Radio
Podcast
Multimedia
Còn nhiều ý kiến trái chiều về việc cho con tham gia làm việc nhà từ nhỏ
Con gái 4 tuổi chưa biết tự mặc quần áo, không dọn đồ chơi sau khi chơi xong, đồ dùng lấy ra không cất lại đúng chỗ... Đây là thực trạng khá phổ biến ở nhiều gia đình hiện nay khi cha mẹ có xu hướng bao bọc và làm thay con mọi việc.
“Cháu còn nhỏ nên tôi nghĩ chưa cần dạy việc nhà. Bảo con làm nhiều khi lại bày bừa thêm, mình lại phải dọn dẹp lại từ đầu” – một phụ huynh ở Hà Nội chia sẻ.
Tuy nhiên, trái ngược với suy nghĩ đó, có những gia đình lại tập cho trẻ làm việc nhà từ rất sớm và ghi nhận những thay đổi tích cực. Chị Nguyễn Lê Mai ở phố Khuất Duy Tiến, Hà Nội cho biết, ngay từ khi con mới 2 tuổi, chị đã hướng dẫn con những việc đơn giản như cất đồ chơi đúng nơi quy định sau khi chơi xong. Khi lớn hơn, chị giao thêm cho con làm những công việc phù hợp với lứa tuổi như xếp dép, rút quần áo, gấp quần áo...
“Qua việc nhà, tôi thấy các con rèn luyện được nhiều kỹ năng vận động, làm việc nhóm hay kỹ năng giao tiếp trong gia đình” - chị Mai chia sẻ.
Nhờ được hướng dẫn từ nhỏ, hai con của chị đã hình thành thói quen chủ động phân chia công việc mà không cần bố mẹ nhắc nhở.
Khi nào cho trẻ làm việc nhà và lợi ích của công việc này đối với sự phát triển của trẻ
Theo Ths Trần Hà - Phòng khám Cây thông xanh ở phố Trần Kim Xuyến, Hà Nội, việc cho trẻ tham gia các công việc trong gia đình không đơn thuần là giúp đỡ cha mẹ mà còn là cơ hội giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, dạy cho trẻ hiểu về ý nghĩa trách nhiệm trong gia đình, từ đó tạo nên nền tảng để trẻ phát triển.
Trong khung chăm sóc nuôi dưỡng của Tổ chức Y tế Thế giới cũng đã nhấn mạnh, trẻ sẽ phát triển tốt nhất, có trách nhiệm với gia đình và xã hội khi được tham gia vào các hoạt động học và làm việc trong gia đình.
Đồng thời, hoạt động làm việc nhà sẽ giúp trẻ tăng khả năng tập trung, lập kế hoạch và hoàn thành được kế hoạch, kiểm soát được cảm xúc cá nhân. Những khả năng là yếu tố nền tảng giúp trẻ thành công trong cuộc sống sau này.
“Một số các kết quả nghiên cứu của Đại học Harvard, Đại học Stanford, Đại học Minnesota của Mỹ cho thấy, những trẻ làm việc nhà thường xuyên trong giai đoạn thời thơ ấu có tỷ lệ thành công cao hơn với trẻ ít làm việc nhà. Ví dụ, trẻ có khả năng hoàn thành nhiệm vụ được giao tốt hơn 31% so với trẻ ít làm việc nhà. Khi trưởng thành, trẻ có khả năng phát triển kỹ năng làm lãnh đạo cao hơn 40% khi đạt độ tuổi 35 so với những trẻ thời thơ ấu ít làm việc nhà. Trẻ có khả năng quản lý tài chính cá nhân và xử lý tình huống khẩn cấp về tài chính cao hơn 25%, tốt hơn 25% so với trẻ ít làm việc nhà thời thơ ấu. Và những trẻ làm việc nhà thời thơ ấu thường xuyên thì có khả năng cân đối việc nhà trong cuộc sống gia đình sau này, có khả năng duy trì cuộc sống gia đình hạnh phúc cao hơn 35% so với trẻ ít làm việc nhà thời thơ ấu” – Ths Trần Hà cho biết.
Theo Thạc sĩ Trần Hà, giai đoạn từ 18 tháng tuổi đã là thời điểm phù hợp để trẻ bắt đầu tham gia những công việc rất đơn giản như nhặt rác bỏ vào thùng, xếp dép... Từ 3 đến 4 tuổi, trẻ cần được giao việc thường xuyên để hình thành tính tự lập và trách nhiệm.
“Đợi đến khi trẻ 5 tuổi, 7 tuổi mới bắt đầu dạy việc nhà là khá muộn. Thói quen cần được xây dựng từ sớm thông qua những công việc phù hợp với từng độ tuổi” – Ths Trần Hà nhấn mạnh.
Tuy nhiên, dạy trẻ làm việc nhà cũng cần có phương pháp. Chuyên gia khuyến cáo cha mẹ không nên biến việc nhà thành những mệnh lệnh hay hình thức ép buộc. Thay vào đó, hãy giúp trẻ hiểu ý nghĩa của công việc, làm mẫu cho trẻ quan sát, cùng làm với trẻ và ghi nhận những nỗ lực dù nhỏ nhất.
“Điều quan trọng là cha mẹ phải chấp nhận sự chưa hoàn hảo của con. Nếu trẻ vừa làm xong mà người lớn lập tức sửa lại hoặc chê trách, trẻ sẽ dễ mất hứng thú và không muốn tiếp tục cố gắng”
Việc thưởng cho trẻ có thể là một biện pháp tạo động lực hiệu quả nếu được áp dụng hợp lý. Những hình thức như tích điểm, tặng sao thưởng hay một món quà nhỏ khi hoàn thành nhiệm vụ thường mang lại hiệu quả tích cực hơn là trách phạt.
