Radio
Podcast
Multimedia
Ngày 2/7, Diễn đàn “Ngăn chặn thực phẩm bẩn - Trách nhiệm và hành động” với sự tham gia của đại diện Bộ Công an, Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế, Trung tâm chống độc – BV Bạch Mai, Hội Bảo vệ người tiêu dùng… đã diễn ra tại Hà Nội,
Tại Diễn đàn, các đại biểu cho rằng, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm từ bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố đến các thực phẩm lưu thông trên thị trường hiện nay đang gặp những khó khăn, thách thức do tội phạm chuyển từ vi phạm nhỏ lẻ sang hoạt động có tổ chức theo chuỗi.
Theo thống kê của Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an, 6 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 58 vụ ngộ độc thực phẩm làm 1958 người mắc, hơn 10 người tử vong. Trong số nguyên nhân đã xác định có 14 vụ ngộ độc do sinh vi sinh vật và độc tố vi sinh vật, 15 vụ do độc tố tự nhiên, 3 vụ do hóa chất, 26 vụ chưa xác định được nguyên nhân.
Cũng trong 6 tháng đầu năm, 759 ổ dịch tả lợn châu Phi tại 34 tỉnh thành phố được phát hiện với hơn 500.000 con lợn buộc phải tiêu hủy. Các cơ quan chức năng xử phạt hành chính 359 vụ liên quan đến vận chuyển xử lý tiêu thụ lợn mắc mắc dịch. Lực lượng công an phát hiện khởi tố 10 vụ án với 37 bị can.
Phát biểu tại diễn đàn, Đại tá Trần Viết Phương - Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an nhận định, phương thức hoạt động của các đối tượng vi phạm đã thay đổi đáng kể, có tổ chức và hành vi che giấu ngày càng tinh vi, đòi hỏi phải thay đổi tư duy quản lý và xử lý nghiêm các hành vi trục lợi trên sức khỏe cộng đồng.
“Số lượng cơ sở sản xuất kinh doanh rất lớn và chuỗi cung ứng kéo dài. Gia công đóng gói rồi kho lạnh phân phối, quảng cáo tiêu thụ ngày càng phức tạp. Thương mại phát điện tử phát triển nhanh, nhiều hành vi được che giấu dưới vỏ bọc pháp nhân, hóa đơn, hợp đồng, hồ sơ công bố và kết quả kiểm nghiệm. Và trong bối cảnh đó, kết quả phát hiện xử lý mới chỉ phản ánh được một phần thực trạng thôi. Quan điểm của chúng tôi là không thể lấy số vụ khởi tố, số tiền xử phạt hoặc khối lượng hàng hóa thu giữ làm thước đo duy nhất của hiệu quả. Thước đo căn bản phải là khả năng nhận diện sớm nguy cơ, ngăn chặn được dòng hàng vi phạm, thu hồi cảnh báo sớm, làm rõ đường dây, dòng tiền và người hưởng lợi bất chính. Đồng thời ngăn ngừa tái phạm tại các địa bàn ngành hàng và các loại hình có nguy cơ cao” – Đại tá Trần Viết Phương nói.
Đáng chú ý, nhiều đối tượng lợi dụng mạng xã hội, KOL, livestream và sàn thương mại điện tử để quảng cáo sai sự thật, tiêu thụ hàng hóa vi phạm với tốc độ rất nhanh, trong khi việc truy vết ngày càng khó khăn.
Đồng quan điểm về việc cần thay đổi phương thức kiểm soát thị trường, ông Trần Việt Hùng, Trưởng phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công thương cho biết, sự phát triển mạnh của thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng bán hàng trực tuyến đang đặt ra nhiều thách thức mới đối với công tác quản lý an toàn thực phẩm.
Theo ông Trần Việt Hùng, các hành vi vi phạm không chỉ xuất hiện tại chợ truyền thống hay các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ mà còn diễn ra tại kho lạnh, điểm tập kết hàng hóa và trên các sàn thương mại điện tử. Các đối tượng thường sử dụng tài khoản cá nhân, hội nhóm kín, livestream, thanh toán điện tử và đơn vị vận chuyển để che giấu nguồn gốc hàng hóa và chủ thể kinh doanh.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 23.715 vụ, phát hiện và xử lý 19.937 vụ vi phạm, với tổng số tiền xử lý hơn 330.700 tỷ đồng. Riêng lĩnh vực an toàn thực phẩm đã xử lý 2.124 vụ, xử phạt khoảng 16,9 tỷ đồng. Đối với thương mại điện tử, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 514 vụ, xử lý 424 vụ, xử phạt gần 7,9 tỷ đồng.
Phân tích nguyên nhân về các vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra và buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng thời gian qua, các đại biểu đều cho rằng công tác quản lý an toàn thực phẩm hiện vẫn còn phân tán giữa nhiều bộ, ngành; dữ liệu về kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử, hóa đơn điện tử và xử lý vi phạm chưa được kết nối đồng bộ, tạo kẽ hở để các đối tượng lợi dụng.
Vì vậy, cần sớm hoàn thiện Luật An toàn thực phẩm theo hướng thống nhất đầu mối quản lý, tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan chức năng, đồng thời bổ sung cơ chế tài chính phục vụ việc thu hồi, bảo quản và tiêu hủy thực phẩm vi phạm trong các tình huống khẩn cấp.
Cuộc chiến chống thực phẩm bẩn không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà cần sự tham gia của toàn xã hội. Chỉ khi kiểm soát được toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu, sản xuất, phân phối đến quảng cáo và tiêu dùng, mới có thể bảo vệ hiệu quả sức khỏe cộng đồng và xây dựng một thị trường thực phẩm minh bạch, an toàn.
