Bộ Tài chính chỉ đạo xử lý vướng mắc khi doanh nghiệp đóng mã số thuế

Tại họp báo thường kỳ Bộ Tài chính chiều nay, 06/10, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết trong quá trình triển khai chiến dịch làm sạch mã số thuế, cơ quan thuế ghi nhận nhiều khó khăn của doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục đóng mã số thuế, giải thể doanh nghiệp.

Theo ông Lê Long, nhiều vướng mắc đã được cơ quan thuế xử lý theo chức năng, thẩm quyền, trong đó có những trường hợp như mất con dấu. Tuy nhiên, để tháo gỡ căn cơ, cần đồng thời cải cách về thể chế, chính sách.

Cục Thuế đang phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Tài chính tổng hợp các khó khăn, vướng mắc, đặc biệt liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước trong quá trình đóng mã số thuế và giải thể doanh nghiệp. Dự thảo xử lý các nội dung này đã được phối hợp xây dựng, báo cáo Bộ Tài chính và đang lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan trước khi tổng hợp trình Chính phủ và cấp có thẩm quyền.

Một vướng mắc khác nằm ở sự liên thông giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh. Theo Cục Thuế, cơ quan thuế có thể xử lý tương đối nhanh, khoảng 10-15 ngày để tiếp nhận, xử lý hồ sơ, xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế và thực hiện các thủ tục liên quan. Tuy nhiên, khi hồ sơ chuyển sang cơ quan đăng ký kinh doanh, có trường hợp chưa hoàn tất và chưa quay trở lại cơ quan thuế để đóng mã số thuế.

Cục Thuế cho biết, việc giải thể doanh nghiệp không chỉ liên quan đến nghĩa vụ thuế mà còn có các nghĩa vụ về hải quan, bảo hiểm xã hội và các nghĩa vụ khác. Do đó, việc hoàn tất thủ tục cần sự phối hợp của nhiều cơ quan.

Trả lời cho câu hỏi về tình trạng người dân, doanh nghiệp phản ánh thủ tục đóng mã số thuế mất nhiều thời gian, đồng thời xuất hiện dịch vụ hỗ trợ đóng mã số thuế với mức phí có trường hợp lên tới 100 triệu đồng, ông Lê Long khẳng định chiến dịch làm sạch mã số thuế “không đặt ra thêm bất kỳ một cái thủ tục về mặt pháp lý nào đối với cả doanh nghiệp cả”. Các nghĩa vụ về kê khai, hóa đơn, thuế và các khoản phải nộp ngân sách nhà nước vẫn thực hiện theo quy định pháp luật hiện hành.

Theo Cục Thuế, không có một mức chi phí chung áp dụng cho tất cả doanh nghiệp khi đóng mã số thuế. Việc rà soát phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của từng doanh nghiệp, như thời điểm ngừng hoạt động, hồ sơ khai thuế còn thiếu, nghĩa vụ thuế thực tế, hóa đơn và hành vi vi phạm nếu có.

Cơ quan thuế chia các nghĩa vụ cần rà soát thành 4 nhóm gồm: nghĩa vụ thuế đã phát sinh nhưng chưa nộp; tiền chậm nộp đối với các khoản nợ thuộc diện tính chậm nộp; hồ sơ khai thuế, hóa đơn, quyết toán còn thiếu; và xử phạt vi phạm hành chính về thuế nếu có, theo đúng hành vi, thời kỳ và thời hiệu xử phạt.

Để hỗ trợ người nộp thuế, Cục Thuế cho biết đã xây dựng chiến dịch triển khai đồng bộ trong toàn ngành, xây dựng tài liệu tuyên truyền, hướng dẫn và bố trí nguồn lực tại cơ quan thuế các địa phương để hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện làm sạch mã số thuế.

Ông Lê Long cho biết ngành thuế “cam kết là sẽ hỗ trợ cái nguồn lực tối đa để hỗ trợ doanh nghiệp rời khỏi hoặc là quay lại thị trường”. Hồ sơ đủ điều kiện sẽ được giải quyết đúng hạn; cơ quan thuế không đặt thêm thủ tục hoặc các khoản thu ngoài quy định.

Xử lý trường hợp bị mạo danh để thành lập doanh nghiệp

Một vấn đề khác có thể khiến quá trình làm sạch dữ liệu doanh nghiệp và mã số thuế gặp vướng mắc là tình trạng mạo danh thông tin cá nhân để thành lập doanh nghiệp.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể cho biết cơ chế đăng ký thành lập doanh nghiệp hiện theo hướng đơn giản hóa thủ tục, trong đó người đăng ký tự khai và tự chịu trách nhiệm về thông tin. Tuy nhiên, sự thuận lợi này cũng có thể bị lợi dụng, dẫn đến tình trạng mạo danh thông tin cá nhân. Theo phản ánh được nêu tại họp báo, có khoảng 4.000 trường hợp thuộc diện này.

Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể cho biết cơ quan đăng ký kinh doanh đã tiếp nhận thông tin về khoảng 4.000 trường hợp, đang phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh tại các tỉnh, thành phố và các cơ quan có thẩm quyền để rà soát, xác minh. Khi có kết luận về việc mạo danh và đủ điều kiện theo quy định, hồ sơ sẽ được chuyển để cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh xử lý, trong đó có việc thu hồi giấy đăng ký doanh nghiệp.

Ngay tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đã yêu cầu xử lý kịp thời các trường hợp này. Nếu người bị mạo danh đã gửi yêu cầu và hoàn thiện hồ sơ mà quá 6 tháng vẫn chưa được rà soát, giải quyết thì cần báo lại Bộ Tài chính để chỉ đạo xử lý.

“Nếu để kéo dài, sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của những người bị mạo danh. Chúng tôi cho rằng đây là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước và cần phối hợp giải quyết kịp thời”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nói.

Theo Cục Thuế, chiến dịch làm sạch mã số thuế được triển khai từ tháng 5/2026, nhằm rà soát, làm sạch dữ liệu đăng ký thuế, đồng thời tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp thực sự có nhu cầu chấm dứt hoạt động hoặc quay trở lại kinh doanh.

Đến hết tháng 8/2026, cơ quan thuế đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho gần 125.000 doanh nghiệp, chi nhánh và tổ chức, tăng khoảng 30% so với năm 2025. Trong đó, 72.000 hồ sơ tồn đọng từ năm 2025 trở về trước được tập trung xử lý. Cơ quan thuế cũng xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế cho hơn 52.000 trường hợp để tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh.

Cục Thuế nhấn mạnh, chiến dịch không đặt ra nghĩa vụ pháp lý mới đối với người nộp thuế. Mục tiêu là xử lý hồ sơ tồn đọng, tạo điều kiện để doanh nghiệp thực sự ngừng hoạt động hoàn tất nghĩa vụ và rời thị trường đúng quy định, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp có nhu cầu quay trở lại hoạt động khôi phục mã số thuế./.