Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 23/8, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường và biểu quyết thông qua 3 dự án luật gồm: Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
Trước khi Quốc hội biểu quyết, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng và Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Theo đó, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự quốc phòng trình Quốc hội thông qua có 10 điều. Nếu được Quốc hội thông qua, luật có hiệu lực thi hành từ ngày mùng 1 tháng 9 năm 2026.
Hoàn thiện hành lang pháp lý về quốc phòng, an ninh
Một trong những nội dung được nhấn mạnh là xây dựng khu vực phòng thủ theo địa bàn cấp tỉnh, cấp xã, trong đó lấy cấp xã làm nền tảng.
Theo Phó Thủ tướng Phan Văn Giang, cấp xã là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời là địa bàn được chuẩn bị từ thời bình để tổ chức toàn dân chiến đấu và phục vụ chiến đấu.
“Cấp xã giữ vai trò nền tảng của chiến tranh nhân dân, bảo đảm vừa đánh địch vừa sản xuất, là chỗ dựa quan trọng tạo thế cho các lực lượng chiến đấu.”- Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang nhấn mạnh.
Dự thảo cũng bổ sung chức danh Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ngay từ cơ sở.
Một nội dung khác được quan tâm là quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác. Chính phủ đề nghị tiếp tục quản lý chặt chẽ từ khâu nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh, đăng ký, đào tạo đến khai thác, sử dụng, bởi bên cạnh những lợi ích cho phát triển kinh tế - xã hội, các phương tiện này cũng tiềm ẩn nguy cơ đối với quốc phòng, an ninh, an toàn hàng không và trật tự xã hội.
Chủ động phòng ngừa nguy cơ vũ khí hủy diệt hàng loạt
Đối với Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, dự thảo trình Quốc hội thông qua gồm 4 chương, 36 điều. Gồm các quy định về quản lý, kiểm soát phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt được hoàn thiện theo hướng quản lý trên cơ sở rủi ro, xác định rõ căn cứ, thẩm quyền và trách nhiệm của các chủ thể, đồng thời bảo đảm không chồng chéo với pháp luật chuyên ngành. Luật cũng quy định cơ chế phối hợp liên ngành, chia sẻ dữ liệu, lực lượng và nguồn lực; phân công rõ trách nhiệm nhưng không làm phát sinh tổ chức, biên chế mới.
Phó Thủ tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh: “Việc ban hành luật sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý vững chắc để chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ, góp phần bảo vệ độc lập, chủ quyền, an ninh quốc gia.”
Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt sau khi được thông qua sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.
Kết quả biểu quyết cho thấy, 473/474 đại biểu tán thành, chiếm 94,6% tổng số đại biểu Quốc hội. Trong khi đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng được 472/474 đại biểu tán thành, chiếm 94,4%.
Bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người yêu cầu bồi thường
Cũng trong phiên họp chiều 23/8, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
Theo báo cáo tiếp thu, giải trình của Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng xác định rõ hơn nguyên tắc áp dụng pháp luật, phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; đồng thời bảo đảm sự thống nhất với các quy định pháp luật liên quan.
Đáng chú ý, dự thảo Luật bỏ khỏi hồ sơ yêu cầu bồi thường những giấy tờ, tài liệu mà cơ quan giải quyết yêu cầu bồi thường đã có hoặc có thể yêu cầu cơ quan nhà nước khác cung cấp. Quy định này nhằm giảm yêu cầu về hồ sơ, thủ tục đối với người yêu cầu bồi thường.
Dự thảo cũng điều chỉnh quy định về thời gian xác minh thiệt hại, thương lượng bồi thường theo hướng không quy định thời hạn tối đa mà để các bên thỏa thuận; đồng thời bổ sung các căn cứ để ban hành quyết định giải quyết bồi thường trong một số trường hợp không tiến hành thương lượng.
Các quy định về giảm mức hoàn trả, miễn hoàn trả cũng được bổ sung; điều khoản chuyển tiếp được chỉnh lý nhằm bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích chính đáng của người yêu cầu bồi thường. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước sau khi được thông qua sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Kết quả biểu quyết, 470/471 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 94% tổng số đại biểu Quốc hội.
Như vậy, với tỷ lệ tán thành cao, Quốc hội khóa XVI đã thông qua 3 đạo luật quan trọng, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh và trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, đáp ứng yêu cầu quản lý và thực tiễn trong giai đoạn mới.
Cũng trong buổi chiều ngày 23/8, Quốc hội cũng dành thời gian thảo luận ở hội trường về việc sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).
