Radio
Podcast
Multimedia
Phó Thủ tướng, Đại tướng Phan Văn Giang Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 09 luật về quân sự, quốc phòng Đó là các luật: Quốc phòng; Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam; Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng; Nghĩa vụ quân sự; Biên phòng Việt Nam; Phòng không nhân dân; Lực lượng dự bị động viên; Phòng thủ dân sự; Dân quân tự vệ. Trong đó tập trung kiện toàn tổ chức quân sự địa phương và điều chỉnh các quy định về nghĩa vụ quân sự.
Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, dự án luật nhằm thể chế hóa chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Thời gian qua, Chính phủ đã ban hành một số nghị định, nghị quyết để xử lý khó khăn phát sinh khi sắp xếp bộ máy trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng. Tuy nhiên, các quy định được ban hành theo cơ chế ủy quyền lập pháp, chỉ có hiệu lực đến ngày 1/3/2027 nên cần được luật hóa. Bên cạnh đó, việc giải thể Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực, thành lập Trung đoàn bộ binh trực thuộc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh và kiện toàn Ban Chỉ huy quân sự cấp xã cũng đặt ra yêu cầu sửa các luật liên quan.
Theo Đại tướng Phan Văn Giang, việc sửa 9 luật chủ yếu điều chỉnh về tổ chức, thẩm quyền và kỹ thuật lập pháp; không phát sinh chính sách mới về chế độ đối với con người, tổ chức bộ máy, biên chế hoặc nhiệm vụ chi mới của ngân sách nhà nước. Do đó, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho ý kiến và thông qua dự án luật tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Trình bày báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 09 luật về quân sự, quốc phòng, ông Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội cho biết, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí sự cần thiết, mục đích xây dựng Luật; cơ bản tán thành với phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án Luật. Nội dung của dự án luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia, chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng; về sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất với hệ thống pháp luật, tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan. Hồ sơ dự án Luật đã được Chính phủ chuẩn bị kỹ lưỡng, đủ thành phần theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, nhiều tài liệu chuẩn bị công phu, chất lượng, đủ điều kiện trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.
Tuy nhiên, ông Lê Tấn Tới đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục rà soát các nội dung nêu trong báo cáo thẩm tra đầy đủ để nghiên cứu chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật, bảo đảm quán triệt sâu sắc hơn quan điểm về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của dự thảo luật với hệ thống pháp luật.
Cụ thể, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu quy định về “Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã” để quy định phù hợp với yêu cầu thực tiễn và bảo đảm khả thi; tiếp tục rà soát để phân định rõ trách nhiệm giữa Ban Chỉ huy quân sự cấp xã và Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh trong từng khâu của quy trình tuyển quân, bảo đảm rõ chủ thể, rõ trách nhiệm, không phát sinh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ.
Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng không nhân dân (Điều 6), Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí việc thay thẩm quyền của Bộ Công thương bằng Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nhằm bảo đảm việc phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, đánh giá các quy định trong dự thảo Luật và pháp luật có liên quan, để bảo đảm tính thống nhất, khả thi, thuận lợi trong tổ chức thực hiện.
Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dân quân tự vệ (Điều 9), Ủy ban QPANĐN cơ bản nhất trí như dự thảo Luật. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ cân nhắc quy định theo hướng chỉ quy định Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã (là chức vụ cơ bản của sĩ quan và do sĩ quan chính quy đảm nhiệm), không quy định chức vụ Chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự cấp xã để bảo đảm đủ các vị trí, chức vụ cơ bản của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã; đề nghị rà soát, bổ sung quy định đối với Ban Chỉ huy quân sự cấp xã trong quản lý lực lượng tự vệ, trước đây do cấp huyện quản lý để bảo đảm đầy đủ, chặt chẽ, không bỏ sót nhiệm vụ.
Trong phiên thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 9 luật của Bộ Quốc phòng, Đại biểu Nguyễn Thị Sửu, ĐBQH TP Huế cho rằng, trong điều kiện phát triển mới cần thiết phải sửa đổi, bổ sung các luật này để phù hợp với thực tiễn. Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Sửu băn khoăn về xu hướng chuyển giao một khối lượng lớn thẩm quyền chuyên ngành về cấp xã. Đại biểu nhấn mạnh tính cần thiết của việc đảm bảo nguyên tắc nhiệm vụ đi đôi với nguồn lực, đồng thời đề nghị luật hóa các thẩm quyền cốt lõi thay vì giao cho Bộ Quốc phòng quy định để đảm bảo tính thực thi và hài hòa trong quản lý tại cơ sở.
“Tôi thấy một xu hướng rất rõ là chuyển một khối lượng thẩm quyền rất lớn xuống cấp xã. Chẳng hạn, Ủy ban nhân dân cấp xã và Ban chỉ huy quân sự cấp xã sẽ được giao thêm hoặc xác lập các trách nhiệm trong nghĩa vụ quân sự, quản lý quân nhân dự bị, lập kế hoạch xây dựng huy động lực lượng dự bị động viên rồi tổ chức sinh hoạt quân nhân dự bị, phòng không nhân dân, quản lý lực lượng rộng rãi và khu vực phòng thủ, dân quân tự vệ, tiếp nhận quân nhân xuất ngũ thì cũng thuộc cấp xã. Tuy nhiên chưa thiết kế thiết kế đầy đủ nguyên tắc nhiệm vụ đi đôi với nguồn lực và năng lực thực hiện. Đây là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến tính khả thi sau khi luật có hiệu lực”
Tham gia góp ý vào dự án luật này, bà Trần Thị Vân, ĐBQH tỉnh Ninh Bình bày tỏ sự ủng hộ đối với việc sửa đổi, bổ sung 9 luật về Quân sự, Quốc phòng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho chính quyền địa phương và xử lý các vướng mắc trong tuyển quân. Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh cần phải điều chỉnh quy định về thời gian đóng bảo hiểm xã hội đối với công nhân và viên chức quốc phòng từ 20 năm xuống còn 15 năm để đảm bảo tính thống nhất với Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và bảo vệ quyền lợi hưu trí của người lao động.
Theo các đại biểu, việc sửa đổi, bổ sung 9 luật về quân sự, quốc phòng được đặt trong yêu cầu hoàn thiện thể chế, đáp ứng mô hình tổ chức bộ máy mới và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Tuy nhiên, cùng với việc xác lập rõ hơn thẩm quyền cho chính quyền cơ sở, vấn đề được đặt ra là phải bảo đảm nguồn lực, nhân lực và năng lực thực thi tương ứng. Đây cũng là yêu cầu để các quy định mới khi đi vào cuộc sống không chỉ đúng về mặt pháp lý mà còn thực sự khả thi, tránh chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ, đồng thời bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng từ Trung ương đến cơ sở./
