Khi người trẻ tiếp cận thông tin theo cách riêng

Với nhiều bạn trẻ hiện nay, mạng xã hội đang trở thành nơi cập nhật thông tin quen thuộc mỗi ngày. Bên cạnh các nội dung giải trí hay xu hướng “viral”, không ít bạn cũng tiếp cận các vấn đề chính trị, xã hội theo cách riêng của mình.

Minh Anh, sinh viên năm thứ ba tại Hà Nội cho biết, trước đây em từng nghĩ các thông tin thời sự khá khô khan và “không liên quan đến sinh viên”. Tuy nhiên, sau khi thường xuyên xem bản tin thời sự cùng gia đình, em dần nhận ra nhiều vấn đề rất gần với cuộc sống của mình, từ giáo dục, việc làm cho đến giao thông hay môi trường sống.

Trong khi đó, Quốc Huy, sinh viên năm thứ hai lại thừa nhận bản thân ít quan tâm đến các thông tin chính trị, xã hội vì cảm thấy chúng chưa đủ hấp dẫn. Em thường ưu tiên các nội dung giải trí hoặc những câu chuyện đang gây chú ý trên mạng xã hội hơn là các bản tin chính luận.

Còn với Phương Nhi, sinh viên năm cuối, việc tiếp cận thông tin xã hội chủ yếu diễn ra một cách “tình cờ” thông qua các video ngắn trên TikTok. Nhi cho rằng những nội dung được cắt gọn giúp người trẻ dễ tiếp nhận hơn và cập nhật nhanh hơn so với báo chí truyền thống.

Có thể thấy, mỗi bạn trẻ đang có một cách tiếp cận thông tin khác nhau. Nhưng dù chủ động hay vô tình tiếp nhận, các vấn đề chính trị, xã hội thực tế vẫn đang hiện diện trong đời sống của người trẻ mỗi ngày.

Chính trị, xã hội không chỉ là chuyện “vĩ mô”

Theo TS Trần Thu Hương, Khoa Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, việc nhiều người trẻ chưa thực sự quan tâm sâu đến các vấn đề chính trị, xã hội là điều khá bình thường ở giai đoạn đầu của tuổi trưởng thành.

Ở độ tuổi này, phần lớn sinh viên đang tập trung vào học tập, xây dựng các mối quan hệ, định hướng nghề nghiệp và thích nghi với cuộc sống mới. Vì vậy, những vấn đề được cho là “vĩ mô” đôi khi khiến các bạn cảm thấy xa với bản thân mình.

Tuy nhiên, theo chuyên gia, điều đó không đồng nghĩa với việc người trẻ thờ ơ. Thực tế, nhiều bạn chỉ đang lựa chọn tiếp cận những nội dung gần gũi hơn với nhu cầu và cảm xúc của mình.

TS Thu Hương cho rằng, nếu nhìn các vấn đề chính trị, xã hội từ những điều rất đời thường như học phí, cơ hội việc làm, giá cả sinh hoạt, giao thông hay môi trường sống, người trẻ sẽ dễ nhận ra chúng ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của mình như thế nào.

“Cuộc sống cá nhân không thể tách rời khỏi bối cảnh xã hội”, TS Thu Hương nhấn mạnh.

Theo TS, khi người trẻ bắt đầu quan tâm đến các vấn đề xã hội, đó cũng là lúc các bạn chuyển dần từ suy nghĩ chỉ xoay quanh “cái tôi cá nhân” sang ý thức về cộng đồng. Điều này giúp người trẻ hiểu rõ hơn vị trí của mình trong xã hội, đồng thời phát triển khả năng thích nghi, tư duy phản biện và trách nhiệm công dân.

Trong bối cảnh mạng xã hội bùng nổ thông tin như hiện nay, việc có góc nhìn đa chiều cũng giúp người trẻ tránh bị cuốn theo những nội dung cảm tính hoặc cực đoan, đặc biệt với các thông tin chưa được kiểm chứng.

Hiểu xã hội để chủ động hơn với tương lai

Theo TS Thu Hương, việc cập nhật các vấn đề xã hội không chỉ giúp người trẻ hiểu điều gì đang diễn ra xung quanh mà còn giúp chuẩn bị tốt hơn cho tương lai của mình.

Trong một thế giới thay đổi nhanh chóng, sinh viên không còn chỉ cần giỏi chuyên môn trong lĩnh vực được đào tạo. Người trẻ ngày nay cũng cần có hiểu biết rộng hơn về công nghệ, thị trường lao động, kỹ năng số hay các xu hướng xã hội để thích nghi với môi trường học tập và làm việc mới.

“Khi hiểu xã hội đang thay đổi như thế nào, các bạn sẽ chủ động hơn trong việc lập kế hoạch học tập, nghề nghiệp và định hướng tương lai”, TS Thu Hương chia sẻ.

Bên cạnh đó, việc hiểu rõ các vấn đề xã hội cũng giúp người trẻ giảm bớt cảm giác mơ hồ, lo lắng trước những biến động của cuộc sống. Khi có đủ thông tin và biết cách chọn lọc thông tin, các bạn sẽ dễ đưa ra những quyết định thực tế và phù hợp hơn cho bản thân.

Theo chuyên gia, người trẻ không cần bắt đầu từ những chủ đề quá lớn hay phức tạp. Điều quan trọng là giữ cho mình tinh thần ham tìm hiểu và thói quen quan sát cuộc sống xung quanh.

Đó có thể là việc dành một khoảng thời gian ngắn mỗi ngày để đọc tin từ các nguồn chính thống, quan tâm đến những chính sách liên quan trực tiếp đến sinh viên, việc làm, sức khỏe tinh thần hay sự an toàn trên mạng xã hội.

“Các bạn đang ở giai đoạn rất quan trọng để tích lũy kiến thức và sự hiểu biết cho hành trang tương lai. Nếu có cơ hội tiếp cận thông tin mà không tận dụng, chúng ta sẽ bỏ lỡ một giai đoạn vàng của sự trưởng thành”, TS Thu Hương nhấn mạnh.

Quan tâm đến chính trị, xã hội không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao. Đôi khi, đó chỉ đơn giản là việc không đứng ngoài những thay đổi đang âm thầm tác động đến cuộc sống, công việc và tương lai của chính mình.