Đại học Quốc gia Hà Nội đón nhận Huân chương lao động hạng nhất

Ngày 16/5/2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Đại học Quốc gia Hà Nội long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 120 năm ngày truyền thống (16/5/1906 - 16/5/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Sự kiện là dấu mốc đặc biệt, khẳng định hành trình kế thừa, phát triển của mô hình giáo dục đại học hiện đại đầu tiên ở Việt Nam và Đông Dương, đồng thời thể hiện vị thế, trách nhiệm quốc gia của ĐHQGHN trong giai đoạn phát triển mới.

Tham dự Lễ kỷ niệm có Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Trịnh Văn Quyết, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Nguyễn Thanh Nghị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Trần Đức Thắng, Bí thư Thành ủy Hà Nội; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Tiến Châu, Phó Thủ tướng Chính phủ; Nguyễn Thị Thanh, Phó Chủ tịch Quốc hội.

Tại Lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho ĐHQGHN, ghi nhận những đóng góp xuất sắc trong sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, bồi dưỡng nhân tài, nghiên cứu khoa học, chuyển giao tri thức, đổi mới sáng tạo và phụng sự đất nước.

Trước đó, nhân dịp kỷ niệm 100 năm truyền thống, năm 2006, ĐHQGHN đã được tặng thưởng Huân chương Sao vàng - phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước, khẳng định vị thế, truyền thống vẻ vang và những đóng góp đặc biệt quan trọng của ĐHQGHN đối với nền giáo dục đại học, khoa học công nghệ và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Khởi nguồn từ Đại học Đông Dương được thành lập ngày 16/5/1906, thiết chế đại học hiện đại đầu tiên ở Việt Nam và một trong những mô hình đại học hiện đại sớm ở khu vực Đông Nam Á, ĐHQGHN hôm nay là sự kế thừa liên tục, có chọn lọc và phát triển ở tầm cao mới các giá trị học thuật, tinh thần khai phóng, truyền thống đào tạo tinh hoa của Đại học Đông Dương, Đại học Quốc gia Việt Nam, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội và các cơ sở đào tạo tiền thân.

Từ những ngày đầu, Đại học Đông Dương đã mang đặc trưng của một đại học đa ngành, đa lĩnh vực, đặt nền móng cho nhiều lĩnh vực học thuật hiện đại như y học, dược học, luật học, khoa học cơ bản, mỹ thuật, văn chương, thương mại, nông lâm, thú y. Dù ra đời trong bối cảnh thuộc địa, mô hình đại học này đã vượt ra khỏi giới hạn ban đầu, trở thành nơi truyền bá tri thức hiện đại, khơi mở tư duy khoa học, thực học và tinh thần khai phóng cho nhiều thế hệ trí thức Việt Nam.

Truyền thống đào tạo tinh hoa ấy không chỉ được thể hiện ở các tên tuổi lớn trong lịch sử, mà còn được tiếp nối bằng những thành tựu nổi bật trong đào tạo tài năng, nghiên cứu khoa học và hội nhập quốc tế hiện nay. ĐHQGHN hiện là đại học nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực hàng đầu Việt Nam, với quy mô đào tạo chính quy hơn 80.000 người học; hệ thống gần 500 chương trình đào tạo; đội ngũ hơn 5.000 cán bộ, viên chức và người lao động, trong đó có hơn 3.000 cán bộ khoa học, 631 giáo sư, phó giáo sư. Năm 2025, ĐHQGHN đưa vào vận hành 16 chương trình đào tạo mới, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ nguồn của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư như công nghệ bán dẫn, thiết kế vi mạch, robotics và công nghệ hàng không vũ trụ.

ĐHQGHN kiên định phát triển khoa học cơ bản như nền tảng học thuật cốt lõi, đồng thời đẩy mạnh các lĩnh vực công nghệ chiến lược, khoa học liên ngành, khoa học ứng dụng và đổi mới sáng tạo.

Vị thế của ĐHQGHN tiếp tục được khẳng định trên các bảng xếp hạng quốc tế. Theo QS World University Rankings 2026, ĐHQGHN nằm trong nhóm 761-770 đại học tốt nhất thế giới, xếp thứ 158 châu Á, tiếp tục gia tăng vị thế so với năm trước.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, ĐHQGHN đã trở thành một biểu tượng của trí tuệ Việt Nam, nơi hội tụ khát vọng học thuật, hun đúc nhân tài, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Ghi nhận ĐHQGHN đã có những nỗ lực rất lớn, đạt nhiều thành tựu quan trọng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, trong kỷ nguyên mà vận mệnh quốc gia ngày càng được quyết định bởi tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng con người, ĐHQGHN phải luôn tự soi mình trong trách nhiệm quốc gia và trong khát vọng vươn lên của dân tộc; phải vươn lên mạnh mẽ hơn nữa, trở thành trụ cột học thuật hàng đầu, trung tâm sáng tạo lớn, lực lượng tiên phong của giáo dục đại học Việt Nam, đồng thời là một gương mặt tiêu biểu, có uy tín của trí tuệ Việt Nam trên trường quốc tế.

Đồng ý với mục tiêu mà ĐHQGHN đặt ra, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị một số ngành mũi nhọn sẽ đứng vào nhóm 100 toàn cầu. Để hiện thực hóa các mục tiêu, nhà trường phải vận hành theo mô hình đại học đổi mới sáng tạo, có năng lực dẫn dắt quốc gia; có triết lý giáo dục hiện đại, quản trị tiên tiến và môi trường học thuật khai phóng; khẩn trương hoàn thiện Khu đô thị đại học Hòa Lạc theo hướng xanh, thông minh, hiện đại, kết nối hữu cơ với Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, hình thành hệ sinh thái đào tạo, nghiên cứu, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước.

Nhà trường cần có lộ trình cụ thể, phân giao mục tiêu, nhiệm vụ cho từng thành viên, từng đơn vị, nhóm nghiên cứu, định hướng quản lý theo kết quả. Đầu tư cho ĐHQGHN phải được coi là đầu tư chiến lược cho tương lai quốc gia, với cơ chế tài chính đặc thù, nguồn lực đủ mạnh và chính sách vượt trội để xây dựng hạ tầng khoa học hiện đại, thu hút và trọng dụng nhân tài trong nước, quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, ĐHQGHN phải là nơi dám đi trước, dám thử nghiệm và mở đường cho những mô hình mới về giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phải đi tiên phong trong thực hiện các nghị quyết chiến lược của Đảng; tập trung giải quyết những bài toán lớn của quốc gia, nhất là công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, công nghệ nguồn và các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu Việt Nam.

Qua đó cung cấp cơ sở thực tiễn để Đảng, Nhà nước tiếp tục hoàn thiện các chính sách phát triển trong kỷ nguyên mới. Nhà trường cần trở thành nơi hội tụ trí tuệ quốc gia (các nhà khoa học lớn, chuyên gia công nghệ đầu ngành, doanh nhân công nghệ, những sinh viên ưu tú…) để nghiên cứu, làm chủ và phát triển các công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng mới, dữ liệu lớn, công nghệ xanh và bền vững.

ĐHQGHN phải trở thành trung tâm kết nối tri thức với phát triển, gắn chặt hơn nữa nhà trường với Nhà nước, doanh nghiệp, địa phương và xã hội; chủ động hình thành các chương trình nghiên cứu, tư vấn chính sách và đổi mới sáng tạo theo đơn đặt hàng lớn của quốc gia; tăng cường hợp tác với các bộ, ngành, Thủ đô Hà Nội, các địa phương, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và mạng lưới chuyên gia quốc tế.

Với truyền thống lâu đời và vị thế đại học hàng đầu của đất nước, ĐHQGHN còn phải trở thành một địa chỉ tiêu biểu của ngoại giao học thuật Việt Nam. Mỗi cán bộ, giảng viên, học sinh, sinh viên cần ý thức sâu sắc rằng mình đang góp phần đại diện cho trí tuệ, văn hóa và phẩm giá Việt Nam trong mọi hoạt động học thuật, đối ngoại và giao lưu quốc tế.

Để thực hiện thành công các nhiệm vụ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu ĐHQGHN phải tổ chức tốt việc giáo dục chính trị - tư tưởng sâu rộng trong toàn thể cán bộ và sinh viên về truyền thống đáng tự hào, về vai trò, trách nhiệm và sứ mệnh của người trí thức trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước. Nhà trường phải chủ động phối hợp các cơ quan chức năng nghiên cứu, đề xuất Bộ Chính trị, Chính phủ những cơ chế, chính sách phát triển đột phá cho ĐHQGHN nói riêng và giáo dục đại học Việt Nam nói chung.

Trong đó, đặc biệt chú trọng tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, quản trị, tài chính, nhân lực, tự chủ đại học, tự do học thuật, đầu tư cho khoa học cơ bản và công nghệ chiến lược để giúp ĐHQGHN phát triển xứng tầm, đồng thời tạo động lực đổi mới mạnh mẽ hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.

Tại Lễ kỷ niệm, PGS.TS Bùi Thế Duy - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Giám đốc ĐHQGHN khẳng định, trên nền tảng truyền thống 120 năm, ĐHQGHN bước vào giai đoạn phát triển mới với bản lĩnh của một đại học tiên phong cùng dân tộc: kiên định giá trị học thuật, phát huy vai trò dẫn dắt trong đào tạo nhân tài và nghiên cứu khoa học, đổi mới mạnh mẽ mô hình quản trị, mở rộng hợp tác quốc tế, gắn kết sâu sắc với doanh nghiệp và các địa phương, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á.

Trước yêu cầu phát triển mới của đất nước, ĐHQGHN xác định tiếp tục đi tiên phong thực hiện hiệu quả các quyết sách chiến lược của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. ĐHQGHN hướng tới mục tiêu trở thành đại học tinh hoa, phấn đấu vào nhóm 100 đại học hàng đầu châu Á vào năm 2030 và nhóm 300 đại học hàng đầu thế giới vào năm 2035.