Bộ GD-ĐT: Giảm ít nhất 30% cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập hiện có

Mục tiêu này được Bộ GD-ĐT đặt ra tại văn bản số gửi Ủy ban nhân dân (UBND) các tỉnh, thành phố về việc đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên công lập phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp.

Theo đánh giá của Bộ GD-ĐT, hiện nhiều trường còn có quy mô nhỏ, manh mún, chưa phù hợp với không gian phát triển và quy mô dân số của đơn vị hành chính mới, còn nhiều dư địa để tiếp tục thực hiện sắp xếp các trường học để thực hiện chủ trương chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục” để tăng hiệu quả đầu tư và nâng cao chất lượng giáo dục.

Bên cạnh đó, một số quy định của Bộ GD-ĐT trước đây đã không còn phù hợp với bối cảnh tình hình mới, cần khẩn trương điều chỉnh, bổ sung, thay thế.

Từ thực tế này, Bộ GD-ĐT yêu cầu các địa phương đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; chuyển trọng tâm từ giảm đầu mối cơ học sang tái cấu trúc mạng lưới cơ sở giáo dục theo quy mô dân số, phân bố dân cư, tạo điều kiện thuận lợi cho người học và nâng cao chất lượng giáo dục.

Đổi mới quản trị nhà trường, mở rộng quy mô trường, lớp để sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và các nguồn lực đầu tư; gắn sắp xếp cơ sở giáo dục với tinh gọn đầu mối quản lý, cơ cấu lại đội ngũ, “giảm biên chế quản lý giáo dục, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy”; thực hiện thí điểm mô hình một trường chính, có các phân hiệu, điểm trường; hợp nhất các đầu mối quản lý để hình thành các cơ sở giáo dục có quy mô lớn.

Mở rộng cơ hội học tập, đáp ứng nhu cầu học tập của nhân dân; tăng quy mô, mạng lưới trường mầm non, trung học phổ thông, góp phần thực hiện mục tiêu đến năm 2030 đạt phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3, 4 tuổi; có ít nhất 85% người trong độ tuổi hoàn thành trung học phổ thông hoặc tương đương theo Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị.

Không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông

Về nguyên tắc triển khai, Bộ GD-ĐT yêu cầu việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục phải phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy mô dân số và không gian phát triển; lấy mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục, hiệu quả đầu tư và năng lực quản trị làm định hướng xuyên suốt; không thực hiện sắp xếp một cách cơ học chỉ nhằm giảm đầu mối; tuyệt đối không để học sinh do hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường.

Bên cạnh đó, cần tuân thủ các nguyên tắc chuyên môn và khoa học giáo dục; phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, cấp học và loại hình cơ sở giáo dục.

Không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với các trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; không sắp xếp cơ sở giáo dục chuyên biệt với các trường phổ thông đại trà. Ưu tiên tổ chức lại các cơ sở giáo dục cùng cấp học hoặc có vị trí địa lý gần nhau.

Bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cấp xã có tối thiểu 1 trường mầm non, 1 trường phổ thông.

Phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập hiện có

Với mục tiêu phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập hiện có, văn bản cũng hướng dẫn lộ trình địa phương thực hiện.

Từ ngày 01/7/2026: Thực hiện thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn có các phân hiệu, điểm trường; thiết lập mô hình quản trị trường học.

Trước ngày 30/8/2026: Hoàn thành giai đoạn thí điểm, thiết lập mạng lưới trường lớp phù hợp với địa bàn, quy mô dân số; hoàn thiện bộ máy tổ chức và phương án quản trị trường học để vận hành ngay từ đầu năm học 2026-2027.

Trước ngày 30/12/2026: Đánh giá toàn diện các đối tượng tác động, rút kinh nghiệm giai đoạn 1(thí điểm); hình thành mô hình quản lý; đề ra giải pháp để triển khai giai đoạn tiếp theo.

Từ ngày 30/3/2027: Từ kết quả triển khai giai đoạn 1 (thí điểm), tiếp tục thực hiện việc sáp nhập, hợp nhất các cơ sở giáo dục trên địa bàn theo thẩm quyền quản lý.

Trước ngày 30/4/2027: Hoàn thành toàn diện việc sắp xếp, tinh gọn các đầu mối quản lý hành chính; ổn định công tác quản trị, tài chính, tài sản công; bảo đảm toàn hệ thống vận hành đồng bộ, thông suốt và không gây bất cứ ảnh hưởng nào đến hoạt động chuyên môn dạy và học tại các điểm trường.

Thí điểm mô hình trường học quy mô lớn

Cũng tại văn bản này, Bộ GD-ĐT yêu cầu địa phương cơ cấu lại mạng lưới trường lớp và thí điểm mô hình trường học quy mô lớn.

Theo đó, thực hiện sắp xếp, cơ cấu lại các trường học theo hướng mở rộng quy mô và tăng cường năng lực quản trị theo từng vùng đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo

Các mô hình thí điểm giai đoạn 1 (vận hành từ 1/7/2026) bao gồm:

Mô hình 1 - Trường một cấp học quy mô lớn (hoặc Trung tâm Giáo dục thường xuyên) có các phân hiệu: Cấu trúc gồm 1 trường chính có các phân hiệu, điểm trường.

Mô hình 2 - Trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn: được thực hiện tại 1 địa điểm hoặc các địa điểm khác nhau; cấu trúc gồm 1 trường chính, có các phân hiệu, điểm trường với nhiều cấp học.

Các mô hình thí điểm phải vận hành hiệu quả, chuyển trọng tâm từ quản lý sang quản trị hiệu quả, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để giảm áp lực về thủ tục hành chính, minh bạch, thông suốt và được kiểm soát, kiểm đếm trên nền tảng số tập trung.

Cùng với việc triển khai mô hình thí điểm, Bộ GDĐT yêu cầu các địa phương cơ cấu lại đội ngũ nhân sự và nâng cao năng lực quản trị cơ sở giáo dục.

Trong đó, thực hiện đổi mới phương thức quản trị và tăng cường quyền tự chủ. Cơ cấu lại để lựa chọn nhân sự đủ năng lực, kinh nghiệm, trình độ, phù hợp cho các vị trí lãnh đạo, quản lý nhà trường; phân cấp, phân quyền và nâng cao trách nhiệm giải trình của người đứng đầu.

Đồng thời giải quyết chính sách cho đội ngũ cán bộ quản lý, nhân sự hỗ trợ dôi dư; đảm bảo và điều tiết hợp lý đội ngũ giáo viên.

Bộ GD-ĐT cũng đề nghị các địa phương tăng cường công tác truyền thông, tạo sự đồng thuận từ xã hội.