Sập bẫy ứng dụng giả trong lúc hoàn tất thủ tục cuối năm
Những ngày giáp Tết, khi mọi người tất bật giải quyết công việc và giấy tờ cá nhân, các đối tượng lừa đảo công nghệ cao cũng lợi dụng sự vội vàng, mất cảnh giác để ra tay. Chỉ một cuộc gọi và vài thao tác cài đặt ứng dụng, nhiều người đã mất sạch tiền trong tài khoản. Câu chuyện của cô Hoàng Thị Yên ở Hà Nội là một ví dụ điển hình.
Mọi việc bắt đầu bằng cuộc gọi tự xưng là cán bộ địa chính phường, hướng dẫn cập nhật thông tin đất đai. Nội dung trao đổi rất thuyết phục vì trùng với công việc cô đang thực hiện nên cô nhanh chóng tin tưởng. Không gửi đường link lạ như thông thường, đối tượng yêu cầu cài đặt một ứng dụng có giao diện rất giống VNeID, khiến nạn nhân khó nhận ra sự khác biệt.
Sau khi kê khai thông tin, cô Yên được yêu cầu nộp khoản phí nhỏ chỉ 16.000 đồng. Tuy nhiên, ngay khi mở ứng dụng, toàn bộ tiền trong tài khoản đã bị rút sạch chỉ trong vài giây. Khi cô phát hiện và hoảng hốt hỏi lại, đối tượng tiếp tục giả vờ hướng dẫn cách lấy lại tiền để dò hỏi thêm tài khoản khác. May mắn là cô đã kịp dừng lại.
Theo kinh nghiệm của nạn nhân, các cuộc gọi lừa đảo thường có âm thanh không rõ, bị vang và độ trễ khi trả lời. Điều khiến cô tiếc nuối nhất là trước đây luôn nghĩ mình sẽ không bao giờ mắc bẫy. Nhưng khi nội dung cuộc gọi trúng đúng vấn đề mình đang quan tâm, sự cảnh giác dễ dàng bị đánh mất.
Cận Tết - “mùa hoạt động” của lừa đảo trực tuyến
Thời điểm cận Tết, nhu cầu mua sắm, chuyển tiền, nhận thưởng và chi tiêu tăng mạnh, khiến các đối tượng lừa đảo coi đây là cơ hội để gia tăng hoạt động. Theo ông Ngô Tuấn Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội An toàn thông tin Việt Nam, Chủ tịch Công ty An ninh mạng SCS, đây là giai đoạn người dân giao dịch trực tuyến nhiều nhất trong năm, đồng thời cũng dễ bị tác động bởi tâm lý ham khuyến mãi và mua hàng giá rẻ.
Các đối tượng thường tung ra những chương trình ưu đãi hấp dẫn, quảng cáo sản phẩm thiết yếu với giá thấp bất thường để dụ người mua chuyển tiền trước. Khi giao dịch xong, người bán lập tức biến mất. Điểm yếu chung mà kẻ xấu khai thác chính là tâm lý muốn mua được hàng tốt với giá rẻ, dẫn đến việc nhiều người không kiểm chứng thông tin trước khi thanh toán.
Còn theo chuyên gia an ninh bảo mật Cao Thị Phương Loan, dịp gần Tết cũng là thời điểm nhu cầu tìm việc làm thêm tăng cao. Lợi dụng điều này, các đối tượng đăng tin tuyển dụng thời vụ với mức lương hấp dẫn như đóng gói quà Tết, bán hàng, giao nhận… Sau khi người lao động liên hệ, chúng yêu cầu đóng phí giữ chỗ, phí đào tạo hoặc mua đồng phục rồi cắt liên lạc.
Bên cạnh đó, vào thời điểm Tết – khi nhiều người có nhu cầu giúp đỡ người khó khăn – các chiêu trò giả mạo tổ chức từ thiện cũng xuất hiện. Kẻ xấu sử dụng hình ảnh và câu chuyện thương tâm để kêu gọi quyên góp, nhưng thực chất nhằm chiếm đoạt tiền.
Chủ động phòng tránh để đón Tết an toàn
Theo ông Ngô Tuấn Anh, dù thủ đoạn thay đổi ra sao, các vụ lừa đảo vẫn thường đánh vào những điểm yếu quen thuộc như sự chủ quan, lòng tin và tâm lý ham lợi. Vì vậy, cách bảo vệ tốt nhất là luôn giữ sự tỉnh táo trước mọi giao dịch trong dịp cuối năm.
Chuyên gia an ninh bảo mật Cao Thị Phương Loan cảnh báo, nười dân cần đặc biệt cảnh giác với các cuộc gọi tự xưng là cơ quan chức năng, không cài đặt ứng dụng lạ, không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu hay mã OTP cho người khác. Khi mua sắm online, nên kiểm tra kỹ nguồn gốc người bán, tránh các chương trình giảm giá quá mức bất thường.
Ngoài ra, nên ưu tiên sử dụng các phương thức thanh toán an toàn, hạn chế chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản cá nhân không rõ danh tính. Với các thông tin tuyển dụng hoặc kêu gọi từ thiện trên mạng xã hội, cần xác minh kỹ trước khi tham gia hoặc đóng góp.
Trong bối cảnh các chiêu trò lừa đảo ngày càng tinh vi, chỉ một phút sơ suất cũng có thể khiến thành quả tích góp cả năm “không cánh mà bay”. Chủ động cảnh giác, kiểm chứng thông tin trước mỗi cuộc gọi, mỗi giao dịch chính là cách để mỗi gia đình yên tâm chuẩn bị và đón một mùa Xuân an lành, trọn vẹn.
