Radio
Podcast
Multimedia
Theo Quyết định số 401-QĐNS/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Đoàn giám sát của Ban Bí thư gồm 16 thành viên, thực hiện giám sát đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ GD-ĐT về triển khai thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị. Đồng chí Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương làm trưởng đoàn.
Nội dung giám sát bao gồm việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị quyết số 71. Trọng tâm giám sát gồm: đánh giá toàn diện công tác liên quan đến sách giáo khoa; công tác giáo dục phổ thông, công tác quản lý, tổ chức, bộ máy, cán bộ, giáo viên của các trường phố thông; Việc đầu tư xây dựng các trường phổ thông nói chung và các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các xã biên giới.
Thời gian giám sát từ năm 2023 đến ngày 30/9/2026, hoàn thành trước 15/12/2026.
Tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn cho biết, giáo dục phổ thông có tác động trực tiếp đến gần 20 triệu học sinh và gần một triệu giáo viên. Quan trọng hơn, các chính sách giáo dục còn tác động đến toàn xã hội, từng gia đình. Việc thành lập Đoàn giám sát chuyên đề về giáo dục phổ thông là điều kiện để nâng cao chất lượng, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đóng góp vào sự phát triển của đất nước.
Đây cũng là cơ hội để ngành giáo dục học hỏi, lắng nghe những ý kiến khách quan của các đồng chí thuộc các ban Đảng, ý kiến chỉ đạo của các đồng chí trong Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Qua đó, Bộ có thêm kiến nghị, đề xuất để thực hiện tốt hơn nhiệm vụ của Bộ và Ngành.
Phát biểu tại Hội nghị, đồng chí Trịnh Văn Quyết cho biết, mục đích của cuộc giám sát là xem xét, đánh giá đúng những kết quả đạt được trong quá trình triển khai các chủ trương, quyết sách của Đảng; đồng thời chỉ ra những hạn chế trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị quyết 71. Phạm vi giám sát tập trung vào việc thực hiện Nghị quyết 71 từ năm 2023 đến nay, nhưng cần đặt trong bối cảnh của cả quá trình phát triển giáo dục.
Việc giám sát không nhằm đi tìm vi phạm, xác định ai mắc khuyết điểm, mà cần đánh giá thấu đáo, khách quan những việc đã làm được, những việc chưa làm được; nội dung cần sửa đổi ngay và vấn đề nào cần có cơ chế, chính sách để vận hành hiệu quả hơn.
Kết quả giám sát phải trở thành cơ sở để Bộ Chính trị, Ban Bí thư xác định những chủ trương, quyết sách đúng đắn đối với giáo dục phổ thông trong giai đoạn mới.
Bốn nhóm nội dung trọng tâm
Đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, cuộc giám sát toàn diện nhưng tập trung làm rõ 4 vấn đề lớn.
Thứ nhất, về chương trình giáo dục phổ thông từ tiểu học đến THPT. Trong đó, đánh giá kỹ tính khoa học, tính kế thừa, tính liên thông giữa các cấp học, mức độ phù hợp với tâm sinh lý học sinh và điều kiện thực tế của các vùng miền, đất nước. Những bất cập về tải trọng, giảm tải và tổ chức dạy học tích hợp, lựa chọn. Xem sự phù hợp giữa các môn học và chương trình học các cấp.
Đoàn sẽ mời các chuyên gia, nhà khoa học chuyên sâu nghiên cứu lâu dài để có góp ý, tham góp vào chương trình và đề xuất với Bộ Chính trị trong thời gian tới.
Thứ hai, về sách giáo khoa, đặc biệt là các môn Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân. Việc đổi mới sách giáo khoa những năm qua, bên cạnh ưu điểm theo Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết còn nhiều điều băn khoăn, nhiều nội dung chưa ổn. Chủ trương "một chương trình, nhiều bộ sách" đặt ra không ít vấn đề về chất lượng, lựa chọn, chi phí dẫn đến dư luận xã hội băn khoăn, bức xúc.
Đoàn giám sát phải làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và hướng xử lý, đề xuất giải pháp cụ thể với Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Hiện chỉ còn một bộ SGK nhưng vẫn còn sách bài tập tích hợp chỉ dùng được một lần rồi bỏ gây lãng phí. Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết cho rằng, trong bối cảnh công nghệ phát triển, cần nghiên cứu các giải pháp nhằm bớt gây tốn kém cho gia đình khó khăn, có thể kết hợp viết tay hoặc làm trên thiết bị điện tử tùy cấp học. Riêng đối với sách giáo khoa, nhất thiết phải lấy ý kiến chuyên gia để nhận xét, đánh giá. Qua đó, đề xuất cụ thể nội dung nào cần giữ lại để tiếp tục giảng dạy, nội dung nào cần lược bỏ hoặc thay thế, có nên kế thừa những giá trị của các bộ sách trước đây hay cần đổi mới theo hướng nào để vừa hiện đại, vừa bảo đảm vững vàng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, văn hóa Việt Nam và đáp ứng yêu cầu của các môn khoa học tự nhiên.
Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị Bộ GD-ĐT chủ động đề cập, giải trình đầy đủ những vấn đề này trong báo cáo. Qua rà soát, có những bài thơ được đưa vào sách nhưng người đọc khó hiểu nội dung. Đây là những vấn đề cần được xem xét kỹ lưỡng.
Bên cạnh đó, cần làm rõ trách nhiệm của các bên trong việc xuất bản SGK trước đây, xác định những điểm cần khắc phục.
Thứ ba, về cơ sở vật chất, trường lớp. Đoàn giám sát đánh giá thực trạng thiếu trường học hiện nay. Từ năm 2023 đến nay, việc đầu tư xây dựng trường lớp, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học đã được thực hiện như thế nào?
Cần đối chiếu với yêu cầu thực tế của đất nước, số lượng học sinh ở từng cấp học để xác định hiện còn thiếu bao nhiêu trường, phòng học. Từ đó, tính toán nhu cầu giáo viên tương ứng.
Thứ tư, về tổ chức bộ máy và đội ngũ. Cần đánh giá công tác quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông; tổ chức bộ máy; đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên tại các trường; tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, đặc biệt ở những vùng khó khăn; cùng các chế độ, chính sách đối với nhà giáo.
Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã rất nỗ lực trong việc cải thiện chế độ, chính sách đối với nhà giáo. Tuy nhiên, cần đánh giá thực trạng một cách đầy đủ để xác định còn những vấn đề gì cần đề xuất.
Tuy nhiên, theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, để đánh giá chính xác, cần xem xét tổng thu nhập của giáo viên, chứ không chỉ nhìn vào hệ số lương. Thu nhập còn bao gồm các khoản phụ cấp kèm theo. Cần so sánh tổng thu nhập của giáo viên với các nhóm công chức khác để xác định vị trí thực tế và mức độ đãi ngộ hiện nay.
Trong bối cảnh cải cách tiền lương, điều quan trọng là phải xem xét thu nhập thực tế hằng tháng của giáo viên đang ở mức nào so với các đối tượng khác, qua đó đánh giá chính sách đãi ngộ hiện hành đã phù hợp hay chưa. Không thể chỉ căn cứ vào hệ số lương để kết luận rằng giáo viên được trả lương thấp hơn các nhóm nghề nghiệp khác.
Sau quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, và mạng lưới trường lớp, cần xác định chính xác còn thiếu bao nhiêu giáo viên, vì sao thiếu và cần đề xuất những chủ trương, giải pháp cụ thể nào với Đảng.
Đồng chí Trịnh Văn Quyết đặt vấn đề, đã từng có thời kỳ học sinh không muốn thi vào các trường sư phạm vì lo ngại không tìm được việc làm sau khi tốt nghiệp. Hiện nay chúng ta lại đối mặt với tình trạng thiếu giáo viên ở nhiều nơi. Đây là vấn đề cần được nghiên cứu kỹ lưỡng để có đánh giá đúng và đề xuất giải pháp phù hợp./.
