để ngưỡng doanh thu trở thành “điểm gãy”
Theo đại biểu Nguyễn Duy Thanh (ĐBQH tỉnh Cà Mau) cùng một mức doanh thu nhưng tình hình sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp có thể rất khác nhau. Có doanh nghiệp đang phát triển, có doanh nghiệp lợi nhuận thấp, thậm chí có doanh nghiệp thua lỗ.
Trong khi đó, dự thảo lấy doanh thu không quá 10 tỷ đồng làm tiêu chí để được giảm 30% số thuế phải nộp. Theo đại biểu Nguyễn Duy Thanh phân tích, doanh nghiệp có doanh thu 9,9 tỷ đồng được hưởng ưu đãi, trong khi doanh nghiệp có doanh thu 10,1 tỷ đồng có thể không còn được hưởng. Quy mô hoạt động của hai doanh nghiệp gần như tương đương nhưng nghĩa vụ thuế lại có thể thay đổi đáng kể.
“Nếu chỉ vượt một mức nhỏ mà mức giảm được hưởng mất hoàn toàn thì có thể tạo tâm lý e ngại tăng quy mô, đồng thời phát sinh động cơ chia nhỏ doanh thu, tách hoạt động hoặc pháp nhân để tiếp tục được hưởng chính sách.”- Đại biểu Nguyễn Duy Thanh lưu ý
Cùng quan điểm, đại biểu Thạch Phước Bình (ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) đề nghị nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp, trong đó mức ưu đãi có thể giảm dần khi doanh thu vượt ngưỡng 10 tỷ đồng, thay vì mất toàn bộ ưu đãi ngay khi vượt ngưỡng. Theo đại biểu, chính sách thuế cần khuyến khích doanh nghiệp lớn lên, bởi tăng doanh thu, mở rộng sản xuất cũng đồng nghĩa với tăng nghĩa vụ thuế và đóng góp cho ngân sách.
Đại biểu Nguyễn Thành Trung (ĐBQH TP Hải Phòng) cho rằng, quá trình chuyển từ thuế khoán sang kê khai, sử dụng hóa đơn điện tử, thực hiện chế độ kế toán và các thủ tục liên quan đang tạo thêm áp lực cho hộ kinh doanh. Một chính sách thuế tốt không chỉ làm giảm số tiền thuế phải nộp mà còn phải giảm chi phí tuân thủ, giảm thủ tục và bảo đảm người dân, doanh nghiệp được hưởng chính sách thuận lợi ngay khi nghị quyết có hiệu lực.
“Nếu chỉ giảm 30% số thuế mà không giảm thủ tục thì hiệu quả chính sách sẽ chưa trọn vẹn.”- Đại biểu Nguyễn Thanh Trung nhận định
Đại biểu Thạch Phước Bình cũng đề nghị không thiết kế thêm thủ tục xin hưởng giảm thuế. Người nộp thuế đủ điều kiện nên được áp dụng chính sách theo cơ chế tự xác định, tự kê khai, còn cơ quan thuế kiểm soát dựa trên dữ liệu.
Hỗ trợ đúng đối tượng, không để chính sách bị lợi dụng
Một trong những băn khoăn được các đại biểu đặt ra là nguy cơ doanh nghiệp, hộ kinh doanh tìm cách điều chỉnh doanh thu, chia tách hoạt động để nằm dưới ngưỡng 10 tỷ đồng nhằm hưởng ưu đãi.
Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) đề nghị Chính phủ có cơ chế kiểm soát đối với những trường hợp có quan hệ liên kết, cùng chủ sở hữu, cùng địa điểm, cùng ngành nghề hoặc có dấu hiệu chia tách hoạt động kinh doanh. Cần có nguyên tắc chống phân tách nhân tạo, nhất là với những chủ thể có quan hệ liên kết hoặc có giao dịch chuyển doanh thu không phù hợp với bản chất kinh tế.
Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, qua 34 ý kiến thảo luận tại tổ và 6 ý kiến tại hội trường, các đại biểu đều thống nhất và đánh giá cao đề xuất giảm 30% thuế TNCN và TNDN đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Ba vấn đề được các đại biểu quan tâm nhất là: tại sao chọn ngưỡng 10 tỷ đồng, tại sao giảm 30% và liệu chính sách có bị lợi dụng để chia tách doanh thu hay không.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, việc lựa chọn ngưỡng 10 tỷ đồng nhằm hướng tới nhóm đối tượng chiếm tỷ trọng rất lớn trong cộng đồng hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.
“Trong hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng là 2.696.863 hộ, chiếm 99,98% số hộ. Số doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng là 865.115 doanh nghiệp, chiếm khoảng 81,1%.”- Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết
Bộ trưởng cho rằng đây là căn cứ để xác định ngưỡng 10 tỷ đồng, qua đó giúp chính sách bao phủ phần lớn nhóm doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh cần được hỗ trợ.
Về nguy cơ chia tách để hưởng ưu đãi, Bộ trưởng cho biết dự thảo nghị quyết và nghị định hướng dẫn sẽ có quy định loại trừ trường hợp công ty con, công ty liên kết nhằm hạn chế việc lợi dụng chính sách.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cũng nhấn mạnh, mục tiêu của chính sách không chỉ là giảm nghĩa vụ thuế trước mắt mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ phát triển về quy mô. Theo ông, quy mô doanh nghiệp có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế. Vì vậy, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ lớn lên cũng chính là tạo thêm động lực cho tăng trưởng và nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách trong dài hạn.
Các đại biểu Quốc hội cũng thống nhất rằng, giảm thuế trong hai năm 2026-2027 cần được nhìn nhận là một chính sách hỗ trợ có thời hạn, giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh có thêm nguồn lực vượt qua khó khăn, duy trì sản xuất, đầu tư và tạo việc làm.
Quan trọng hơn, một chính sách thuế tốt không chỉ giảm số thuế phải nộp mà còn phải bảo đảm người dân, doanh nghiệp được hưởng chính sách một cách thuận lợi ngay từ khi nghị quyết có hiệu lực. Đây cũng là yêu cầu đặt ra để chính sách giảm thuế thực sự trở thành đòn bẩy cho sản xuất kinh doanh, thay vì chỉ dừng lại ở việc giảm một khoản nghĩa vụ tài chính trong ngắn hạn./
