Từ việc tham gia giám sát, đánh giá thực tiễn thực hiện Luật Phòng, chống ma túy số 73/2021/QH14 trên cương vị công tác kiêm nhiệm tại Bộ đội Biên phòng, đại biểu Hoàng Ngọc Định (Đoàn ĐBQH Tuyên Quang) nhận định, Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi) còn một số bất cập.
Theo đại biểu, quy định về quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy còn thiếu chế tài cưỡng chế và không có cơ chế răn đe hiệu quả. Hiện nay, khi người dùng không chấp hành yêu cầu xét nghiệm, pháp luật chỉ có thể áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, chưa có hình phạt hành chính cưỡng chế. Điều này dẫn đến việc một số người dùng, đặc biệt là người không có nơi cư trú ổn định, không chịu thực hiện xét nghiệm, gây lãng phí nguồn lực và làm giảm tính nghiêm minh của pháp luật.
“Cần bổ sung quy định cho phép áp dụng biện pháp cưỡng chế, ví dụ như phạt tiền, tạm giữ giấy tờ, hoặc đưa vào danh sách quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy để thực hiện các biện pháp giáo dục, giám sát chặt chẽ hơn.” – Đại biểu Hoàng Ngọc Định đề xuất.
Ông cũng cho rằng thời gian và tiêu chuẩn áp dụng biện pháp cai nghiện còn mơ hồ, gây khó khăn trong thực tiễn khi khoản 2, Điều 95 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định thời hạn 12-24 tháng cho người từ 18 tuổi trở lên trong khi khoản 3, Điều 30 Dự thảo Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi) quy định 6-12 tháng cho người từ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi.
“Trên thực tế, việc xác định thời gian cụ thể dựa trên mức độ nghiện, tình trạng sức khỏe và khả năng tái hòa nhập là rất khó khăn, dẫn đến việc áp dụng không đồng nhất, thậm chí gây bất công.” – Đại biểu Hoàng Ngọc Định nhấn mạnh.
Ông đề nghị Dự thảo Luật quy định rõ tiêu chuẩn đánh giá mức độ nghiện (theo thang đánh giá chuẩn quốc gia), từ đó xác định thời gian tối thiểu và tối đa cho mỗi trường hợp, đồng thời cho phép tạm dừng hoặc kéo dài thời gian nếu có chứng cứ y tế, xã hội chứng minh.
Đại biểu Nguyễn Hữu Chính (Đoàn ĐBQH Hà Nội) cũng cho rằng Dự thảo Luật xác định thời hạn cai nghiện ma túy đối với người cai nghiện ma túy lần đầu là 24 tháng, đối với người cai nghiện ma túy từ lần thứ hai trở lên là 36 tháng là khó khả thi. Bởi theo ông, sau thời gian 24 tháng, nhiều người nghiện không thể cai nghiện được. Do vậy, đại biểu đề nghị xem xét lại thời gian, có thể quy định cụ thể hoặc đến khi người nghiện khỏi hẳn.
Tuy nhiên, đại biểu Lâm Văn Đoan (Đoàn ĐBQH Lâm Đồng) lại có ý kiến bất đồng. Đại biểu nhận thấy các đối tượng cai nghiện ma túy đang có xu hướng trẻ hóa, trong đó có học sinh, sinh viên. Vì vậy, nếu áp dụng thời gian cai nghiện cứng 24-36 tháng cho đối tượng trẻ như vậy, và họ vẫn phải trở về hòa nhập với xã hội, trở thành những công dân tiếp tục tham gia đóng góp cho xã hội.
“Thời gian cai nghiện ma túy cần tính toán phù hợp hơn để không hạn chế cơ hội học tập, làm việc cũng như hòa nhập xã hội của người nghiện ma túy. Do vậy, phải cân nhắc, tính toàn thời gian cai nghiện phù hợp hơn cho các đối tượng trẻ tuổi, thậm chí đối với một số nhóm đối tượng trẻ tuổi hơn, có thể áp dụng thời gian ngắn hơn.” – Đại biểu Lâm Văn Đoan đề xuất./.
