Ngày 18/6 vừa qua, các bác sĩ tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Hà Nội đã phẫu thuật hơn 5 giờ để cứu bàn tay cho một bé trai gần 2 tuổi bị cuốn vào máy dập nắp cốc nhựa. Khi nhập viện, bàn tay cháu bé gần như đứt lìa, đầu ngón tay tím tái do thiếu máu nuôi dưỡng cấp tính. Vết thương vừa dập nát, vừa bị bỏng nhiệt từ máy dập, khiến ca phẫu thuật đặc biệt nguy hiểm.

Vụ việc cho thấy, tai nạn với trẻ nhỏ không phải lúc nào cũng đến từ những nơi xa lạ. Nhiều nguy cơ có thể xuất hiện ngay trong căn bếp gia đình, khu vực chế biến thực phẩm hoặc các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, nơi các loại máy móc được sử dụng hằng ngày và trẻ nhỏ cũng có thể lui tới.

Máy xay thịt, máy cắt bánh, máy cắt thịt, máy dập, máy ép… đều là những thiết bị quen thuộc. Với người lớn, thao tác có thể rất đơn giản, lặp đi lặp lại mỗi ngày. Nhưng chỉ một phút bất cẩn, lơ đãng, thiết bị có dao cắt, lực cuốn, lực kẹp hoặc nhiệt độ cao có thể gây ra hậu quả nặng nề.

Thạc sĩ Trần Xuân Hoà – Uỷ viên Ban Chấp hành Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn vệ sinh lao động, Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ Đào tạo và Tư vấn Hà Nội cho biết, các loại máy phổ thông như máy xay thịt, máy cắt bánh, máy cắt thịt từng gây ra nhiều tai nạn nghiêm trọng. Theo ông, có những thao tác tưởng rất đơn giản trong bếp nhưng nếu người sử dụng đưa tay vào vùng nguy hiểm, máy có thể cuốn, cắt và gây tổn thương nặng.

Thạc sĩ Trần Xuân Hoà – Uỷ viên Ban Chấp hành Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn vệ sinh lao động, Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ Đào tạo và Tư vấn Hà Nội

Với những thiết bị có dao cắt, lực cuốn hoặc lực kẹp, nguyên tắc quan trọng nhất là không được tháo bỏ cơ cấu bảo vệ của máy. Nhiều thiết bị được thiết kế có nắp chụp, tấm chắn hoặc bộ phận che chắn vùng dao cắt. Dù đôi khi các bộ phận này khiến thao tác vướng hơn, chậm hơn, nhưng đó chính là lớp bảo vệ để ngăn tay, tóc, quần áo hoặc các bộ phận cơ thể tiếp xúc trực tiếp với vùng nguy hiểm.

Thạc sĩ Trần Xuân Hoà nhấn mạnh, nắp chụp bảo vệ là bộ phận “không bao giờ được phép tháo”. Với các loại máy tự chế hoặc máy gia công cơ khí không có đầy đủ che chắn, người sử dụng càng cần nhận diện rõ vùng nguy hiểm: tay, ngón tay hoặc các bộ phận cơ thể có thể chạm tới dao cắt, trục cuốn, vùng ép, vùng kẹp hay không. Nếu có, cần tìm cách che chắn, hạn chế hoặc thay đổi thao tác trước khi vận hành.

Một nguy cơ khác đến từ thói quen. Khi sử dụng máy móc trong thời gian dài, nhiều người thường làm theo kinh nghiệm, cho rằng mình đã quen tay nên không cần đọc hướng dẫn hay kiểm tra thao tác. Tuy nhiên, theo Thạc sĩ Trần Xuân Hoà, tai nạn thường xảy ra sau một chuỗi thao tác sai lệch. Vì vậy, việc đọc hướng dẫn sử dụng là cách đưa người vận hành trở lại với hành vi đúng, thao tác đúng.

Sự xao nhãng cũng làm tăng nguy cơ tai nạn, nhất là khi người lớn vừa vận hành máy, vừa trông trẻ hoặc vừa sử dụng điện thoại. Với các thiết bị có dao cắt, lực cuốn, lực kẹp, chỉ một giây mất tập trung cũng có thể khiến người lớn không kịp phản ứng khi trẻ tiến lại gần hoặc chạm tay vào vùng nguy hiểm.

Bởi vậy, trong gia đình cũng như cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, khu vực đặt máy cần được coi là khu vực không an toàn với trẻ nhỏ. Khi máy đang hoạt động, người lớn cần giữ trẻ ở khoảng cách an toàn, không để trẻ đứng sát bàn chế biến, không để trẻ chạm vào công tắc, dây điện, dao cắt, trục cuốn hoặc bộ phận ép, kẹp.

Một phút lơ là của người lớn có thể để lại hậu quả rất lâu dài cho trẻ nhỏ. Vì thế, an toàn cần bắt đầu từ chính những thao tác quen thuộc nhất mỗi ngày.