Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị 57, nhấn mạnh yêu cầu xác thực danh tính bắt buộc đối với người dùng mạng xã hội. Dưới đây là cuộc bàn luận giữa BTV VOV2 và chuyên gia công nghệ về về tính “hai mặt” của mạng xã hội và sự cần thiết của Chỉ thị 57.
Không gian mạng nói chung và mạng xã hội nói riêng trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống ngày nay. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích mà nó mang lại thì không gian mạng đang là “vùng trú ẩn” của không ít tội phạm, gây mất trật tự, an toàn xã hội. Đây là nhận định của các chuyên gia và nhiều người dùng mạng xã hội.
“Trung bình, mỗi người Việt dùng thiết bị di động khoảng 6 tiếng/ngày, 80% trong số này có ít nhất 1 tài khoản, truy cập vào các nền tảng mạng xã hội. Không thể phủ nhận lợi ích của mạng xã hội nhưng rõ ràng nơi đây tồn tại nhiều mặt trái”, chuyên gia Đinh Trần Tuấn Linh, nhà sáng lập Công ty Công nghệ Unikon, đánh giá.
Sau gần 20 năm dùng mạng xã hội, chị Nguyễn Ngọc Phi, ở tỉnh Thanh Hóa ví von mạng xã hội hiện như một “nồi lẩu” bởi có quá nhiều tài khoản ảo và thông tin xấu, độc.
“Mạng xã hội, như Facebook chẳng hạn, có nhiều tài khản ảo. Có lần, một tài khoản giả danh người nước ngoài, nói là người Hàn Quốc và sống tại Mỹ gửi lời mời kết bạn. Em nhìn qua thấy bất thường nên biết là lừa đảo”, chị Phi chia sẻ.
Thực tế cho thấy, những lời mời kết bạn mập mờ, những câu chuyện được “thêu dệt” từ các tài khoản không rõ danh tính đã và đang được các đối tượng xấu lợi dụng để lừa đảo, diễn ra phổ biến trên không gian mạng.
Chuyên gia Đinh Trần Tuấn Linh cho biết nhiều người đã trở thành nạn nhân của mạng xã hội. Trong đó, nhóm người dễ bị sập bẫy là những người mới tham gia mạng xã hội, chưa có nhiều kinh nghiệm và kiến thức về khoa học, công nghệ.
Anh Linh cho rằng “cái gốc” của vấn đề là danh tính của người dùng mạng xã hội hiện chưa được xác thực. Kẻ xấu dễ dàng tạo các tài khoản ảo, tài khoản ẩn danh để lan truyền thông tin độc hại, thậm chí lừa đảo.
“Số liệu thống kê chưa chính thức cho thấy trung bình, mỗi người dùng facebook có 2 tài khoản”, anh Linh nêu dẫn chứng.
Từ thực tế này, chuyên gia Đinh Trần Tuấn Linh cho rằng, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị 57, trong đó nhấn mạnh yêu cầu xác thực danh tính bắt buộc đối với người dùng mạng xã hội là rất đúng và kịp thời. Đây là giải pháp hữu hiệu để “làm sạch” không gian mạng.
Tuy nhiên, việc triển khai Chỉ thị 57 sẽ gặp nhiều khó khăn, thách thức. Trước hết là những vấn đề liên quan đến nền tảng công nghệ.
“Thách thức lớn nhất tôi nhìn thấy liên quan đến các nền tảng. Những mạng xã hội mà người Việt hiện đang sử dụng chủ yếu là các nền tảng xuyên biên giới. Trên nền tảng ấy, họ tạo tài khoản ở một quốc gia ngoài Việt Nam nhưng họ nói chuyện bằng tiếng Việt thì sẽ xác thực như thế nào?!”, anh Linh chia sẻ.
Là người dùng mạng xã hội nhiều năm nay, Nguyễn Anh Tuấn, sinh viên Trường Đại học Kinh tế quốc dân ủng hộ việc xác thực danh tính trên mạng xã hội. Tuy nhiên, theo anh, đây là nhiệm vụ khó với các cơ quan quản lý. Bởi nhiệm vụ đặt ra là vừa phải thanh lọc, loại bỏ được những kẻ xấu và các hành vi kém văn minh vừa không làm suy yếu hoạt động phản biện, đối thoại xã hội trên không gian mạng là không dễ. Đặc biệt, làm thế nào để việc xác thực danh tính người dùng mạng xã hội không làm gia tăng nguy cơ lộ, lọt thông tin, dữ liệu cá nhân cũng không đơn giản.
Theo chuyên gia Đinh Trần Tuấn Linh, nhận định cũng như băn khoăn của người dùng mạng xã hội là có cơ sở. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý của nước ta đã nhìn ra và có hướng xử lý. Bởi thực tế, đây không phải là vấn đề của riêng Việt Nam. Các nước trong khu vực và trên thế giới đã tiến hành xác thực danh tính người dùng mạng xã hội thành công, trong đó các doanh nghiệp công nghệ, các nền tảng mạng xã hội giữ vai trò quan trọng và có trách nhiệm rất lớn.
“Tháng 10/2025, Chính phủ Australia đưa ra quy định người dưới 16 tuổi không được sử dụng mạng xã hội. Họ không quan tâm các nền tảng phải làm thế nào, nếu vi phạm sẽ bị phạt tới 60 triệu đô-la”, anh Linh chia sẻ.
Dẫu vậy, anh Linh cho rằng để việc làm sạch không gian mạng như mục tiêu Chỉ thị 57 đặt ra rất cần sự ủng hộ của người dùng mạng xã hội./.
