Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tỉnh Sơn La vừa có văn bản gửi tới các sở, ban ngành và cơ sở giáo dục trên địa bàn về việc chuẩn bị triển khai xây dựng kế hoạch tuyển sinh vào các lớp đầu cấp năm học 2026-2027.
Đáng chú ý, mặc dù nhấn mạnh việc tuyển sinh vào các trường THPT công lập về cơ bản giữ ổn định so với các năm học trước nhưng Sở GD-ĐT tỉnh Sơn La dự kiến sẽ có điều chỉnh về môn thi.
Đối với môn thi, bài thi chung, ngoài 2 môn thi bắt buộc là Toán, Ngữ văn thí sinh sẽ làm bài môn thứ 3, gồm kiến thức của các môn học: Lịch sử-Địa lí, Khoa học tự nhiên, Tiếng Anh với hình thức thi trắc nghiệm.
Mỗi học sinh được đăng ký nguyện vọng xét tuyển vào đúng 2 trường THPT trên địa bàn (không tính nguyện vọng xét tuyển vào các trường chuyên biệt là Trường THPT Chuyên và các trường phổ thông dân tộc nội trú).
Thông tin với P/V VOV2, ông Nguyễn Văn Chiến, Giám đốc Sở GD-ĐT Sơn La cho biết, đây mới là bước chuẩn bị của Sở nhằm thông tin tới cha mẹ học sinh, học sinh, giáo viên và phụ huynh về những thay đổi trong kỳ thi tuyển sinh vào các lớp đầu cấp năm học 2026 - 2027. Từ đó, tiếp thu ý kiến góp ý của các nhà quản lý giáo dục, giáo viên, cha mẹ học sinh và nhân dân để có những điều chỉnh phù hợp, hoàn thiện căn cứ tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch tuyển sinh vào các lớp đầu cấp năm học 2026 - 2027.
Cũng theo đại diện Sở GD-ĐT tỉnh Sơn La, việc lựa chọn thi môn tổ hợp là phù hợp với thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng dạy - học.
Đồng thời phù hợp định hướng đổi mới giáo dục và Chương trình giáo dục phổ thông 2018; bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện; bảo đảm công bằng, khách quan và không làm giảm cơ hội trúng tuyển của học sinh so với các năm học trước.
Bài thi tổ hợp giúp cho kỳ thi có tính ổn định về môn thi, không phải thay đổi môn thi hàng năm; giúp học sinh yên tâm học đều các môn; chuẩn bị từ sớm và không có tâm lý chờ đợi môn thi.
Bên cạnh đó, theo Sở GD-ĐT Sơn La, xu thế chung hiện nay là chuyển từ đánh giá nặng về kiến thức chuyên sâu sang đánh giá tổng hợp, diện rộng. Điều này giúp giảm rủi ro cho học sinh, đặc biệt là những học sinh học yếu ở một môn học nào đó.
Bài thi tổ hợp sẽ đánh giá kiến thức ở nhiều lĩnh vực, hạn chế việc học sinh phải “đánh cược” vào một môn thi, góp phần phản ánh đầy đủ năng lực học sinh. Đây là hướng đi phù hợp với đổi mới kiểm tra, đánh giá trong giáo dục phổ thông hiện nay.
Kết quả bài thi tổ hợp cung cấp đầy đủ dữ liệu đầu vào một cách khách quan cho các trường THPT trong việc tư vấn học sinh lựa chọn tổ hợp môn học tự chọn; phân lớp, bố trí giáo viên hợp lý; hạn chế tình trạng chọn sai năng lực, phải điều chỉnh các môn học tự chọn giữa chừng. Điều này góp phần triển khai Chương trình GDPT 2018 ở bậc THPT trở nên khoa học, ổn định và hiệu quả hơn.
Liên quan đến tác động của việc lựa chọn bài thi tổ hợp, Sở GD-ĐT Sơn La nhấn mạnh, việc điều chỉnh bài thi trong Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 không ảnh hưởng đến cơ hội trúng tuyển vào học THPT của học sinh so với các năm trước. Bởi cơ hội trúng tuyển được quyết định bởi chỉ tiêu tuyển sinh (UBND tỉnh giao) và nguyên tắc xét tuyển (lấy từ cao xuống thấp), không phụ thuộc vào việc lựa chọn môn thi cụ thể, không có sự phân biệt hay ưu tiên theo môn thi.
Dù thi theo bài thi tổ hợp hay không, học sinh đều được xếp hạng trên cùng một mặt bằng điểm và cơ hội trúng tuyển của mỗi học sinh là bình đẳng như nhau, phụ thuộc vào vị trí xếp hạng tương đối, chứ không phụ thuộc vào hình thức hay nội dung môn thi.
Bài thi tổ hợp hay môn thi đơn lẻ đều là công cụ để sắp xếp thứ hạng học sinh; công cụ có thể khác nhau nhưng kết quả cuối cùng vẫn là lựa chọn đủ số lượng học sinh theo chỉ tiêu, bảo đảm tính cạnh tranh công bằng giữa các thí sinh trong cùng kỳ thi.
Đến thời điểm hiện tại, Đà Nẵng và TP.HCM là hai địa phương đầu tiên công bố môn thi thứ 3 trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027.
Theo đó, cả hai địa phương đều lựa chọn ngoại ngữ là môn thi thứ ba, bên cạnh hai môn bắt buộc là toán và ngữ văn. Thời gian làm bài thi toán và ngữ văn là 120 phút, trong khi môn ngoại ngữ có thời gian làm bài 90 phút.
Tại TP.HCM, thí sinh thi đăng ký vào lớp chuyên và tích hợp sẽ thi thêm một bài thi bổ sung tương ứng.
Theo quy định tại Thông tư số 30/TT-BGDĐT ngày 30/12/2024 của Bộ GD-ĐT, đối với tuyển sinh vào lớp 10 THPT có thể được triển khai theo 3 phương thức: thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển. Việc lựa chọn phương thức tuyển sinh nào thuộc thẩm quyền của địa phương.
Nếu tổ chức thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT, Thông tư quy định thực hiện 3 môn thi, bài thi, gồm: Toán, Ngữ văn và 01 (một) môn thi hoặc bài thi thứ 3 do Sở GD-ĐT lựa chọn.
Môn thi thứ ba được lựa chọn trong số các môn học có đánh giá bằng điểm số trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, bảo đảm không chọn cùng một môn thi thứ ba quá 3 năm liên tiếp.
Bài thi thứ 3 cũng có thể là bài thi tổ hợp của một số môn học được lựa chọn trong số các môn học có đánh giá bằng điểm số trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS.
