Radio
Podcast
Multimedia
Những “cú sốc” công sở đầu đời
Tốt nghiệp với kết quả xuất sắc, Minh Anh, 22 tuổi, từng nghĩ rằng chỉ cần chăm chỉ và có kiến thức nền thì em có thể nhanh chóng thích nghi với công việc truyền thông tại một công ty dịch vụ ở Hà Nội. Nhưng chỉ sau vài tuần đi làm, Minh Anh nhận ra môi trường công sở khác rất nhiều so với trường học. Ở trường, bài tập thường có yêu cầu cụ thể, có hướng dẫn rõ ràng. Còn ở nơi làm việc, nhiều khi cấp trên chỉ đưa ra một ý ngắn, phần còn lại người mới phải tự hiểu, tự tìm thông tin, tự hỏi thêm và tự triển khai.
Điều khiến Minh Anh hoang mang không chỉ là yêu cầu công việc chưa rõ ràng, mà còn là cảm giác hụt hẫng khi những bản kế hoạch em chuẩn bị kỹ vẫn bị sửa nhiều lần. Mỗi lần nhận góp ý, em lại tự nghi ngờ năng lực của mình, băn khoăn không biết do bản thân làm chưa tốt hay công việc vốn dĩ là như vậy.
Trong khi đó, Ngọc Minh, nhân viên kinh doanh tại một doanh nghiệp phân phối thiết bị, lại bị “ngợp” bởi nhịp độ công việc. Trước khi đi làm, Ngọc Minh nghĩ công việc sale chủ yếu cần giao tiếp tốt. Nhưng thực tế, em phải theo sát khách hàng, cập nhật báo giá, xử lý đơn hàng, nhớ nhiều thông tin và báo cáo đúng hạn. Ban đầu, vì sợ bị đánh giá là không làm được, Minh cố nhận hết mọi việc. Càng ôm nhiều, em càng rối và càng thấy quá tải.
Những bỡ ngỡ khi lần đầu bước chân vào công sở là điều khó tránh khỏi. Nhưng từ những “cú sốc” ấy, điều quan trọng là các bạn trẻ cần học cách thích nghi để hòa vào môi trường chuyên nghiệp nhịp nhàng hơn.
Cú sốc đi làm: không hẳn vì công việc khó
Theo chị Phạm Phương Thu, Giám đốc dịch vụ nhân sự, Công ty cổ phần Cung ứng nhân lực toàn cầu NIC, nhiều bạn trẻ học rất giỏi ở trường nhưng khi đi làm vẫn bị sốc, dù công việc chưa hẳn quá khó về chuyên môn. Nguyên nhân là môi trường công sở đòi hỏi những năng lực rất khác: biết tự ưu tiên công việc, tự làm rõ yêu cầu, phối hợp với nhiều người và chịu trách nhiệm đến cùng với kết quả.
Ở trường, bài tập thường có đề bài rõ ràng. Nhưng đi làm, không phải nhiệm vụ nào cũng được hướng dẫn từng bước. Người mới phải học cách hỏi, cách tìm thông tin và cách tự điều chỉnh trong quá trình làm việc. Vì vậy, theo chuyên gia, cú sốc đầu tiên đôi khi là một trải nghiệm cần thiết, giúp người trẻ hiểu rằng khả năng thích nghi quan trọng không kém kiến thức chuyên môn.
Với những bạn sợ hỏi nhiều sẽ bị đánh giá là thụ động, chị Phương Thu cho rằng, điều quan trọng là hỏi đúng cách. Trước khi hỏi, người mới nên tự tìm hiểu, xác định mình đã hiểu đến đâu và đang vướng ở điểm nào. Thay vì nói “em không biết làm”, có thể trao đổi cụ thể hơn: “em đang hiểu như thế này, em phân vân ở chỗ này”. Cách hỏi đó cho thấy tinh thần chủ động và thái độ học việc nghiêm túc.
Một thử thách khác là tiếp nhận góp ý. Ở nơi làm việc, phản hồi thường đến nhanh và trực diện hơn so với môi trường học tập. Nếu coi góp ý là một phần của quá trình học nghề, người trẻ sẽ bớt áp lực hơn. Điều quan trọng là lắng nghe, ghi nhận điểm cần cải thiện và biến phản hồi thành hành động cụ thể trong những lần sau.
Nỗ lực nhưng đừng tự chịu đựng quá sức
Trong những tháng đầu đi làm, nhiều bạn trẻ vì muốn chứng minh bản thân nên việc gì cũng nhận, nhiệm vụ nào cũng cố hoàn thành. Tuy nhiên, theo chị Phương Thu, nỗ lực không đồng nghĩa với việc phải ôm hết mọi thứ. Nếu công việc bắt đầu tồn đọng, sai sót lặp lại, không còn rõ đâu là ưu tiên và luôn trong trạng thái “chữa cháy”, đó có thể là dấu hiệu của quá tải.
Khi rơi vào tình trạng này, trao đổi với quản lý không phải là yếu kém, mà là một cách làm việc chuyên nghiệp. Người trẻ cần nói rõ khó khăn, tình trạng công việc và đề xuất hướng xử lý thay vì âm thầm chịu đựng. “Chịu trách nhiệm không có nghĩa là phải chịu đựng một mình”, chị Phương Thu nhấn mạnh.
Cũng có không ít bạn sau vài tuần hoặc vài tháng đi làm bắt đầu thấy công việc không giống tưởng tượng, từ đó hoang mang và nghĩ rằng mình đã chọn sai nghề. Nhưng trước khi quyết định nghỉ việc, người trẻ nên nhìn lại: mình thực sự không phù hợp với bản chất công việc hay chỉ đang chưa quen với cách vận hành của đội nhóm, với quản lý trực tiếp hoặc nhịp độ công sở?
Từ góc nhìn nhân sự, chị Phương Thu cho rằng, điều quan trọng nhất trong giai đoạn chuyển từ sinh viên sang người đi làm là “tâm thế”. Người trẻ cần chấp nhận bắt đầu từ những việc nhỏ, học cách phối hợp, giao tiếp, ưu tiên công việc và giữ bình tĩnh khi nhận góp ý. Chuyên môn có thể giúp một người được tuyển dụng, nhưng tác phong, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm mới là nền tảng giúp họ trụ lại và phát triển lâu dài.
